{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05/zad/3.2","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Historia nowozytnej notacji muzycznej siega IX wieku. Zaprezentowana ilustracja przedstawia jeden z poczatkowych etapow zapisu muzycznego.\nwww.liturgia.pl\n\n(Ilustracja predstavia sredniowieczny zapis nutowy nad lacinskim tekstem: \"Angelis suis mandauit de te ut custodiant te in omnibus uiis tuis in manibus portabunt ne quam offendas\".)\n\nWymien dwa elementy dziela muzycznego, ktorych powyzsza notacja nie precyzuje scisle (nie okresla w sposob wymierny).","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Wysokosc dzwieku oraz rytm (czas trwania dzwieku)**\n\n## Sposob 1 - analiza ograniczen notacji cheironomicznej\nNotacja cheironomiczna (neumy bez linii) wskazuje jedynie kierunek melodii (ruch w gore / w dol), ale NIE okresla:\n1. **Wysokosci dzwieku** - nie ma linii, wiec nie mozna odczytac, czy dany dzwiek to na przyklad C, D czy E; wiedzial to tylko ktos, kto znal melodie na pamiec\n2. **Rytmu / czasu trwania dzwieku** - nie ma zadnych symboli wartosci rytmicznych; nie wiadomo, czy dzwiek trwa krotko czy dlugo\n\nDodatkowo nie precyzuje: tempa, dynamiki, sposobu artykulacji.\n\n## Sposob 2 - kontekst funkcji choralu gregorianskiego\nNotacja cheironomiczna powstala do zapisu **choralu gregorianskiego** - jednorodnego spiewu liturgicznego, wykonywaneego przez wyksztalconych spiewakow, ktorzy uczyli sie melodii ze sluchu od mistrza. Zapis spelnil funkcje jedynie mnemotechniczna (pomocnicza), przypominajac juz znana melodie. Dopiero Guido z Arezzo (ok. 1025) wprowadzil linie i kluczyk, umozliwiajac odczytanie interwalu (wysokosci), a notacja menzuralna (XIII w.) dodala dokladny zapis rytmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - wymienienie co najmniej dwoch elementow, np. wysokosc dzwieku + rytm; lub wysokosc dzwieku + czas trwania dzwieku\n> - **0 pkt** - wymienienie jednego elementu lub bledna odpowiedz\n> - **Akceptowane warianty:** wysokosc dzwieku, rytm, czas trwania dzwieku (dowolna kombinacja dwoch)\n\nCo zapamietac? Neumy bez linii nie mowia NI: jak wysoko (brak linii), ani jak dlugo (brak wartosci rytmicznych). Dopiero Guido z Arezzo rozwiazal problem wysokosci, a Franco z Kolonii - rytmu.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Historia nowozytnej notacji muzycznej siega IX wieku. Zaprezentowana ilustracja przedstawia jeden z poczatkowych etapow zapisu muzycznego.<br>www.liturgia.pl</p>\n<p>(Ilustracja predstavia sredniowieczny zapis nutowy nad lacinskim tekstem: &quot;Angelis suis mandauit de te ut custodiant te in omnibus uiis tuis in manibus portabunt ne quam offendas&quot;.)</p>\n<p>Wymien dwa elementy dziela muzycznego, ktorych powyzsza notacja nie precyzuje scisle (nie okresla w sposob wymierny).</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Wysokosc dzwieku oraz rytm (czas trwania dzwieku)</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza ograniczen notacji cheironomicznej</h4>\n<p>Notacja cheironomiczna (neumy bez linii) wskazuje jedynie kierunek melodii (ruch w gore / w dol), ale NIE okresla:</p>\n<ol><li><strong>Wysokosci dzwieku</strong> - nie ma linii, wiec nie mozna odczytac, czy dany dzwiek to na przyklad C, D czy E; wiedzial to tylko ktos, kto znal melodie na pamiec</li><li><strong>Rytmu / czasu trwania dzwieku</strong> - nie ma zadnych symboli wartosci rytmicznych; nie wiadomo, czy dzwiek trwa krotko czy dlugo</li></ol>\n<p>Dodatkowo nie precyzuje: tempa, dynamiki, sposobu artykulacji.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst funkcji choralu gregorianskiego</h4>\n<p>Notacja cheironomiczna powstala do zapisu <strong>choralu gregorianskiego</strong> - jednorodnego spiewu liturgicznego, wykonywaneego przez wyksztalconych spiewakow, ktorzy uczyli sie melodii ze sluchu od mistrza. Zapis spelnil funkcje jedynie mnemotechniczna (pomocnicza), przypominajac juz znana melodie. Dopiero Guido z Arezzo (ok. 1025) wprowadzil linie i kluczyk, umozliwiajac odczytanie interwalu (wysokosci), a notacja menzuralna (XIII w.) dodala dokladny zapis rytmu.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 3.2, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - wymienienie co najmniej dwoch elementow, np. wysokosc dzwieku + rytm; lub wysokosc dzwieku + czas trwania dzwieku<br>- <strong>0 pkt</strong> - wymienienie jednego elementu lub bledna odpowiedz<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> wysokosc dzwieku, rytm, czas trwania dzwieku (dowolna kombinacja dwoch)</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Neumy bez linii nie mowia NI: jak wysoko (brak linii), ani jak dlugo (brak wartosci rytmicznych). Dopiero Guido z Arezzo rozwiazal problem wysokosci, a Franco z Kolonii - rytmu.</p>"}]}