{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2016-05/zad/21.3","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2016-05","number":"21.3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie na sluchanie i analize zapisu nutowego (przyklad dzwiekowy - Sciezka 7., 8.; nuty na s. 10-12; tekst na s. 13). Przedmiotem zadania jest Lament Nimfy Claudia Monteverdiego. Autorska wskazowka wykonawcza na poczatku partytury dotyczy swobodnego tempa.\n\nAutorska wskazowka wykonawcza na poczatku partytury dotyczy swobodnego tempa. Podaj przyklad innego srodka, za pomoca ktorego owczesni spiewacy podkreslali \"uczucia duszy\".","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Gorgia (ozdoby wokalne) / ornamenty / zroznicowanie dynamiki**\n\n## Sposob 1 - analiza retoryki muzycznej (srodki ekspresji wokalnej baroku)\nW epoce Monteverdiego spiewacy stosowali specjalne techniki do wyrazania \"uczuc duszy\" (affetti):\n\n1. **Gorgia** (wl. gorgia = gardlo) - specjalna technika wokalna polegajaca na szybkich biegnikach i zdobieniach wykonyywanych glownie w gardle. Gorgia byla najceniona ozdoba wokalna wczesnego baroku, opisana szczegolowo w traktatach (Giulio Caccini \"Le nuove musiche\", 1602).\n\n2. **Ornamenty i ozdoby melodii** - tryle (trillo), mordenty, portamenti, acciaccatury - wspolnie podkreslaly wyrazy uczuciowe w odpowiednich miejscach tekstu.\n\n3. **Zroznicowanie dynamiki** - crescendo i decrescendo w ramach frazy (messa di voce - wybrzmiewanie tonu), as srodek emocjonalnego wyrazu.\n\n## Sposob 2 - kontekst traktatowy\nGiulio Caccini, wspoltworca monodii, opisal gorgie w \"Le nuove musiche\" jako naturalne przedluzenie wyrazu emocjonalnego. Wykonawcy wczesnobarokowi mieli duza swobode improwizacyjna w stosowaniu zdobien.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 21.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - gorgia / ozdoby/ornamenty / zroznicowanie dynamiki\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak\n\nCo zapamietac? Srodki wyrazu uczuc w baroku: **gorgia** (szybkie biegniki wokalne), **ornamenty** (tryle, mordenty) i **dynamika** (messa di voce).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie na sluchanie i analize zapisu nutowego (przyklad dzwiekowy - Sciezka 7., 8.; nuty na s. 10-12; tekst na s. 13). Przedmiotem zadania jest Lament Nimfy Claudia Monteverdiego. Autorska wskazowka wykonawcza na poczatku partytury dotyczy swobodnego tempa.</p>\n<p>Autorska wskazowka wykonawcza na poczatku partytury dotyczy swobodnego tempa. Podaj przyklad innego srodka, za pomoca ktorego owczesni spiewacy podkreslali &quot;uczucia duszy&quot;.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Gorgia (ozdoby wokalne) / ornamenty / zroznicowanie dynamiki</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza retoryki muzycznej (srodki ekspresji wokalnej baroku)</h4>\n<p>W epoce Monteverdiego spiewacy stosowali specjalne techniki do wyrazania &quot;uczuc duszy&quot; (affetti):</p>\n<ol><li><strong>Gorgia</strong> (wl. gorgia = gardlo) - specjalna technika wokalna polegajaca na szybkich biegnikach i zdobieniach wykonyywanych glownie w gardle. Gorgia byla najceniona ozdoba wokalna wczesnego baroku, opisana szczegolowo w traktatach (Giulio Caccini &quot;Le nuove musiche&quot;, 1602).</li></ol>\n<ol><li><strong>Ornamenty i ozdoby melodii</strong> - tryle (trillo), mordenty, portamenti, acciaccatury - wspolnie podkreslaly wyrazy uczuciowe w odpowiednich miejscach tekstu.</li></ol>\n<ol><li><strong>Zroznicowanie dynamiki</strong> - crescendo i decrescendo w ramach frazy (messa di voce - wybrzmiewanie tonu), as srodek emocjonalnego wyrazu.</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - kontekst traktatowy</h4>\n<p>Giulio Caccini, wspoltworca monodii, opisal gorgie w &quot;Le nuove musiche&quot; jako naturalne przedluzenie wyrazu emocjonalnego. Wykonawcy wczesnobarokowi mieli duza swobode improwizacyjna w stosowaniu zdobien.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 21.3, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - gorgia / ozdoby/ornamenty / zroznicowanie dynamiki<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz bledna lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Srodki wyrazu uczuc w baroku: <strong>gorgia</strong> (szybkie biegniki wokalne), <strong>ornamenty</strong> (tryle, mordenty) i <strong>dynamika</strong> (messa di voce).</p>"}]}