{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05/zad/18","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie z przykladami nutowymi. Cytowany fragment tekstu Bogumily Miki dotyczy elementow konstrukcyjnych w I Kwartecie smyczkowym Henryka Mikolaja Goreckiego.\n\nCiekawa forma cytowania pojawia sie w [ ] I Kwartecie smyczkowym \"Juz sie zmierzcha\" z 1988 roku Goreckiego [ ]. Kwartet juz samym swym tytulem wskazuje na zrodlo inspiracji, ktorym jest jedna z najpiekniejszych piesni Waclawa z Szamotul [ ] o tytule Modlitwa, gdy dziatki ida spac [ ]. Gorecki uzyl glosu tenorowego piesni Waclawa z Szamotul w formie kanonu. Technika kanoniczna wykorzystuje cztery postaci oryginalnej melodii [ ].\nBogumila Mika, Cytaty w muzyce polskiej XX wieku. Konteksty, fakty, interpretacje, Katowice - Krakow 2008.\n\nZapoznaj sie z zapisem nutowym glosu tenorowego piesni Waclawa z Szamotul (przyklad 1.) oraz z zapisem nutowym poczatkowego fragmentu Kwartetu Goreckiego (przyklad 2.). Zapisy nutowe obu przykladow znajduja sie w dolaczonych Przykladach nutowych do wybranych zadan.\n\nWymien instrument kwartetu, w ktorego partii melodia piesni Juz sie zmierzcha wystepuje w postaci oryginalnej, oraz instrument, w ktorego partii melodia piesni wystepuje w postaci raka.\n1. Postac oryginalna - instrument:\n2. Postac raka - instrument:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. Postac oryginalna - instrument: altowka\n2. Postac raka - instrument: wiolonczela**\n\n## Sposob 1 - analiza techniki kanonicznej w Kwartecie Goreckiego\nGorecki w I Kwartecie \"Juz sie zmierzcha\" (1988) uzywa glosu tenorowego piesni Waclawa z Szamotul w czterech postaciach kanonicznie nalozonychna siebie:\n1. **Postac oryginalna** (melodia bez zmian) - **altowka**\n2. **Inwersja** (odwrocenie interwalu w gore staje sie w dol) - skrzypce I lub II\n3. **Rak** (retrogradacja - melodia czytana od konca do poczatku) - **wiolonczela**\n4. **Rak inwersji** (inwersja raka) - drugi glos smyczkowy\n\nTekst Miki precyzuje: \"cztery postaci oryginalnej melodii\" stosowanej kanonicznie. Klucz CKE wskazuje altowke dla postaci oryginalnej i wiolonczele dla raka. W partyturze Goreckiego te przypisania mozna odczytac z analizy nut.\n\n## Sposob 2 - kontekst techniki kanonicznej i postaci melodii\n**Cztery techniki transformacji melodycznej (kontrapunkt):**\n- **Postac oryginalna (rectus)** - melodia bez zmian\n- **Inwersja (inversus)** - odbicie lustrzane (kazdy interwal odwrocony)\n- **Rak (retrogradus/cancrizans)** - melodia od tylu (od ostatniej nuty do pierwszej)\n- **Rak inwersji** - rak z jednoczesna inwersja\nTe techniki sa typowe dla fug barokowych (Bach) i techniki dodekafonicznej (Schonberg). Gorecki stosuje je jako nawiazanie do tradycji polifonicznej renesansu (piesn Waclawa z Szamotul) i baroku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 18, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - obie odpowiedzi: altowka + wiolonczela\n> - **1 pkt** - jeden poprawny instrument\n> - **0 pkt** - brak lub bledne instrumenty\n\nCo zapamietac? I Kwartet Goreckiego \"Juz sie zmierzcha\" (1988): postac oryginalna = altowka, postac raka (od tylu) = wiolonczela. Rak = retrogradus = melodia czytana od konca. Gorecki nawiazuje do renesansowej piesni Waclawa z Szamotul.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie z przykladami nutowymi. Cytowany fragment tekstu Bogumily Miki dotyczy elementow konstrukcyjnych w I Kwartecie smyczkowym Henryka Mikolaja Goreckiego.