{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2017-05/zad/4","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2017-05","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"W zadaniu zamieszczono dwa przyklady nutowe. Przyklad 1. - dwa systemy zapisu nutowego (klucz wiolinowy w obu pieciolinach), z bogato melizmatyczna gornym glosem rozwijajacym sie ponad dlugimi, wytrzymywanymi dzwiekami glosu dolnego; podlozony tekst lacinski: Re-demptori plasmatori salvatori omnium. Przyklad 2. - dwa glosy w kluczu basowym poruszajace sie rownolegle (glos do glosu), z tekstem lacinskim: Te humiles famuli modulis venerando piis.\n\nOkresl rodzaj organum w kazdym z ponizszych przykladow nutowych. Przyklad 1. Rodzaj organum: Przyklad 2. Rodzaj organum:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n**Przykład 1. organum melizmatyczne (diaphonia basilica), Przykład 2. organum paralelne (równoległe / organum purum)**\n\n## Sposób 1 - analiza zapisu nutowego\nPrzykład 1 - cechy charakterystyczne organum melizmatycznego:\n- Jeden głos (cantus firmus / vox principalis) trzyma długie, nieruchome dźwięki (tenor)\n- Nad nim rozbrzmiewa bogato melizmatyczny głos górny (vox organalis) z rozbudowanymi ozdobnikami na każdej sylabie\n- Tekst łaciński jest wokalizowany - wiele nut na jedną sylabę\n- Styl: szkoła Notre Dame (Léonin, Pérotin), XII-XIII w.\n\nPrzykład 2 - cechy charakterystyczne organum równoległego:\n- Oba głosy poruszają się w tym samym rytmie (głos do głosu, nota contra notam)\n- Ruch równoległy - oba głosy wykonują tę samą melodię w interwale kwinty lub kwarty\n- Brak melizmatyki - proste, sylabotoniczne wykonanie tekstu\n- Styl: najstarszy rodzaj organum (Musica enchiriadis, IX w.)\n\n## Sposób 2 - kontekst epoki\nOrganum to najstarsza forma muzyki wielogłosowej. Ewolucja: organum paralelne (IX w.) → organum zmodyfikowane → organum swobodne → organum melizmatyczne (XII w., szkoła Notre Dame). Termin \"diaphonia basilica\" pochodzi z traktatów z XII w.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne określenie obu rodzajów organum\n> - Akceptowane: Przykład 1: organum melizmatyczne lub diaphonia basilica; Przykład 2: organum paralelne, równoległe lub organum purum\n> - **0 pkt** - błąd w którymkolwiek z przykładów\n\nCo zapamiętać? Organum melizmatyczne = bogata melizmatyka w głosie górnym nad długimi nutami cantus firmus. Organum paralelne = oba głosy w równoległym ruchu.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>W zadaniu zamieszczono dwa przyklady nutowe. Przyklad 1. - dwa systemy zapisu nutowego (klucz wiolinowy w obu pieciolinach), z bogato melizmatyczna gornym glosem rozwijajacym sie ponad dlugimi, wytrzymywanymi dzwiekami glosu dolnego; podlozony tekst lacinski: Re-demptori plasmatori salvatori omnium. Przyklad 2. - dwa glosy w kluczu basowym poruszajace sie rownolegle (glos do glosu), z tekstem lacinskim: Te humiles famuli modulis venerando piis.</p>\n<p>Okresl rodzaj organum w kazdym z ponizszych przykladow nutowych. Przyklad 1. Rodzaj organum: Przyklad 2. Rodzaj organum:</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Przykład 1. organum melizmatyczne (diaphonia basilica), Przykład 2. organum paralelne (równoległe / organum purum)</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza zapisu nutowego</h4>\n<p>Przykład 1 - cechy charakterystyczne organum melizmatycznego:</p>\n<ul><li>Jeden głos (cantus firmus / vox principalis) trzyma długie, nieruchome dźwięki (tenor)</li><li>Nad nim rozbrzmiewa bogato melizmatyczny głos górny (vox organalis) z rozbudowanymi ozdobnikami na każdej sylabie</li><li>Tekst łaciński jest wokalizowany - wiele nut na jedną sylabę</li><li>Styl: szkoła Notre Dame (Léonin, Pérotin), XII-XIII w.</li></ul>\n<p>Przykład 2 - cechy charakterystyczne organum równoległego:</p>\n<ul><li>Oba głosy poruszają się w tym samym rytmie (głos do głosu, nota contra notam)</li><li>Ruch równoległy - oba głosy wykonują tę samą melodię w interwale kwinty lub kwarty</li><li>Brak melizmatyki - proste, sylabotoniczne wykonanie tekstu</li><li>Styl: najstarszy rodzaj organum (Musica enchiriadis, IX w.)</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - kontekst epoki</h4>\n<p>Organum to najstarsza forma muzyki wielogłosowej. Ewolucja: organum paralelne (IX w.) → organum zmodyfikowane → organum swobodne → organum melizmatyczne (XII w., szkoła Notre Dame). Termin &quot;diaphonia basilica&quot; pochodzi z traktatów z XII w.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne określenie obu rodzajów organum<br>- Akceptowane: Przykład 1: organum melizmatyczne lub diaphonia basilica; Przykład 2: organum paralelne, równoległe lub organum purum<br>- <strong>0 pkt</strong> - błąd w którymkolwiek z przykładów</blockquote>\n<p>Co zapamiętać? Organum melizmatyczne = bogata melizmatyka w głosie górnym nad długimi nutami cantus firmus. Organum paralelne = oba głosy w równoległym ruchu.</p>"}]}