{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05/zad/15.1","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Ekspresjonizm był jednym z nowych kierunków w muzyce pierwszej połowy XX wieku. Dążeniem przedstawicieli tego nurtu było odzwierciedlenie muzycznymi środkami subiektywnych, podświadomych przeżyć wewnętrznych człowieka.\n\nWymień trzy cechy nurtu ekspresjonistycznego w muzyce.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy ekspresjonizmu muzycznego:**\n1. Atonalnosc (brak tonacji centralnej, dysonansowa harmonika)\n2. Melodyka zbudowana z duzych skoków interwalowych\n3. Duza ekspresja muzyki; kontrasty dynamiczne; zestawianie skrajnych rejestrów\n\n## Sposob 1 - analiza cech ekspresjonizmu\nEkspresjonizm muzyczny (glównie I polowa XX w., centum: Wiedzen) to nurt dazacy do wyrazenia skrajnych stanów emocjonalnych, podswiadomosci i irracjonalnych przezyc. Glowne cechy:\n\n**Harmoniczne:**\n- **Atonalnosc** - rezygnacja z tonacji dur/moll, brak centrum tonalnego\n- **Dysonansowa harmonika** - swobodne dysonanse bez rozwiazania, harmonia emancypowanego dysonansu (Schoenberg)\n- Techniki kompozytorskie: **dodekafonia** (serializm 12-tonowy), **punktualizm** (Webern)\n\n**Melodyczne:**\n- **Skoki interwalowe** - melodia skacze przez septymy, nony, trytony zamiast plynac krokach sekundowych\n- **Sprechgesang** (mowa spiewana) - mieszanka mowy i spiewu (Berg, Schönberg)\n\n**Rytmiczno-agogiczne:**\n- **Swobodny tok rytmiczny** - brak regularnych rytmów i metrum\n- **Swobodne podejscie do formy** - indywidualne, asymetryczne formy\n\n**Wyrazowe:**\n- **Duza ekspresja, kontrasty dynamiczne** - glissanda, sforzandi, nagla cisza\n- **Skrajne rejestry** - bardzo niski bas kontra pikola w nagle\n- **Innowacyjna orkiestracja** - selektywne, kameralne kolory brzmienia\n\n## Sposob 2 - ekspresjonizm wiedenski jako kontekst\nGlowni przedstawiciele ekspresjonizmu muzycznego: Arnold Schönberg, Alban Berg, Anton Webern (tzw. Druga Szkola Wiedenska). Opery: Wozzeck (Berg, 1925), Lulu (Berg). Utwory: Piec piesni do testow op. 10 (Webern), Pierrot Lunaire (Schönberg, 1912).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 15.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - trzy cechy z listy przyklowych (atonalnosc, dysonansowa harmonika, skoki interwalowe, kontrasty dynamiczne itd.)\n> - **0 pkt** - mniej niz trzy\n\nCo zapamietac? Trzy \"bezpieczne\" cechy: (1) **atonalnosc**, (2) **melodia z duzymi skokami**, (3) **ekspresja/kontrasty dynamiczne**.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Ekspresjonizm był jednym z nowych kierunków w muzyce pierwszej połowy XX wieku. Dążeniem przedstawicieli tego nurtu było odzwierciedlenie muzycznymi środkami subiektywnych, podświadomych przeżyć wewnętrznych człowieka.</p>\n<p>Wymień trzy cechy nurtu ekspresjonistycznego w muzyce.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Trzy cechy ekspresjonizmu muzycznego:</strong></p>\n<ol><li>Atonalnosc (brak tonacji centralnej, dysonansowa harmonika)</li><li>Melodyka zbudowana z duzych skoków interwalowych</li><li>Duza ekspresja muzyki; kontrasty dynamiczne; zestawianie skrajnych rejestrów</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - analiza cech ekspresjonizmu</h4>\n<p>Ekspresjonizm muzyczny (glównie I polowa XX w., centum: Wiedzen) to nurt dazacy do wyrazenia skrajnych stanów emocjonalnych, podswiadomosci i irracjonalnych przezyc. Glowne cechy:</p>\n<p><strong>Harmoniczne:</strong></p>\n<ul><li><strong>Atonalnosc</strong> - rezygnacja z tonacji dur/moll, brak centrum tonalnego</li><li><strong>Dysonansowa harmonika</strong> - swobodne dysonanse bez rozwiazania, harmonia emancypowanego dysonansu (Schoenberg)</li><li>Techniki kompozytorskie: <strong>dodekafonia</strong> (serializm 12-tonowy), <strong>punktualizm</strong> (Webern)</li></ul>\n<p><strong>Melodyczne:</strong></p>\n<ul><li><strong>Skoki interwalowe</strong> - melodia skacze przez septymy, nony, trytony zamiast plynac krokach sekundowych</li><li><strong>Sprechgesang</strong> (mowa spiewana) - mieszanka mowy i spiewu (Berg, Schönberg)</li></ul>\n<p><strong>Rytmiczno-agogiczne:</strong></p>\n<ul><li><strong>Swobodny tok rytmiczny</strong> - brak regularnych rytmów i metrum</li><li><strong>Swobodne podejscie do formy</strong> - indywidualne, asymetryczne formy</li></ul>\n<p><strong>Wyrazowe:</strong></p>\n<ul><li><strong>Duza ekspresja, kontrasty dynamiczne</strong> - glissanda, sforzandi, nagla cisza</li><li><strong>Skrajne rejestry</strong> - bardzo niski bas kontra pikola w nagle</li><li><strong>Innowacyjna orkiestracja</strong> - selektywne, kameralne kolory brzmienia</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - ekspresjonizm wiedenski jako kontekst</h4>\n<p>Glowni przedstawiciele ekspresjonizmu muzycznego: Arnold Schönberg, Alban Berg, Anton Webern (tzw. Druga Szkola Wiedenska). Opery: Wozzeck (Berg, 1925), Lulu (Berg). Utwory: Piec piesni do testow op. 10 (Webern), Pierrot Lunaire (Schönberg, 1912).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 15.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - trzy cechy z listy przyklowych (atonalnosc, dysonansowa harmonika, skoki interwalowe, kontrasty dynamiczne itd.)<br>- <strong>0 pkt</strong> - mniej niz trzy</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Trzy &quot;bezpieczne&quot; cechy: (1) <strong>atonalnosc</strong>, (2) <strong>melodia z duzymi skokami</strong>, (3) <strong>ekspresja/kontrasty dynamiczne</strong>.</p>"}]}