{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05/zad/10","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"W tabeli wymienione są nazwiska trzech kompozytorów, których twórczość wywarła duży wpływ na rozwój symfonii.\n\nUzupełnij tabelę - wpisz stulecia, na przełomie których tworzyli wymienieni artyści. Przy każdym nazwisku wpisz jedną nowatorską cechę twórczości danego kompozytora, która wpłynęła na rozwój gatunku symfonii.\n\nImię i nazwisko kompozytora | Przełom wieków, np. XV/XVI | Cecha twórczości\nLudwig van Beethoven | |\nKrzysztof Penderecki | |\nGustav Mahler | |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n| Kompozytor | Przelom wiekow | Cecha twórczosci |\n| Ludwig van Beethoven | XVIII/XIX | Wprowadzenie scherza do cyklu symfonicznego; poszerzenie skladu orkiestry; stworzenie symfonii programowej (IX z chorem) |\n| Gustav Mahler | XIX/XX | Maksymalne rozbudowanie aparatu wykonawczego; eksponowanie detek blaszanych; symboliczne i filozoficzne teksty w symfoniach |\n| Krzysztof Penderecki | XX/XXI | Efekty sonorystyczne; postmodernizm (nawiazania do dawnych technik); laczenie roznych gatunkow i stylów |\n\n## Sposob 1 - analiza historyczna kazdego kompozytora\n**Ludwig van Beethoven (1770-1827)** tworzy na przelomie XVIII/XIX w. Nowatorskie cechy w symfonii:\n- Zastapienie menueta przez scherzo (szybsze, zartobliwe)\n- Poszerzenie orkiestry (kotly, klarnety, trombony, pikola w IX symfonii)\n- Pierwsza symfonia z udzialem choru i solistów - IX symfonia d-moll op. 125 (1824)\n- Silny dramatyzm i formotworcza rola dynamiki/harmoniki\n\n**Gustav Mahler (1860-1911)** tworzy na przelomie XIX/XX w. Nowatorskie cechy:\n- Gigantyczny aparat wykonawczy (symfonie 1000 wykonawcow w VIII Symfonii)\n- Silna rola instrumentow detych blaszanych\n- Odchodzenie od harmoniki funkcyjnej\n- Swobodna liczba czesci (od 2 do 6)\n- Gattungskreuzung: symfonia + piesn (\"Des Knaben Wunderhorn\", \"Lied von der Erde\")\n\n**Krzysztof Penderecki (1933-2020)** tworzy na przelomie XX/XXI w. Nowatorskie cechy:\n- Sonorystyka (np. Treno ofiarom Hiroszimy, glissanda smyczkow)\n- Postmodernizm - nawiazania do Bachowskiego kontrapunktu, gregorianszczyzny\n- Laczenie neoromantyzmu z modernizmem\n\n## Sposob 2 - strategia oceniania CKE\nCKE przyznaje:\n- **2 pkt** = oba: wszystkie trzy przelomy wiekow ORAZ trzy cechy twórcze\n- **1 pkt** = tylko kolumna dat (XVIII/XIX, XIX/XX, XX/XXI) LUB tylko kolumna cech (po jednej dla kazdego)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - prawidlowe uzupelnienie obu kolumn tabeli\n> - **1 pkt** - prawidlowa kolumna przełomów ALBO prawidlowa kolumna cech (kazdy kompozytor)\n> - **0 pkt** - brak spelnienia kryteriów\n\nCo zapamietac? Beethoven=XVIII/XIX; Mahler=XIX/XX; Penderecki=XX/XXI. Dla bezpieczenstwa napisz po DWIE cechy na kazdy - masz zapas.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>W tabeli wymienione są nazwiska trzech kompozytorów, których twórczość wywarła duży wpływ na rozwój symfonii.</p>\n<p>Uzupełnij tabelę - wpisz stulecia, na przełomie których tworzyli wymienieni artyści. Przy każdym nazwisku wpisz jedną nowatorską cechę twórczości danego kompozytora, która wpłynęła na rozwój gatunku symfonii.</p>\n<p>Imię i nazwisko kompozytora | Przełom wieków, np. XV/XVI | Cecha twórczości<br>Ludwig van Beethoven | |<br>Krzysztof Penderecki | |<br>Gustav Mahler | |</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>| Kompozytor | Przelom wiekow | Cecha twórczosci |<br>| Ludwig van Beethoven | XVIII/XIX | Wprowadzenie scherza do cyklu symfonicznego; poszerzenie skladu orkiestry; stworzenie symfonii programowej (IX z chorem) |<br>| Gustav Mahler | XIX/XX | Maksymalne rozbudowanie aparatu wykonawczego; eksponowanie detek blaszanych; symboliczne i filozoficzne teksty w symfoniach |<br>| Krzysztof Penderecki | XX/XXI | Efekty sonorystyczne; postmodernizm (nawiazania do dawnych technik); laczenie roznych gatunkow i stylów |</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza historyczna kazdego kompozytora</h4>\n<p><strong>Ludwig van Beethoven (1770-1827)</strong> tworzy na przelomie XVIII/XIX w. Nowatorskie cechy w symfonii:</p>\n<ul><li>Zastapienie menueta przez scherzo (szybsze, zartobliwe)</li><li>Poszerzenie orkiestry (kotly, klarnety, trombony, pikola w IX symfonii)</li><li>Pierwsza symfonia z udzialem choru i solistów - IX symfonia d-moll op. 125 (1824)</li><li>Silny dramatyzm i formotworcza rola dynamiki/harmoniki</li></ul>\n<p><strong>Gustav Mahler (1860-1911)</strong> tworzy na przelomie XIX/XX w. Nowatorskie cechy:</p>\n<ul><li>Gigantyczny aparat wykonawczy (symfonie 1000 wykonawcow w VIII Symfonii)</li><li>Silna rola instrumentow detych blaszanych</li><li>Odchodzenie od harmoniki funkcyjnej</li><li>Swobodna liczba czesci (od 2 do 6)</li><li>Gattungskreuzung: symfonia + piesn (&quot;Des Knaben Wunderhorn&quot;, &quot;Lied von der Erde&quot;)</li></ul>\n<p><strong>Krzysztof Penderecki (1933-2020)</strong> tworzy na przelomie XX/XXI w. Nowatorskie cechy:</p>\n<ul><li>Sonorystyka (np. Treno ofiarom Hiroszimy, glissanda smyczkow)</li><li>Postmodernizm - nawiazania do Bachowskiego kontrapunktu, gregorianszczyzny</li><li>Laczenie neoromantyzmu z modernizmem</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - strategia oceniania CKE</h4>\n<p>CKE przyznaje:</p>\n<ul><li><strong>2 pkt</strong> = oba: wszystkie trzy przelomy wiekow ORAZ trzy cechy twórcze</li><li><strong>1 pkt</strong> = tylko kolumna dat (XVIII/XIX, XIX/XX, XX/XXI) LUB tylko kolumna cech (po jednej dla kazdego)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 10, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - prawidlowe uzupelnienie obu kolumn tabeli<br>- <strong>1 pkt</strong> - prawidlowa kolumna przełomów ALBO prawidlowa kolumna cech (kazdy kompozytor)<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak spelnienia kryteriów</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Beethoven=XVIII/XIX; Mahler=XIX/XX; Penderecki=XX/XXI. Dla bezpieczenstwa napisz po DWIE cechy na kazdy - masz zapas.</p>"}]}