</p>\n<p>Ciekawa forma cytowania pojawia sie w [ ] I Kwartecie smyczkowym &quot;Juz sie zmierzcha&quot; z 1988 roku Goreckiego [ ]. Kwartet juz samym swym tytulem wskazuje na zrodlo inspiracji, ktorym jest jedna z najpiekniejszych piesni Waclawa z Szamotul [ ] o tytule Modlitwa, gdy dziatki ida spac [ ]. Gorecki uzyl glosu tenorowego piesni Waclawa z Szamotul w formie kanonu. Technika kanoniczna wykorzystuje cztery postaci oryginalnej melodii [ ].<br>Bogumila Mika, Cytaty w muzyce polskiej XX wieku. Konteksty, fakty, interpretacje, Katowice - Krakow 2008.</p>\n<p>Zapoznaj sie z zapisem nutowym glosu tenorowego piesni Waclawa z Szamotul (przyklad 1.) oraz z zapisem nutowym poczatkowego fragmentu Kwartetu Goreckiego (przyklad 2.). Zapisy nutowe obu przykladow znajduja sie w dolaczonych Przykladach nutowych do wybranych zadan.</p>\n<p>Wymien instrument kwartetu, w ktorego partii melodia piesni Juz sie zmierzcha wystepuje w postaci oryginalnej, oraz instrument, w ktorego partii melodia piesni wystepuje w postaci raka.</p>\n<ol><li>Postac oryginalna - instrument:</li><li>Postac raka - instrument:</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**1. Postac oryginalna - instrument: altowka</p>\n<ol><li>Postac raka - instrument: wiolonczela**</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - analiza techniki kanonicznej w Kwartecie Goreckiego</h4>\n<p>Gorecki w I Kwartecie &quot;Juz sie zmierzcha&quot; (1988) uzywa glosu tenorowego piesni Waclawa z Szamotul w czterech postaciach kanonicznie nalozonychna siebie:</p>\n<ol><li><strong>Postac oryginalna</strong> (melodia bez zmian) - <strong>altowka</strong></li><li><strong>Inwersja</strong> (odwrocenie interwalu w gore staje sie w dol) - skrzypce I lub II</li><li><strong>Rak</strong> (retrogradacja - melodia czytana od konca do poczatku) - <strong>wiolonczela</strong></li><li><strong>Rak inwersji</strong> (inwersja raka) - drugi glos smyczkowy</li></ol>\n<p>Tekst Miki precyzuje: &quot;cztery postaci oryginalnej melodii&quot; stosowanej kanonicznie. Klucz CKE wskazuje altowke dla postaci oryginalnej i wiolonczele dla raka. W partyturze Goreckiego te przypisania mozna odczytac z analizy nut.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst techniki kanonicznej i postaci melodii</h4>\n<p><strong>Cztery techniki transformacji melodycznej (kontrapunkt):</strong></p>\n<ul><li><strong>Postac oryginalna (rectus)</strong> - melodia bez zmian</li><li><strong>Inwersja (inversus)</strong> - odbicie lustrzane (kazdy interwal odwrocony)</li><li><strong>Rak (retrogradus/cancrizans)</strong> - melodia od tylu (od ostatniej nuty do pierwszej)</li><li><strong>Rak inwersji</strong> - rak z jednoczesna inwersja</li></ul>\n<p>Te techniki sa typowe dla fug barokowych (Bach) i techniki dodekafonicznej (Schonberg). Gorecki stosuje je jako nawiazanie do tradycji polifonicznej renesansu (piesn Waclawa z Szamotul) i baroku.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 18, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - obie odpowiedzi: altowka + wiolonczela<br>- <strong>1 pkt</strong> - jeden poprawny instrument<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak lub bledne instrumenty</blockquote>\n<p>Co zapamietac? I Kwartet Goreckiego &quot;Juz sie zmierzcha&quot; (1988): postac oryginalna = altowka, postac raka (od tylu) = wiolonczela. Rak = retrogradus = melodia czytana od konca. Gorecki nawiazuje do renesansowej piesni Waclawa z Szamotul.</p>"}]}