{"id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2019-05/zad/6","paper_id":"maturazai-bialoruski-bia-pr-2019-05","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-bialoruski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 6.-9.\n\nВіталь Цыганкоў\nФэйсбук дазваляе быць бессаромнымі\n\n4 лютага - дзень нараджэння Фэйсбука. У перадачы „Інтэрв'ю тыдня\" філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч: [ ] Як філосаф я цікавіўся праблемамі камунікацыі, дыялогу, стасункаў з пункту гледжання дасягнення паразумення, развіцця тэмы. Наколькі магчыма ўвогуле ў апасродкаванайą камунікацыі працягнуць старую філасофскую традыцыю дыспуту, спрэчкі, абмеркавання? [ ]\nНовыя ўмовы маняюць не толькі манеру, не толькі этыку, этас і этыкет камунікацыі, але гэта ўплывае і на сумленне і свядомасць чалавека. У непасрэднай камунікацыі ёсць шмат такіх чыннікаў, як міміка, пантаміміка - гледзячы вочы ў вочы, людзі паводзяць сябе зусім інакш. У непасрэднай камунікацыі, калі людзі сароміюцца, напрыклад, сказаць глупства - то мімікай і эмоцыямі яны могуць скаркэставаць свае выказванні, неяк улагодзіць суразмоўцу. Усё гэта адсутнічае ў інтэрнэт-камунікацыі. Вось гэтая малая доля сумлення, сораму ў інтэрнэт-камунікацыі ўносіць вялікія скажэнні ў чалавечыя стасункі. [ ]\nГэта адзін са шматлікіх негатыўных чыннікаў сеткавай камунікацыі. Але ёсць і станоўчыя. У жывой размове словы знікаюць, а ў пісьмовым выглядзе ў сацыяльных сетках словы застаюцца. [ ] Але ў фэйсбучнай камунікацыі заўсёды можна вярнуцца да ранейшых выказванняў, нагадаць суразмоўцу, што ён сказаў. У жывой размове гэта немагчыма.\nІ гэта дысцыплінуе пэўным чынам - трэба ўзважваць свае словы, разумець, што яны застануцца. Гэта прымушае больш адказна ставіцца да сваіх выказванняў. Але ж гэта тычыцца толькі тых, хто ўсур'ёз ставіцца да сеткавай камунікацыі. Гэта не тычыцца тролляў ці тых людзей, якіх цікавіць не змест размовы, а толькі самапрэзентацыя. [ ]\nЗнікае нешта істотнае ў адносінах паміж людзьмі. Бо калі мы гаворым з чалавекам тэт-а-тэт˛, то мы ўлічваем і яго рэакцыі, эмоцыі, стаўленне да нас. А калі ты робіш выказванні ў Фэйсбуку - ты губляеш гэтага непасрэднага адрасата. [ ] Камунікацыя набывае больш ананімнасці, ты надзяваеш пэўную маску. Мы перастаём быць самі сабой, а ў большай ступені граем пэўныя ролі. І гэта незалежна ад таго, ці хуліганіш ты, троліш - гэта адбываецца нават з вельмі сумленнымі і шчырымі людзьмі. [ ]\nЗаставацца сабой, разумець сябе ў сетках значна цяжэй. Непасрэдная камунікацыя дае магчымасць не толькі падтрымліваць больш шчыльныя, чалавечыя стасункі - яна дае матэрыял для самапазнання. Гэта губляецца ў віртуальнай камунікацыі, бо ты не бачыш рэальнай ацэнкі сябе з боку суразмоўцаў. [ ]\nДакрануцца рукой да чалавека, усміхнуцца, падморгнуць, нешта сказаць - гэта зусім іншае, чым лайк. Лайк - гэта вельмі фармальная рэч. [ ] І калі вы атрымліваеце сотні лайкаў пад нейкім сваім допісам - вы ж не ведаеце, ці яны фармальныя, ці шчырыя. [ ]\nА вось усмешку, падбадзёрванне, паціскане плячыма - фармальна інтэрпрэтаваць ужо нельга. І калі гэтыя жывыя рэчы знікаюць, то з жывога чалавека робіцца камунікацыйная машына.\n\nВ. Цыганкоў, Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі, http://www.svaboda.org\n\ną Апасродкаваны - pośredni.\n˛ Тэт-а-тэт (з франц. tęte-á-tęte) - w cztery oczy.\n\nНа аснове тэксту падай адзін аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі, і адзін - які абвяргае.\n\nАргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка:\nАргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Argument POTWIERDZAJACY teze (Facebook pozwala byc beswstydnym):**\nAnonimowy charakter komunikacji internetowej pozwala kazdemu zakladac \"maske\" - uzytkownik traci poczucie wstydu, bo nie widzi bezposredniej reakcji rozmowcy.\n\n**Argument OBALAJACY teze (Facebook NIE pozwala byc beswstydnym):**\nTo, co raz zostanie zamieszczone w internecie, pozostaje na zawsze - mozna wrocic do wczesniejszych wypowiedzi i przypomniec je rozmowcy, co zmusza do odpowiedzialnego wazenia slow.