{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05/zad/21","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05","number":"21","points":25,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-25). Napisz wypracowanie na jeden z ponizszych tematow. To jest Temat 1.\n\nTemat 1. Scharakteryzuj gatunek koncertu instrumentalnego w epoce baroku. W swoich rozwazaniach uwzglednij rozne typy barokowych koncertow, ich budowe, dobor instrumentow oraz nazwiska kompozytorow i ich dziela.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Temat wypracowania: Koncert instrumentalny w baroku - charakterystyka gatunku**\n\n## Sposob 1 - plan i tresc wzorcowego wypracowania\n\n### WSTEP - geneza koncertu barokowego\nKoncert instrumentalny to gatunek, ktory narodzil sie we Wloszech w drugiej polowie XVII wieku. Wywodzi sie z terminu \"concertare\" (wspolzawodniczyc, wspolpracowac) i opiera na **zasadzie kontrastu** miedzy rozymi grupami instrumentow lub solistem i orkiestra. W baroku uksztaltowaly sie dwa glowne typy: **concerto grosso** i **koncert solowy**.\n\n### ROZWINIECIEW CZESC I - Concerto grosso\nConcerto grosso (wielkie concerto) to typ koncertu oparty na dialogu dwoch grup instrumentalnych:\n- **Concertino** (mala grupa solistyczna, zazwyczaj 2-3 instrumenty)\n- **Ripieno/tutti** (pekna orkiestra smyczkowa + basso continuo)\n\n**Arcangelo Corelli** (1653-1713) jest uznawany za tworce dojrzalego concerto grosso. Jego 12 Concerti grossi op. 6 (wyd. posmiertnie 1714) stanowia wzorzec gatunku. Concertino: 2 skrzypiec + wiolonczela. Budowa: wieloczescowa (4-6 czesci) na wzor sonaty da chiesa lub da camera.\n\n**Antonio Vivaldi** (1678-1741) rozwijal concerto grosso, ale nadal mu wiecej motorycznosci i kontrastu. Jego concerti z cyklu \"Cztery pory roku\" (Cimento dell'armonia e dell'inventione, 1725) stosuja fakture ritornellowa: temat orkiestrowy (ritornello) powraca miedzy epizodami solistycznymi w roznych tonacjach.\n\n**Georg Friedrich Handel** (1685-1759): Concerti grossi op. 3 i op. 6 - mistrzowskie przyklady gatunku. Op. 6 (12 Concerti grossi, 1740) cechuja sie bogactwem architektonicznym i roznorodnosccia fakturalana.\n\n**Johann Sebastian Bach** (1685-1750): 6 Koncertow brandenburskich BWV 1046-1051 (1721) to szczytowe osiagniecie concerto grosso. Kazdy ma inny sklad instrumentalny i oryginalna koncepcje dramaturgiczna.\n\n### ROZWINIECIEM - CZESC II - Koncert solowy\nKoncert solowy wyroznia jeden instrument solowy, ktory wchodzi w dialog z cala orkiestra. Powstal nieco pozniej niz concerto grosso.\n\n**Antonio Vivaldi** jest glownym tworca koncertu solowego. Napisal ponad 500 koncertow na rozne instrumenty: skrzypce, wiolonczele, oboj, flet, lutnie, mandoline. Ugruntowala strukture trzyczesciowaC (szybko-wolno-szybko). Formy czesci szybkich: ritornello (cykliczne powroty tematu orkiestrowego).\n\n**J.S. Bach** napisal liczne koncerty solowe: na 2 skrzypiec BWV 1041-1043, na klawesyn (7 koncertow solowych), Koncerty brandenburskie z solistami.\n\n**Budowa koncertu solowego:**\n- I czesc: allegro, forma ritornello - orkiestra eksponuje ritornello, solista rozgrywa epizody\n- II czesc: wolna (adagio/andante) - kantabilna, liryczna\n- III czesc: allegro/presto - zywa, wirtuozowska\n\n### ZAKONCZENIE\nKoncert barokowy uksztaltowaly dwa typy: concerto grosso (dialog grup) i koncert solowy (dialog solisty z orkiestra). Ich wspolna zasada to kontrast dynamiczny, fakturalny i wyrazowy. Dokonania barokowe staly sie fundamentem klasycznego i romantycznego koncertu instrumentalnego.\n\n## Sposob 2 - slowniczek kluczowych terminow\n- **Concertino** - mala grupa solistyczna w concerto grosso\n- **Ripieno (tutti)** - pelna orkiestra\n- **Basso continuo** - harmoniczna podstawa (klawesyn + wiolonczela)\n- **Ritornello** - powracajacy temat orkiestrowy\n- **Faktura** - uklad glosow w dziele muzycznym\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 21 Temat 1, max 25 pkt):\n> - **21.1 (0-2)** - rozpoznanie problemu: dwa typy koncertu + ich omowienie\n> - **21.2 (0-10)** - fakty: Corelli (concerto grosso), Vivaldi (oba typy), Handel, Bach; budowa concertino/ripieno; struktura ritornellowa; trzy czesci koncertu solowego\n> - **21.3 (0-5)** - przyklady: Concerti grossi Corellego op. 6, Vivaldi op. 8 (\"Cztery pory roku\"), Handel op. 6, Bach Koncerty brandenburskie\n> - **21.4 (0-3)** - hierarchia i porzdkowanie; konteksty biograficzne\n> - **21.5 (0-2)** - terminologia: concertino, ripieno, basso continuo, ritornello, faktura\n> - **21.6 (0-3)** - kompozycja, jezyk, logika wywodu\n\nCo zapamietac? Dwa typy: concerto grosso (concertino vs ripieno - Corelli, Handel, Bach) i solowy (jeden solista vs orkiestra - Vivaldi, Bach). Vivaldi = trzyczesciowa budowa (szybko-wolno-szybko) i forma ritornello. Bach = Koncerty brandenburskie (szczytkoncerto grosso).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 21. (0-25). Napisz wypracowanie na jeden z ponizszych tematow. To jest Temat 1.

