{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05/zad/9.1","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2018-05","number":"9.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie z nagraniem (Ścieżka 1.) - przykład dźwiękowy z płyty CD. Zapoznaj się z nagraniem i zapisem nutowym pierwszej Etiudy z cyklu 12 Etiud transcendentalnych Franza Liszta, opatrzonej nazwą Preludium. Zapis nutowy utworu znajduje się w dołączonych Przykładach nutowych do wybranych zadań (Przykład nutowy do zadania 9.: Franz Liszt - Transcendental Etudes, 1. Preludio. Presto, energico, oznaczenia: rinf., poco a poco cre-scen-do, sempre più forte, ed accelerando, non troppo presto, legatissimo, fff, poco rallentando, Pianoforte of 7 Octaves).\n\nWymień trzy środki techniki fortepianowej zastosowane przez Franza Liszta w tym utworze, które świadczą o wirtuozowskim charakterze etiudy.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy przykladowe srodki techniki fortepianowej:**\n1. Szybkie pochody akordowe i dwudzwieki (figuracje)\n2. Szybkie tempo z agogicznymi zmianami (Presto, accelerando, rallentando)\n3. Rozlegla skala dynamiczna (od mf do fff)\n\n## Sposob 1 - analiza nutowa Etiudy transcendentalnej nr 1 Liszta\nFranz Liszt, 12 Etiud transcendentalnych (wersja ostateczna 1851, pierwotna 1826, pos. 1837). Etiuda nr 1 \"Preludio\" (Presto, energico) to brawurowy popis techniki fortepianowej. Z zapisu nutowego mozna wyroznic:\n\n- **Rozlegla skala instrumentu** - pochody po calym klawiszownisku, od niskiego basu do wysokich rejestrów. Fortepian 7-oktawowy jest w pelni wykorzystany.\n- **Figuracje pochodów akordowych** - szybkie przebiegi akordów/dwudzwiekow w gestach rwace ku górze i w dól.\n- **Srodki artykulacyjne:** legatissimo (bardzo zwiazane), spiccato, tryl, arpeggio.\n- **Zmiany agogiczne:** Presto - szybkie tempo; accelerando - przyspieszenie; non troppo presto - hamowanie przed przekroczeniem granicy; poco rallentando - zwolnienie; fermata - zatrzymanie.\n- **Rozlegla skala dynamiczna:** crescendo poco a poco, sempre piu forte, fff - od sredniego forte do poteznego fortissimo.\n\n## Sposob 2 - kontekst wirtuozosctwa Liszta\nLiszt byl najbardziej wirtuozowskim pianista swoich czasow - jego \"Etiudy transcendentalne\" to jeden z najtrudniejszych cyklów w literaturze fortepianowej. Sam termin \"transcendentalne\" (fr. transcendantes) oznacza przekraczajace mozliwosci zwyklego pianisty. Etiudy te rozwijaja: technik kciuka, rozszerzenia dlooni, szybkie pasaze, akordy w tempie wichry.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - trzy rozne srodki techniki fortepianowej (z przyklad. listy CKE)\n> - **0 pkt** - mniej niz trzy lub bledne\n\nCo zapamietac? Tytulowe srodki wirtuozowskie Liszta: (1) rozleglosc skali fortepianu, (2) pochody akordowe/pasazyky, (3) zmiany dynamiczne (mf-fff), (4) zmiany agogiczne (Presto, accelerando). Podaj trzy - dostajesz punkt.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie z nagraniem (Ścieżka 1.) - przykład dźwiękowy z płyty CD. Zapoznaj się z nagraniem i zapisem nutowym pierwszej Etiudy z cyklu 12 Etiud transcendentalnych Franza Liszta, opatrzonej nazwą Preludium. Zapis nutowy utworu znajduje się w dołączonych Przykładach nutowych do wybranych zadań (Przykład nutowy do zadania 9.: Franz Liszt - Transcendental Etudes, 1. Preludio. Presto, energico, oznaczenia: rinf., poco a poco cre-scen-do, sempre più forte, ed accelerando, non troppo presto, legatissimo, fff, poco rallentando, Pianoforte of 7 Octaves).</p>\n<p>Wymień trzy środki techniki fortepianowej zastosowane przez Franza Liszta w tym utworze, które świadczą o wirtuozowskim charakterze etiudy.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Trzy przykladowe srodki techniki fortepianowej:</strong></p>\n<ol><li>Szybkie pochody akordowe i dwudzwieki (figuracje)</li><li>Szybkie tempo z agogicznymi zmianami (Presto, accelerando, rallentando)</li><li>Rozlegla skala dynamiczna (od mf do fff)</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - analiza nutowa Etiudy transcendentalnej nr 1 Liszta</h4>\n<p>Franz Liszt, 12 Etiud transcendentalnych (wersja ostateczna 1851, pierwotna 1826, pos. 1837). Etiuda nr 1 &quot;Preludio&quot; (Presto, energico) to brawurowy popis techniki fortepianowej. Z zapisu nutowego mozna wyroznic:</p>\n<ul><li><strong>Rozlegla skala instrumentu</strong> - pochody po calym klawiszownisku, od niskiego basu do wysokich rejestrów. Fortepian 7-oktawowy jest w pelni wykorzystany.</li><li><strong>Figuracje pochodów akordowych</strong> - szybkie przebiegi akordów/dwudzwiekow w gestach rwace ku górze i w dól.</li><li><strong>Srodki artykulacyjne:</strong> legatissimo (bardzo zwiazane), spiccato, tryl, arpeggio.</li><li><strong>Zmiany agogiczne:</strong> Presto - szybkie tempo; accelerando - przyspieszenie; non troppo presto - hamowanie przed przekroczeniem granicy; poco rallentando - zwolnienie; fermata - zatrzymanie.</li><li><strong>Rozlegla skala dynamiczna:</strong> crescendo poco a poco, sempre piu forte, fff - od sredniego forte do poteznego fortissimo.</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - kontekst wirtuozosctwa Liszta</h4>\n<p>Liszt byl najbardziej wirtuozowskim pianista swoich czasow - jego &quot;Etiudy transcendentalne&quot; to jeden z najtrudniejszych cyklów w literaturze fortepianowej. Sam termin &quot;transcendentalne&quot; (fr. transcendantes) oznacza przekraczajace mozliwosci zwyklego pianisty. Etiudy te rozwijaja: technik kciuka, rozszerzenia dlooni, szybkie pasaze, akordy w tempie wichry.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 9.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - trzy rozne srodki techniki fortepianowej (z przyklad. listy CKE)<br>- <strong>0 pkt</strong> - mniej niz trzy lub bledne</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Tytulowe srodki wirtuozowskie Liszta: (1) rozleglosc skali fortepianu, (2) pochody akordowe/pasazyky, (3) zmiany dynamiczne (mf-fff), (4) zmiany agogiczne (Presto, accelerando). Podaj trzy - dostajesz punkt.</p>"}]}