\n\n## Sposob 1 - szukanie argumentow w tekscie\n**Argument POTWIERDZAJACY** - szukamy czego, co wspiera teze \"Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі\":\nAkapit 5: \"Камунікацыя набывае больш ананімнасці, ты надзяваеш пэўную маску. Мы перастаём быць самі сабой\" - komunikacja staje sie bardziej anonimowa, zakladamy maske, przestajemy byc soba. To wlasnie powoduje brak wstydu.\nTakze akapit 2: \"малая доля сумлення, сораму ў інтэрнэт-камунікацыі ўносіць вялікія скажэнні\" - mala doza sumienia i wstydu wprowadza wielkie znieksztalcenia.\n\n**Argument OBALAJACY** - szukamy czego, co przeczy tezie:\nAkapit 3-4: \"у пісьмовым выглядзе ў сацыяльных сетках словы застаюцца\" i \"заўсёды можна вярнуцца да ранейшых выказванняў\" - slowa pozostaja na zawsze, mozna do nich wrocic; to \"дысцыплінуе\" i \"прымушае больш адказна ставіцца да сваіх выказванняў\" (zmusza do bardziej odpowiedzialnego stosunku do swoich wypowiedzi).\n\n## Sposob 2 - logika budowania odpowiedzi\nNalezy pamietac o strukturze: kazdy argument to pelne zdanie lub rozwiniety zwrot - nie samo haslo. Examinatorzy sprawdzaja, czy zdajacy rozumie tekst, nie tylko kopiuje fragmenty.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 6, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - za oba poprawne argumenty (jeden potwierdzajacy, jeden obalajacy).\n> - **1 pkt** - za jeden poprawny argument.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty:** dowolna poprawna parafraza lub cytat z tekstu wskazujacy odpowiedni fragment dla kazdego z argumentow.\n\nCo zapamietac? Zadanie sprawdza rozumienie OBU stron argumentu. Argument obalajacy teze tytulu to paradoks: wlasnie trwalosc zapisu DYSCYPLINUJE uzytkownikow. Argument potwierdzajacy to anonimowsc i brak mimiki - stracenie naturalnych hamulcow wstydu.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk bialoruski · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-bialoruski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 6.-9.</p>\n<p>Віталь Цыганкоў<br>Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі</p>\n<p>4 лютага - дзень нараджэння Фэйсбука. У перадачы „Інтэрв&#x27;ю тыдня&quot; філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч: [ ] Як філосаф я цікавіўся праблемамі камунікацыі, дыялогу, стасункаў з пункту гледжання дасягнення паразумення, развіцця тэмы. Наколькі магчыма ўвогуле ў апасродкаванайą камунікацыі працягнуць старую філасофскую традыцыю дыспуту, спрэчкі, абмеркавання? [ ]<br>Новыя ўмовы маняюць не толькі манеру, не толькі этыку, этас і этыкет камунікацыі, але гэта ўплывае і на сумленне і свядомасць чалавека. У непасрэднай камунікацыі ёсць шмат такіх чыннікаў, як міміка, пантаміміка - гледзячы вочы ў вочы, людзі паводзяць сябе зусім інакш. У непасрэднай камунікацыі, калі людзі сароміюцца, напрыклад, сказаць глупства - то мімікай і эмоцыямі яны могуць скаркэставаць свае выказванні, неяк улагодзіць суразмоўцу. Усё гэта адсутнічае ў інтэрнэт-камунікацыі. Вось гэтая малая доля сумлення, сораму ў інтэрнэт-камунікацыі ўносіць вялікія скажэнні ў чалавечыя стасункі. [ ]<br>Гэта адзін са шматлікіх негатыўных чыннікаў сеткавай камунікацыі. Але ёсць і станоўчыя. У жывой размове словы знікаюць, а ў пісьмовым выглядзе ў сацыяльных сетках словы застаюцца. [ ] Але ў фэйсбучнай камунікацыі заўсёды можна вярнуцца да ранейшых выказванняў, нагадаць суразмоўцу, што ён сказаў. У жывой размове гэта немагчыма.