\n

Temat 1. Scharakteryzuj gatunek koncertu instrumentalnego w epoce baroku. W swoich rozwazaniach uwzglednij rozne typy barokowych koncertow, ich budowe, dobor instrumentow oraz nazwiska kompozytorow i ich dziela.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Temat wypracowania: Koncert instrumentalny w baroku - charakterystyka gatunku

\n

Sposob 1 - plan i tresc wzorcowego wypracowania

\n
WSTEP - geneza koncertu barokowego
\n

Koncert instrumentalny to gatunek, ktory narodzil sie we Wloszech w drugiej polowie XVII wieku. Wywodzi sie z terminu "concertare" (wspolzawodniczyc, wspolpracowac) i opiera na zasadzie kontrastu miedzy rozymi grupami instrumentow lub solistem i orkiestra. W baroku uksztaltowaly sie dwa glowne typy: concerto grosso i koncert solowy.

\n
ROZWINIECIEW CZESC I - Concerto grosso
\n

Concerto grosso (wielkie concerto) to typ koncertu oparty na dialogu dwoch grup instrumentalnych:

\n\n

Arcangelo Corelli (1653-1713) jest uznawany za tworce dojrzalego concerto grosso. Jego 12 Concerti grossi op. 6 (wyd. posmiertnie 1714) stanowia wzorzec gatunku. Concertino: 2 skrzypiec + wiolonczela. Budowa: wieloczescowa (4-6 czesci) na wzor sonaty da chiesa lub da camera.

\n

Antonio Vivaldi (1678-1741) rozwijal concerto grosso, ale nadal mu wiecej motorycznosci i kontrastu. Jego concerti z cyklu "Cztery pory roku" (Cimento dell'armonia e dell'inventione, 1725) stosuja fakture ritornellowa: temat orkiestrowy (ritornello) powraca miedzy epizodami solistycznymi w roznych tonacjach.

\n

Georg Friedrich Handel (1685-1759): Concerti grossi op. 3 i op. 6 - mistrzowskie przyklady gatunku. Op. 6 (12 Concerti grossi, 1740) cechuja sie bogactwem architektonicznym i roznorodnosccia fakturalana.

\n

Johann Sebastian Bach (1685-1750): 6 Koncertow brandenburskich BWV 1046-1051 (1721) to szczytowe osiagniecie concerto grosso. Kazdy ma inny sklad instrumentalny i oryginalna koncepcje dramaturgiczna.

\n
ROZWINIECIEM - CZESC II - Koncert solowy
\n

Koncert solowy wyroznia jeden instrument solowy, ktory wchodzi w dialog z cala orkiestra. Powstal nieco pozniej niz concerto grosso.

\n

Antonio Vivaldi jest glownym tworca koncertu solowego. Napisal ponad 500 koncertow na rozne instrumenty: skrzypce, wiolonczele, oboj, flet, lutnie, mandoline. Ugruntowala strukture trzyczesciowaC (szybko-wolno-szybko). Formy czesci szybkich: ritornello (cykliczne powroty tematu orkiestrowego).

\n

J.S. Bach napisal liczne koncerty solowe: na 2 skrzypiec BWV 1041-1043, na klawesyn (7 koncertow solowych), Koncerty brandenburskie z solistami.

\n

Budowa koncertu solowego:

\n\n
ZAKONCZENIE
\n

Koncert barokowy uksztaltowaly dwa typy: concerto grosso (dialog grup) i koncert solowy (dialog solisty z orkiestra). Ich wspolna zasada to kontrast dynamiczny, fakturalny i wyrazowy. Dokonania barokowe staly sie fundamentem klasycznego i romantycznego koncertu instrumentalnego.

\n

Sposob 2 - slowniczek kluczowych terminow

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 21 Temat 1, max 25 pkt):
- 21.1 (0-2) - rozpoznanie problemu: dwa typy koncertu + ich omowienie
- 21.2 (0-10) - fakty: Corelli (concerto grosso), Vivaldi (oba typy), Handel, Bach; budowa concertino/ripieno; struktura ritornellowa; trzy czesci koncertu solowego
- 21.3 (0-5) - przyklady: Concerti grossi Corellego op. 6, Vivaldi op. 8 ("Cztery pory roku"), Handel op. 6, Bach Koncerty brandenburskie
- 21.4 (0-3) - hierarchia i porzdkowanie; konteksty biograficzne
- 21.5 (0-2) - terminologia: concertino, ripieno, basso continuo, ritornello, faktura
- 21.6 (0-3) - kompozycja, jezyk, logika wywodu
\n

Co zapamietac? Dwa typy: concerto grosso (concertino vs ripieno - Corelli, Handel, Bach) i solowy (jeden solista vs orkiestra - Vivaldi, Bach). Vivaldi = trzyczesciowa budowa (szybko-wolno-szybko) i forma ritornello. Bach = Koncerty brandenburskie (szczytkoncerto grosso).

"}]}