{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2016-05/zad/21.1","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2016-05","number":"21.1","points":3,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie na sluchanie i analize zapisu nutowego (przyklad dzwiekowy - Sciezka 7., 8.; nuty na s. 10-12; tekst na s. 13). Przedmiotem zadania jest Lament Nimfy Claudia Monteverdiego oraz poglad kompozytora przekazany przez jego brata - Giulia Cesarego. Przyklad nutowy: Claudio Monteverdi NON HAVEA FEBO ANCORA, Rappresentativo (Madrigali guerrieri et amorosi, libro ottavo, Venetia 1638), partie: Canto, Tenore primo, Tenore secondo, Basso, Basso continuo.\n\nMoj brat mowi, ze nie tworzy swych dziel przypadkiem; jego intencja bylo sprawic, by mowa (poezja) byla pania harmonii, nie sluga; brat moj pojmuje prima prattica jako te, ktora zabiega o doskonalosc harmonii, czyli uwaza ona harmonie nie za dowodzona, ale dowodzaca, nie za sluge, ale pania mowy. (Ewa Obniska, Claudio Monteverdi, Gdansk 1993.)\n\nZapoznaj sie z trescia wypowiedzi Giulia Cesarego Monteverdiego i podaj znaczenie terminow prima pratica (prattica) i seconda pratica (prattica), a takze wyjasnij, czego dotyczyl spor zwolennikow jednego i drugiego stylu. (Prima pratica: ; Seconda pratica: ; Przedmiot sporu: )","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Prima pratica: styl renesansowej polifonii z prymatem muzyki nad slowem / Seconda pratica: nowy styl barokowy z prymatem slowa nad muzyka / Przedmiot sporu: rola slowa w muzyce i zakres swobody kontrapunktu**\n\n## Sposob 1 - analiza terminologiczna (spor o style)\n**Prima pratica** (lac. \"pierwsza praktyka\") - termin Claudia Monteverdiego na starszy styl polifonii renesansowej, reprezentowany glownie przez Palestrino i Willaerta. Cechy:\n- Zakres kontrapunktu scisle przestrzegany (dysonanse jako przepisiowe przejscia)\n- Harmonia jako cel i dominanta - muzyka ma \"panowac\" nad slowem\n- Polifonia chóralna a cappella\n- Wzorzec: Palestrina, szczyty renesansowego kontrapunktu\n\n**Seconda pratica** (lac. \"druga praktyka\") - termin Monteverdiego na nowy styl wczesnego baroku. Cechy:\n- Tekst poetycki determinuje przebieg muzyki - slowo \"panuje\" nad harmonika\n- Dysonanse moga byc uzywane swobodniej dla wyrazu emocjonalnego slowa (text-painting)\n- Monodia akompaniowana, stile recitativo, basso continuo\n- Wzorzec: Cipriano de Rore, Monteverdi\n\n**Przedmiot sporu:** Muzyk Giovanni Maria Artusi (1600) skrytykował dysonanse Monteverdiego jako naruszenie zasad kontrapunktu. Monteverdi (przez brata Giulia Cesarego) odpowiedzial, ze w nowej praktyce slowo determinuje muzyke, wiec dysonanse sa uzasadnione wyrazem tekstu.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nSpor prima/seconda pratica to fundamentalny przelom muzyczny ok. 1600 r.: od renesansowej polifonii chóralnej do barokowej monodii akompaniowanej, od muzyki \"absolutnej\" do muzyki \"sluzacej\" tekstowi poetyckiemu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 21.1, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawne wyjasnienie obu terminow i przedmiotu sporu\n> - **2 pkt** - oba terminy lub jeden termin + przedmiot sporu\n> - **1 pkt** - jeden termin lub przedmiot sporu\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak\n\nCo zapamietac? Prima pratica = muzyka nad slowem (Palestrina, stary kontrapunkt); Seconda pratica = slowo nad muzyka (Monteverdi, swobodne dysonanse); spor = o role slowa i zakres swobody harmonicznej.