<br>І гэта дысцыплінуе пэўным чынам - трэба ўзважваць свае словы, разумець, што яны застануцца. Гэта прымушае больш адказна ставіцца да сваіх выказванняў. Але ж гэта тычыцца толькі тых, хто ўсур&#x27;ёз ставіцца да сеткавай камунікацыі. Гэта не тычыцца тролляў ці тых людзей, якіх цікавіць не змест размовы, а толькі самапрэзентацыя. [ ]<br>Знікае нешта істотнае ў адносінах паміж людзьмі. Бо калі мы гаворым з чалавекам тэт-а-тэт˛, то мы ўлічваем і яго рэакцыі, эмоцыі, стаўленне да нас. А калі ты робіш выказванні ў Фэйсбуку - ты губляеш гэтага непасрэднага адрасата. [ ] Камунікацыя набывае больш ананімнасці, ты надзяваеш пэўную маску. Мы перастаём быць самі сабой, а ў большай ступені граем пэўныя ролі. І гэта незалежна ад таго, ці хуліганіш ты, троліш - гэта адбываецца нават з вельмі сумленнымі і шчырымі людзьмі. [ ]<br>Заставацца сабой, разумець сябе ў сетках значна цяжэй. Непасрэдная камунікацыя дае магчымасць не толькі падтрымліваць больш шчыльныя, чалавечыя стасункі - яна дае матэрыял для самапазнання. Гэта губляецца ў віртуальнай камунікацыі, бо ты не бачыш рэальнай ацэнкі сябе з боку суразмоўцаў. [ ]<br>Дакрануцца рукой да чалавека, усміхнуцца, падморгнуць, нешта сказаць - гэта зусім іншае, чым лайк. Лайк - гэта вельмі фармальная рэч. [ ] І калі вы атрымліваеце сотні лайкаў пад нейкім сваім допісам - вы ж не ведаеце, ці яны фармальныя, ці шчырыя. [ ]<br>А вось усмешку, падбадзёрванне, паціскане плячыма - фармальна інтэрпрэтаваць ужо нельга. І калі гэтыя жывыя рэчы знікаюць, то з жывога чалавека робіцца камунікацыйная машына.</p>\n<p>В. Цыганкоў, Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі, http://www.svaboda.org</p>\n<p>ą Апасродкаваны - pośredni.<br>˛ Тэт-а-тэт (з франц. tęte-á-tęte) - w cztery oczy.</p>\n<p>На аснове тэксту падай адзін аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі, і адзін - які абвяргае.</p>\n<p>Аргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка:<br>Аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка:</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Argument POTWIERDZAJACY teze (Facebook pozwala byc beswstydnym):</strong><br>Anonimowy charakter komunikacji internetowej pozwala kazdemu zakladac &quot;maske&quot; - uzytkownik traci poczucie wstydu, bo nie widzi bezposredniej reakcji rozmowcy.</p>\n<p><strong>Argument OBALAJACY teze (Facebook NIE pozwala byc beswstydnym):</strong><br>To, co raz zostanie zamieszczone w internecie, pozostaje na zawsze - mozna wrocic do wczesniejszych wypowiedzi i przypomniec je rozmowcy, co zmusza do odpowiedzialnego wazenia slow.</p>\n<h4>Sposob 1 - szukanie argumentow w tekscie</h4>\n<p><strong>Argument POTWIERDZAJACY</strong> - szukamy czego, co wspiera teze &quot;Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі&quot;:<br>Akapit 5: &quot;Камунікацыя набывае больш ананімнасці, ты надзяваеш пэўную маску. Мы перастаём быць самі сабой&quot; - komunikacja staje sie bardziej anonimowa, zakladamy maske, przestajemy byc soba. To wlasnie powoduje brak wstydu.<br>Takze akapit 2: &quot;малая доля сумлення, сораму ў інтэрнэт-камунікацыі ўносіць вялікія скажэнні&quot; - mala doza sumienia i wstydu wprowadza wielkie znieksztalcenia.</p>\n<p><strong>Argument OBALAJACY</strong> - szukamy czego, co przeczy tezie:<br>Akapit 3-4: &quot;у пісьмовым выглядзе ў сацыяльных сетках словы застаюцца&quot; i &quot;заўсёды можна вярнуцца да ранейшых выказванняў&quot; - slowa pozostaja na zawsze, mozna do nich wrocic; to &quot;дысцыплінуе&quot; i &quot;прымушае больш адказна ставіцца да сваіх выказванняў&quot; (zmusza do bardziej odpowiedzialnego stosunku do swoich wypowiedzi).</p>\n<h4>Sposob 2 - logika budowania odpowiedzi</h4>\n<p>Nalezy pamietac o strukturze: kazdy argument to pelne zdanie lub rozwiniety zwrot - nie samo haslo. Examinatorzy sprawdzaja, czy zdajacy rozumie tekst, nie tylko kopiuje fragmenty.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 6, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - za oba poprawne argumenty (jeden potwierdzajacy, jeden obalajacy).<br>- <strong>1 pkt</strong> - za jeden poprawny argument.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepoprawna lub brak odpowiedzi.<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> dowolna poprawna parafraza lub cytat z tekstu wskazujacy odpowiedni fragment dla kazdego z argumentow.</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Zadanie sprawdza rozumienie OBU stron argumentu. Argument obalajacy teze tytulu to paradoks: wlasnie trwalosc zapisu DYSCYPLINUJE uzytkownikow. Argument potwierdzajacy to anonimowsc i brak mimiki - stracenie naturalnych hamulcow wstydu.</p>"}]}