{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2017-05/zad/20a","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2017-05","number":"20a","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie na sluchanie (Sciezka 11. z plyty CD). Fragment nagrania Stabat Mater Krzysztofa Pendereckiego. Nagranie nie jest dostepne - odpowiedzi podano na podstawie klucza CKE.\n\nZapoznaj sie z fragmentem nagrania Stabat Mater Krzysztofa Pendereckiego. a) Wskaz trzy srodki techniki kompozytorskiej zaczerpniete przez Krzysztofa Pendereckiego z muzyki dawnej.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n**Trzy środki zaczerpnięte z muzyki dawnej (do wyboru):\n1. Obsada a cappella (bez instrumentów, tylko głosy)\n2. Technika polichoralna (kilka chórów, jak w tradycji weneckiej)\n3. Melika sekundowa wzorowana na chorale gregoriańskim**\n\n## Sposób 1 - Stabat Mater Pendereckiego a muzyka dawna\nKrzysztof Penderecki skomponował Stabat Mater na trzy chóry mieszane (1962) jako utwór a cappella. Sięgnął świadomie po tradycje muzyki średniowiecznej i renesansowej:\n\n1. **Obsada a cappella** - wyłącznie głosy chóralne, bez towarzyszenia instrumentalnego (tradycja chorału gregoriańskiego i polifonii renesansowej)\n2. **Melika sekundowa** - melodyka oparta na krokach sekundy, wzorowana na chorałowym gregorianizmie (płynne przejścia między sąsiednimi dźwiękami)\n3. **Technika polichoralna** - kilka chórów (trzy chóry) w dialogu, nawiązanie do tradycji weneckiej cori spezzati (G. Gabrieli)\n4. **Technika hoquetowa** - \"dystrybuowanie\" sylab między chóry tak, by żaden chór nie śpiewał kompletnej frazy sam (technika średniowieczna)\n5. **Recytatywność** - fragmenty deklamowane, jak w psalmach\n6. **Częste repetycje dźwięków** - tryle ćwierćtonowe, powtórzenia nutowe jak w śpiewie chorałowym\n7. **Burdony** - długo trzymane dźwięki w basach (jak organy punktowe chorału)\n8. **Monorytmia** - wszystkie głosy w tym samym rytmie (homorytmia, jak organum purum)\n\n## Sposób 2 - neoarchaizm w muzyce XX w.\nPenderecki w Stabat Mater (1962) i Pasji wg św. Łukasza (1966) świadomie nawiązał do tradycji. To przykład archaizacji - stylizacji na muzykę dawną.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 20a, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - trzy prawidłowe środki z muzyki dawnej\n> - **0 pkt** - mniej niż trzy\n\nCo zapamiętać? Penderecki w Stabat Mater czerpie z dawnej muzyki: a cappella, chorał (melika sekundowa), polichóralność, hoquetus - to archaizacja.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie na sluchanie (Sciezka 11. z plyty CD). Fragment nagrania Stabat Mater Krzysztofa Pendereckiego. Nagranie nie jest dostepne - odpowiedzi podano na podstawie klucza CKE.</p>\n<p>Zapoznaj sie z fragmentem nagrania Stabat Mater Krzysztofa Pendereckiego. a) Wskaz trzy srodki techniki kompozytorskiej zaczerpniete przez Krzysztofa Pendereckiego z muzyki dawnej.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>**Trzy środki zaczerpnięte z muzyki dawnej (do wyboru):</p>\n<ol><li>Obsada a cappella (bez instrumentów, tylko głosy)</li><li>Technika polichoralna (kilka chórów, jak w tradycji weneckiej)</li><li>Melika sekundowa wzorowana na chorale gregoriańskim**</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - Stabat Mater Pendereckiego a muzyka dawna</h4>\n<p>Krzysztof Penderecki skomponował Stabat Mater na trzy chóry mieszane (1962) jako utwór a cappella. Sięgnął świadomie po tradycje muzyki średniowiecznej i renesansowej:</p>\n<ol><li><strong>Obsada a cappella</strong> - wyłącznie głosy chóralne, bez towarzyszenia instrumentalnego (tradycja chorału gregoriańskiego i polifonii renesansowej)</li><li><strong>Melika sekundowa</strong> - melodyka oparta na krokach sekundy, wzorowana na chorałowym gregorianizmie (płynne przejścia między sąsiednimi dźwiękami)</li><li><strong>Technika polichoralna</strong> - kilka chórów (trzy chóry) w dialogu, nawiązanie do tradycji weneckiej cori spezzati (G. Gabrieli)</li><li><strong>Technika hoquetowa</strong> - &quot;dystrybuowanie&quot; sylab między chóry tak, by żaden chór nie śpiewał kompletnej frazy sam (technika średniowieczna)</li><li><strong>Recytatywność</strong> - fragmenty deklamowane, jak w psalmach</li><li><strong>Częste repetycje dźwięków</strong> - tryle ćwierćtonowe, powtórzenia nutowe jak w śpiewie chorałowym</li><li><strong>Burdony</strong> - długo trzymane dźwięki w basach (jak organy punktowe chorału)</li><li><strong>Monorytmia</strong> - wszystkie głosy w tym samym rytmie (homorytmia, jak organum purum)</li></ol>\n<h4>Sposób 2 - neoarchaizm w muzyce XX w.</h4>\n<p>Penderecki w Stabat Mater (1962) i Pasji wg św. Łukasza (1966) świadomie nawiązał do tradycji. To przykład archaizacji - stylizacji na muzykę dawną.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 20a, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - trzy prawidłowe środki z muzyki dawnej<br>- <strong>0 pkt</strong> - mniej niż trzy</blockquote>\n<p>Co zapamiętać? Penderecki w Stabat Mater czerpie z dawnej muzyki: a cappella, chorał (melika sekundowa), polichóralność, hoquetus - to archaizacja.</p>"}]}