{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2019-05/zad/5","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2019-05","number":"5","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie odnosi sie do tekstu Nila Hilewicza Долю каб бачыў у родным народзе (zadania 1.-5.).\n\nНапішы рэзюмэ да тэксту памерам 40-60 слоў.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Resumé (streszczenie) tekstu Nila Hilewicza - przykladowe rozwiazanie (ok. 50 slow w jezyku bialoruskim):**\n\nУ гісторыі літаратуры шмат трагічных лёсаў, аднак лёс Янкі Купалы адносіцца да адных з найбольш пакутлівых. Беларускі паэт пражыў не толькі сваю трагедыю, але і трагедыю ўласнага народа. Да Кастрычніцкай рэвалюцыі Янка Купала меў вялікія надзеі на паляпшэнне становішча беларускага народа, аднак усе ягоныя мары рассыпаліся, і яму прыйшлося змоўкнуць, пакінуўшы найсвятлейшыя свае ідэалы.\n\n## Sposob 1 - jak napisac poprawne resumé (krok po kroku)\n**Krok 1 - ustal temat tekstu.** Tekst mowi o tym, ze Janka Kupala jest najbarzdziej tragiczna postacia w literaturze swiatowej, bo jego bol byl zarazem bolem calego bialoruskiego narodu.\n\n**Krok 2 - wyselekcjonuj kluczowe mysli (nie wszystkie szczegoly):**\n- Kupala = najbardziej tragiczna postac w literaturze swiatowej\n- Jego tragedia = tragedia narodu bialoruskiego\n- Przed rewolucja pazdziernikowa mial nadzieje, po niej - stracil je\n- Pod koniec lat 20. zrozumial, ze nie moze juz wyrazac swoich idei\n\n**Krok 3 - uogolnij, nie streszczaj zdanie po zdaniu.** Resumé ma 40-60 slow. Nie cytuj - pisz wlasnymi slowami.\n\n**Krok 4 - sprawdz spojnosc logiczna:** teza → rozwinięcie → puenta.\n\n## Sposob 2 - czego unikac\n- Nie przepisuj cytatow z tekstu - to nie streszczenie, tylko kopia.\n- Nie wykraczaj poza informacje z tekstu.\n- Nie pisz wlasnych ocen - resumé to odtworzenie tresci, nie opinia.\n- Pilnuj limy 40-60 slow (za malo = 0 pkt za liczbe slow, za duzo = brak uogolnienia).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 5, max 3 pkt):**\n> - **3 pkt** - temat i tresc tekstu czytelne; adekwatny poziom uogolnienia; logiczna spojnosc; prawidlowa liczba slow (40-60).\n> - **2 pkt** - temat i tresc czytelne, ALE zaburzony poziom uogolnienia LUB brak spojnosci.\n> - **1 pkt** - temat i tresc czytelne, ALE zaburzony poziom uogolnienia ORAZ brak spojnosci.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty:** dowolna poprawna jezycznie i tresciowo realizacja w granicach 40-60 slow.\n\nCo zapamietac? Resumé to nie parafraza - to skrot z uogolnieniem. Trzy kluczowe elementy do zdobycia 3 punktow: (1) widac temat, (2) logicznie zbudowane zdania, (3) wlasciwa liczba slow.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie odnosi sie do tekstu Nila Hilewicza Долю каб бачыў у родным народзе (zadania 1.-5.).</p>\n<p>Напішы рэзюмэ да тэксту памерам 40-60 слоў.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Resumé (streszczenie) tekstu Nila Hilewicza - przykladowe rozwiazanie (ok. 50 slow w jezyku bialoruskim):</strong></p>\n<p>У гісторыі літаратуры шмат трагічных лёсаў, аднак лёс Янкі Купалы адносіцца да адных з найбольш пакутлівых. Беларускі паэт пражыў не толькі сваю трагедыю, але і трагедыю ўласнага народа. Да Кастрычніцкай рэвалюцыі Янка Купала меў вялікія надзеі на паляпшэнне становішча беларускага народа, аднак усе ягоныя мары рассыпаліся, і яму прыйшлося змоўкнуць, пакінуўшы найсвятлейшыя свае ідэалы.</p>\n<h4>Sposob 1 - jak napisac poprawne resumé (krok po kroku)</h4>\n<p><strong>Krok 1 - ustal temat tekstu.</strong> Tekst mowi o tym, ze Janka Kupala jest najbarzdziej tragiczna postacia w literaturze swiatowej, bo jego bol byl zarazem bolem calego bialoruskiego narodu.</p>\n<p><strong>Krok 2 - wyselekcjonuj kluczowe mysli (nie wszystkie szczegoly):</strong></p>\n<ul><li>Kupala = najbardziej tragiczna postac w literaturze swiatowej</li><li>Jego tragedia = tragedia narodu bialoruskiego</li><li>Przed rewolucja pazdziernikowa mial nadzieje, po niej - stracil je</li><li>Pod koniec lat 20. zrozumial, ze nie moze juz wyrazac swoich idei</li></ul>\n<p><strong>Krok 3 - uogolnij, nie streszczaj zdanie po zdaniu.</strong> Resumé ma 40-60 slow. Nie cytuj - pisz wlasnymi slowami.</p>\n<p><strong>Krok 4 - sprawdz spojnosc logiczna:</strong> teza → rozwinięcie → puenta.</p>\n<h4>Sposob 2 - czego unikac</h4>\n<ul><li>Nie przepisuj cytatow z tekstu - to nie streszczenie, tylko kopia.</li><li>Nie wykraczaj poza informacje z tekstu.</li><li>Nie pisz wlasnych ocen - resumé to odtworzenie tresci, nie opinia.</li><li>Pilnuj limy 40-60 slow (za malo = 0 pkt za liczbe slow, za duzo = brak uogolnienia).</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 5, max 3 pkt):</strong><br>- <strong>3 pkt</strong> - temat i tresc tekstu czytelne; adekwatny poziom uogolnienia; logiczna spojnosc; prawidlowa liczba slow (40-60).<br>- <strong>2 pkt</strong> - temat i tresc czytelne, ALE zaburzony poziom uogolnienia LUB brak spojnosci.<br>- <strong>1 pkt</strong> - temat i tresc czytelne, ALE zaburzony poziom uogolnienia ORAZ brak spojnosci.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepoprawna lub brak odpowiedzi.<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> dowolna poprawna jezycznie i tresciowo realizacja w granicach 40-60 slow.</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Resumé to nie parafraza - to skrot z uogolnieniem. Trzy kluczowe elementy do zdobycia 3 punktow: (1) widac temat, (2) logicznie zbudowane zdania, (3) wlasciwa liczba slow.</p>"}]}