{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2016-05/zad/16.1","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2016-05","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zapoznaj sie z zacytowanym fragmentem wypowiedzi F. Liszta, a nastepnie wykonaj polecenia umieszczone pod cytatem.\n\nOd niepamietnych czasow slowo spiewane dawalo powod do laczenia muzyki z utworami literackimi lub quasi-literackimi. Ale obecna tendencja zmierza do scislejszego ich zespolenia niz kiedykolwiek. Coraz wiecej arcydziel muzycznych wchlania w siebie arcydziela literatury. Dlaczego muzyka, ktora zrosla sie tak nierozerwalnie z tragedia Sofoklesa i z odami Pindara, mialaby sie wahac przed polaczeniem, w inny wprawdzie sposob, ale za to jeszcze lepszy, z dzielami zrodzonymi pod wplywem inspiracji nieznanej starozytnym, dlaczego mialaby sie obawiac przymierza z takimi nazwiskami, jak Dante i Szekspir? (Alfred Einstein, Muzyka w epoce romantyzmu, Krakow 1965.)\n\nPodaj, o jakiej idei charakterystycznej dla estetyki sztuki romantycznej wypowiadal sie w ten sposob F. Liszt.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Idea syntezy sztuk (lub idea korespondencji sztuk)**\n\n## Sposob 1 - analiza cytatu Liszta\nLiszt w cytacie mowi o lacze muzyki z literatura: \"Coraz wiecej arcydziel muzycznych wchlania w siebie arcydziela literatury\" i przywoluje zwiazek muzyki z dramatem (Sofokles) i poezja (Pindar, Dante, Szekspir). To wyraz **idei syntezy sztuk** - przekonania, ze rozne dziedziny artystyczne powinny sie laczyc i wzajemnie inspirowac.\n\n**Idea syntezy sztuk** (niem. Gesamtkunstwerk - \"totalny dzielo sztuki\") to jedna z kluczowych idei romantyzmu. Gloszono, ze muzyka, literatura i inne sztuki powinny sie laczyc w jednosc. Liszt realizowal ta idea poprzez programowe kompozycje instrumentalne inspirowane literatura.\n\n**Idea korespondencji sztuk** to blizki termin oznaczajacy przekonanie, ze sztuki sa wzajemnie pokrewne i moga sie nawzajem inspirowac, przeplywac i tlumaczyc.\n\n## Sposob 2 - kontekst estetyczny\nW XIX w. rozne mysli estetyczne glosily powiazanie sztuk: filozofia A. Schopenhauera (muzyka najwyzszym wyjaznieniem woli swiatowej), estetyka Richarda Wagnera (Gesamtkunstwerk = opera jako synteza wszystkich sztuk), symbolizm literacki (\"muzycznosc\" poezji Baudelaire'a i Mallarme'go).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 16.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - idea syntezy sztuk / idea korespondencji sztuk\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** Gesamtkunstwerk, synteza sztuk, korespondencja sztuk\n\nCo zapamietac? Liszt w cytacie wyraza romantyczna **idee syntezy sztuk** - muzyka i literatura sa pokrewne i powinny sie laczyc.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"

Zapoznaj sie z zacytowanym fragmentem wypowiedzi F. Liszta, a nastepnie wykonaj polecenia umieszczone pod cytatem.

\n

Od niepamietnych czasow slowo spiewane dawalo powod do laczenia muzyki z utworami literackimi lub quasi-literackimi. Ale obecna tendencja zmierza do scislejszego ich zespolenia niz kiedykolwiek. Coraz wiecej arcydziel muzycznych wchlania w siebie arcydziela literatury. Dlaczego muzyka, ktora zrosla sie tak nierozerwalnie z tragedia Sofoklesa i z odami Pindara, mialaby sie wahac przed polaczeniem, w inny wprawdzie sposob, ale za to jeszcze lepszy, z dzielami zrodzonymi pod wplywem inspiracji nieznanej starozytnym, dlaczego mialaby sie obawiac przymierza z takimi nazwiskami, jak Dante i Szekspir? (Alfred Einstein, Muzyka w epoce romantyzmu, Krakow 1965.)

\n

Podaj, o jakiej idei charakterystycznej dla estetyki sztuki romantycznej wypowiadal sie w ten sposob F. Liszt.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Idea syntezy sztuk (lub idea korespondencji sztuk)

\n

Sposob 1 - analiza cytatu Liszta

\n

Liszt w cytacie mowi o lacze muzyki z literatura: "Coraz wiecej arcydziel muzycznych wchlania w siebie arcydziela literatury" i przywoluje zwiazek muzyki z dramatem (Sofokles) i poezja (Pindar, Dante, Szekspir). To wyraz idei syntezy sztuk - przekonania, ze rozne dziedziny artystyczne powinny sie laczyc i wzajemnie inspirowac.

\n

Idea syntezy sztuk (niem. Gesamtkunstwerk - "totalny dzielo sztuki") to jedna z kluczowych idei romantyzmu. Gloszono, ze muzyka, literatura i inne sztuki powinny sie laczyc w jednosc. Liszt realizowal ta idea poprzez programowe kompozycje instrumentalne inspirowane literatura.

\n

Idea korespondencji sztuk to blizki termin oznaczajacy przekonanie, ze sztuki sa wzajemnie pokrewne i moga sie nawzajem inspirowac, przeplywac i tlumaczyc.

\n

Sposob 2 - kontekst estetyczny

\n

W XIX w. rozne mysli estetyczne glosily powiazanie sztuk: filozofia A. Schopenhauera (muzyka najwyzszym wyjaznieniem woli swiatowej), estetyka Richarda Wagnera (Gesamtkunstwerk = opera jako synteza wszystkich sztuk), symbolizm literacki ("muzycznosc" poezji Baudelaire'a i Mallarme'go).

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 16.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - idea syntezy sztuk / idea korespondencji sztuk
- 0 pkt - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi
- Akceptowane warianty: Gesamtkunstwerk, synteza sztuk, korespondencja sztuk
\n

Co zapamietac? Liszt w cytacie wyraza romantyczna idee syntezy sztuk - muzyka i literatura sa pokrewne i powinny sie laczyc.

"}]}