{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05/zad/3.2","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05","number":"3.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Muzyka europejska średniowiecza i renesansu opierała się na materiale dźwiękowym skal modalnych. Te skale wykorzystywali również kompozytorzy XIX i XX wieku.\n\nNa przełomie XIX i XX wieku wzrosło zainteresowanie kompozytorów skalami modalnymi.\n\nSpośród wymienionych poniżej twórców wybierz i zaznacz nazwiska dwóch kompozytorów, którzy w swej twórczości stosowali skale modalne.\n\nA. Claude Debussy\nB. Arnold Schönberg\nC. Aleksander Skriabin\nD. Richard Strauss\nE. Karol Szymanowski","answer":"A","answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A (Claude Debussy) i E (Karol Szymanowski)**\n\n## Sposob 1 - analiza stylowa kompozytorow\nA. **Claude Debussy** (1862-1918) - czolowy impresjonista, ktory intensywnie stosowal skale modalne (m.in. doryck, frygijsk, lidyjsk), skale calotoow (skala Debussy'ego) i pentatonik. Modalnosc widoczna np. w Preludiach na fortepian, Pelleas et Melisande. Odejscie od funkcyjnej harmonii dur-moll to znak rozpoznawczy jego stylu.\n\nE. **Karol Szymanowski** (1882-1937) - w mazurkach i piesnach goralskich stosowal polskie tryby ludowe (skale modalne oparte na tradycji mazurskiej i podhalanski). Szczegolnie w póznej tworczosci (Stabat Mater, Mazurki op. 50) silna modalnosc o charakterze polsko-orientalnym.\n\nDlaczego pozostali NIE pasuj:\n- **Arnold Schönberg** (B) - tworca dodekafonii/serialzmu, ktory odrzucil tonalnosc; nie stosuje skal modalnych\n- **Aleksander Skriabin** (C) - stosowal wlasna skale „misteryjn\" (akord prometejski), ale nie modalne skale koscielne\n- **Richard Strauss** (D) - pozny romantyk; opieral sie na harmonice chromatycznej, nie na skalach modalnych\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny skali modalnych w XX w.\nSkale modalne przeżyly odrodzenie na przelomie XIX/XX w. w tworczosci impresjonistow (nawiazanie do muzyki sredniowiecza i renesansu) oraz w ruchach narodowych (Bartok, Szymanowski korzystali z ludowych skal modalnych). Debussy odkrywal modalnosc rowniez przez kontakt z gamelanem jawaskim (Wystawa Swiatowa, Paryz 1889).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - zaznaczenie dokladnie A i E\n> - **0 pkt** - inna kombinacja lub wiecej/mniej niz dwie odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Modalizm w XX w. = Debussy (impresjonizm) + Szymanowski (folkloryzm). Schonberg = dodekafonizm (brak tonalnosci/modalnosci).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":"maturazai","answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Muzyka europejska średniowiecza i renesansu opierała się na materiale dźwiękowym skal modalnych. Te skale wykorzystywali również kompozytorzy XIX i XX wieku.</p>\n<p>Na przełomie XIX i XX wieku wzrosło zainteresowanie kompozytorów skalami modalnymi.</p>\n<p>Spośród wymienionych poniżej twórców wybierz i zaznacz nazwiska dwóch kompozytorów, którzy w swej twórczości stosowali skale modalne.</p>\n<p>A. Claude Debussy<br>B. Arnold Schönberg<br>C. Aleksander Skriabin<br>D. Richard Strauss<br>E. Karol Szymanowski</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>A (Claude Debussy) i E (Karol Szymanowski)</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza stylowa kompozytorow</h4>\n<p>A. <strong>Claude Debussy</strong> (1862-1918) - czolowy impresjonista, ktory intensywnie stosowal skale modalne (m.in. doryck, frygijsk, lidyjsk), skale calotoow (skala Debussy&#x27;ego) i pentatonik. Modalnosc widoczna np. w Preludiach na fortepian, Pelleas et Melisande. Odejscie od funkcyjnej harmonii dur-moll to znak rozpoznawczy jego stylu.</p>\n<p>E. <strong>Karol Szymanowski</strong> (1882-1937) - w mazurkach i piesnach goralskich stosowal polskie tryby ludowe (skale modalne oparte na tradycji mazurskiej i podhalanski). Szczegolnie w póznej tworczosci (Stabat Mater, Mazurki op. 50) silna modalnosc o charakterze polsko-orientalnym.</p>\n<p>Dlaczego pozostali NIE pasuj:</p>\n<ul><li><strong>Arnold Schönberg</strong> (B) - tworca dodekafonii/serialzmu, ktory odrzucil tonalnosc; nie stosuje skal modalnych</li><li><strong>Aleksander Skriabin</strong> (C) - stosowal wlasna skale „misteryjn&quot; (akord prometejski), ale nie modalne skale koscielne</li><li><strong>Richard Strauss</strong> (D) - pozny romantyk; opieral sie na harmonice chromatycznej, nie na skalach modalnych</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - kontekst historyczny skali modalnych w XX w.</h4>\n<p>Skale modalne przeżyly odrodzenie na przelomie XIX/XX w. w tworczosci impresjonistow (nawiazanie do muzyki sredniowiecza i renesansu) oraz w ruchach narodowych (Bartok, Szymanowski korzystali z ludowych skal modalnych). Debussy odkrywal modalnosc rowniez przez kontakt z gamelanem jawaskim (Wystawa Swiatowa, Paryz 1889).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 3.2, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - zaznaczenie dokladnie A i E<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna kombinacja lub wiecej/mniej niz dwie odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Modalizm w XX w. = Debussy (impresjonizm) + Szymanowski (folkloryzm). Schonberg = dodekafonizm (brak tonalnosci/modalnosci).</p>"}]}