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie na sluchanie i analize zapisu nutowego (przyklad dzwiekowy - Sciezka 7., 8.; nuty na s. 10-12; tekst na s. 13). Przedmiotem zadania jest Lament Nimfy Claudia Monteverdiego oraz poglad kompozytora przekazany przez jego brata - Giulia Cesarego. Przyklad nutowy: Claudio Monteverdi NON HAVEA FEBO ANCORA, Rappresentativo (Madrigali guerrieri et amorosi, libro ottavo, Venetia 1638), partie: Canto, Tenore primo, Tenore secondo, Basso, Basso continuo.</p>\n<p>Moj brat mowi, ze nie tworzy swych dziel przypadkiem; jego intencja bylo sprawic, by mowa (poezja) byla pania harmonii, nie sluga; brat moj pojmuje prima prattica jako te, ktora zabiega o doskonalosc harmonii, czyli uwaza ona harmonie nie za dowodzona, ale dowodzaca, nie za sluge, ale pania mowy. (Ewa Obniska, Claudio Monteverdi, Gdansk 1993.)</p>\n<p>Zapoznaj sie z trescia wypowiedzi Giulia Cesarego Monteverdiego i podaj znaczenie terminow prima pratica (prattica) i seconda pratica (prattica), a takze wyjasnij, czego dotyczyl spor zwolennikow jednego i drugiego stylu. (Prima pratica: ; Seconda pratica: ; Przedmiot sporu: )</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Prima pratica: styl renesansowej polifonii z prymatem muzyki nad slowem / Seconda pratica: nowy styl barokowy z prymatem slowa nad muzyka / Przedmiot sporu: rola slowa w muzyce i zakres swobody kontrapunktu</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza terminologiczna (spor o style)</h4>\n<p><strong>Prima pratica</strong> (lac. &quot;pierwsza praktyka&quot;) - termin Claudia Monteverdiego na starszy styl polifonii renesansowej, reprezentowany glownie przez Palestrino i Willaerta. Cechy:</p>\n<ul><li>Zakres kontrapunktu scisle przestrzegany (dysonanse jako przepisiowe przejscia)</li><li>Harmonia jako cel i dominanta - muzyka ma &quot;panowac&quot; nad slowem</li><li>Polifonia chóralna a cappella</li><li>Wzorzec: Palestrina, szczyty renesansowego kontrapunktu</li></ul>\n<p><strong>Seconda pratica</strong> (lac. &quot;druga praktyka&quot;) - termin Monteverdiego na nowy styl wczesnego baroku. Cechy:</p>\n<ul><li>Tekst poetycki determinuje przebieg muzyki - slowo &quot;panuje&quot; nad harmonika</li><li>Dysonanse moga byc uzywane swobodniej dla wyrazu emocjonalnego slowa (text-painting)</li><li>Monodia akompaniowana, stile recitativo, basso continuo</li><li>Wzorzec: Cipriano de Rore, Monteverdi</li></ul>\n<p><strong>Przedmiot sporu:</strong> Muzyk Giovanni Maria Artusi (1600) skrytykował dysonanse Monteverdiego jako naruszenie zasad kontrapunktu. Monteverdi (przez brata Giulia Cesarego) odpowiedzial, ze w nowej praktyce slowo determinuje muzyke, wiec dysonanse sa uzasadnione wyrazem tekstu.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst historyczny</h4>\n<p>Spor prima/seconda pratica to fundamentalny przelom muzyczny ok. 1600 r.: od renesansowej polifonii chóralnej do barokowej monodii akompaniowanej, od muzyki &quot;absolutnej&quot; do muzyki &quot;sluzacej&quot; tekstowi poetyckiemu.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 21.1, max 3 pkt):<br>- <strong>3 pkt</strong> - poprawne wyjasnienie obu terminow i przedmiotu sporu<br>- <strong>2 pkt</strong> - oba terminy lub jeden termin + przedmiot sporu<br>- <strong>1 pkt</strong> - jeden termin lub przedmiot sporu<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz bledna lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Prima pratica = muzyka nad slowem (Palestrina, stary kontrapunkt); Seconda pratica = slowo nad muzyka (Monteverdi, swobodne dysonanse); spor = o role slowa i zakres swobody harmonicznej.</p>"}]}