{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05/zad/14.1","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie z przykladem nutowym. Zapoznaj sie z zapisem nutowym poczatkowego fragmentu trzeciej czesci I Kwartetu smyczkowego op. 37 Karola Szymanowskiego. Zapis nutowy utworu znajduje sie w dolaczonych Przykladach nutowych do wybranych zadan.\n\nNazwij zjawisko harmoniczne zastosowane przez kompozytora w prezentowanym fragmencie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Politonalnosc**\n\n## Sposob 1 - analiza zjawiska politonalnosci\nPolitonalnosc (z gr. polys = wiele) to technika harmoniczna, w ktorej rozne glosy lub warstwy brzmia jednoczesnie w roznych tonacjach. W I Kwartecie smyczkowym op. 37 Szymanowskiego (1917) kazdy z instrumentow kwartetu prowadzi melodie w innej tonacji jednoczesnie, tworzac \"dyssonansowe\" wspoldkwiecenie. W zapisie nutowym widoczne sa rozne znaki przykl (klucze), ktore sugeruja rozne centra tonalne w poszczegolnych glosach.\n\nPolitonalnosc to typowy element jezyka harmonicznego muzyki XX w.:\n- Szymanowski (Polska)\n- Bartok (Wegry) - w kwartetach smyczkowych\n- Milhaud (Francja) - skrajny politonalizm\n- Strawinki (Rosja) - np. Petrouszka (C-dur + Fis-dur jednoczesnie)\n\n## Sposob 2 - kontekst tworczosci Szymanowskiego\nKarol Szymanowski (1882-1937) przeszedl przez kilka stylow:\n- Wczesny: neoromantyk (Chopin, Brahms)\n- Sredni (ok. 1915-1920): impresjonizm, orientalizm, politonalnosc (I Kwartet op. 37, 1917)\n- Pozny: styl narodowy (mazurkowe, Harnasie)\nI Kwartet op. 37 nalezy do sredniego okresu, kiedy Szymanowski byl pod wplywem Scriabina i awangardowych tendencji harmonicznych. Politonalnosc jest tu narzedziem wyrazania ekstatycznego, zmyslowego jezyka muzyki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 14.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - \"politonalnosc\" (lub: politonalizm)\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz (np. atonalnosc - to inne zjawisko; bitonalnosc - to specyficzny przypadek politonalnosci w dwoch tonacjach)\n\nCo zapamietac? Politonalnosc = kilka tonacji jednoczesnie. Rozni sie od atonalnosci (brak tonacji) i bitonalnosci (dokladnie dwie tonacje). Szymanowski w op. 37 stosuje politonalnosc jako element ekspresyjny.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie z przykladem nutowym. Zapoznaj sie z zapisem nutowym poczatkowego fragmentu trzeciej czesci I Kwartetu smyczkowego op. 37 Karola Szymanowskiego. Zapis nutowy utworu znajduje sie w dolaczonych Przykladach nutowych do wybranych zadan.</p>\n<p>Nazwij zjawisko harmoniczne zastosowane przez kompozytora w prezentowanym fragmencie.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Politonalnosc</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza zjawiska politonalnosci</h4>\n<p>Politonalnosc (z gr. polys = wiele) to technika harmoniczna, w ktorej rozne glosy lub warstwy brzmia jednoczesnie w roznych tonacjach. W I Kwartecie smyczkowym op. 37 Szymanowskiego (1917) kazdy z instrumentow kwartetu prowadzi melodie w innej tonacji jednoczesnie, tworzac &quot;dyssonansowe&quot; wspoldkwiecenie. W zapisie nutowym widoczne sa rozne znaki przykl (klucze), ktore sugeruja rozne centra tonalne w poszczegolnych glosach.</p>\n<p>Politonalnosc to typowy element jezyka harmonicznego muzyki XX w.:</p>\n<ul><li>Szymanowski (Polska)</li><li>Bartok (Wegry) - w kwartetach smyczkowych</li><li>Milhaud (Francja) - skrajny politonalizm</li><li>Strawinki (Rosja) - np. Petrouszka (C-dur + Fis-dur jednoczesnie)</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - kontekst tworczosci Szymanowskiego</h4>\n<p>Karol Szymanowski (1882-1937) przeszedl przez kilka stylow:</p>\n<ul><li>Wczesny: neoromantyk (Chopin, Brahms)</li><li>Sredni (ok. 1915-1920): impresjonizm, orientalizm, politonalnosc (I Kwartet op. 37, 1917)</li><li>Pozny: styl narodowy (mazurkowe, Harnasie)</li></ul>\n<p>I Kwartet op. 37 nalezy do sredniego okresu, kiedy Szymanowski byl pod wplywem Scriabina i awangardowych tendencji harmonicznych. Politonalnosc jest tu narzedziem wyrazania ekstatycznego, zmyslowego jezyka muzyki.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 14.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - &quot;politonalnosc&quot; (lub: politonalizm)<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedz (np. atonalnosc - to inne zjawisko; bitonalnosc - to specyficzny przypadek politonalnosci w dwoch tonacjach)</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Politonalnosc = kilka tonacji jednoczesnie. Rozni sie od atonalnosci (brak tonacji) i bitonalnosci (dokladnie dwie tonacje). Szymanowski w op. 37 stosuje politonalnosc jako element ekspresyjny.</p>"}]}