{"id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05/zad/5.1","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-hmu-pr-2019-05","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie z przykladem dzwiekowym (Sciezka 1.). Zapoznaj sie z fragmentem nagrania i zapisu nutowego madrygalu Gesualda da Venosy - jednego z przedstawicieli manieryzmu w muzyce wloskiej schylku XVI wieku. Na stronie arkusza zamieszczono 5-glosowy zapis nutowy fragmentu madrygalu.\nTlumaczenie dwoch poczatkowych wersow utworu:\nAsciugate i begli occhi, i begli occhi. (Osusz swoje piekne oczy, piekne oczy.)\nDeh, cor mio, non piangete [ ] (Och, moja droga, nie placz [ ])\ntl. wlasne\n\nAsciugate i begli occhi, i begli occhi.\nDeh, cor mio, non piangete [ ]\n\nWymien dwie cechy utworu Gesualda da Venosy, ktore swiadcza o tym, ze jest to renesansowy madrygal.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Cecha 1: Tekst w jezyku wloskim (tematyka milosna)\nCecha 2: Utwor 5-glosowy (wieloglosowy), wykonywany a cappella**\n\n## Sposob 1 - analiza cech gatunkowych madrygalu renesansowego\nMadrygal renesansowy to swiecka forma wokalna o nastepujacych cechach:\n1. **Tekst w jezyku wloskim o tematyce milosnej** - \"Asciugate i begli occhi\" (Osusz swoje piekne oczy) to typowy madrygalowy temat: milosc, tesknota, ból rozlaki. Jezyk wloski byl jezykiem madrygalu (od XIII-wiecznej formy literackiej).\n2. **Wieloglosowe wykonanie a cappella** - zapis nutowy pokazuje 5 glosow (canto, alto, tenore, quinto, basso), bez towarzyszenia instrumentalnego. 5-glosowe obsady (5-voci) byly charakterystyczne dla madrygalu XVI w.\n3. **Zmienna faktura** - fragmenty homorytmiczne (wszystkie glosy razem) przeplataja sie z fragmentami polifonizujacymi (imitacje miedzy glosami). To typowa technika madrygazistu.\n4. **Gleboka symbioza tekstu i muzyki (text painting / madrigalizm)** - muzyka ilustruje slowa: na slowie \"piagnete\" (plakanie) muzyka staje sie chromatyczna i lagodna.\n\n## Sposob 2 - kontekst tworczosci Gesualda da Venosy\nCarlo Gesualdo da Venosa (ok. 1566-1613) byl kompozytorem neapolitanskim, slawnym z:\n- 6 ksiag madrygalow (1594-1611)\n- Skrajnej chromatyki harmonicznej jako wyraz uczuc (slynne dysonanse)\n- Madrygalizmu - malarstwo dzwiekowe\nMadrygal \"Asciugate i begli occhi\" pochodzi z V lub VI ksiegi i nalezy do dojrzalego, manierystycznego okresu jego tworczosci. Cechy RENESANSOWE (wieloglosowos, tekst wloski, a cappella) odrozniaja go od pózniejszej kantaty czy arii.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - wymienienie dwoch cech, np. tekst po wlosku + utwor 5-glosowy; lub tematyka milosna + a cappella; lub faktura mieszana + symbioza tekstu i muzyki\n> - **0 pkt** - wymienienie jednej cechy lub bledna odpowiedz\n> - **Akceptowane warianty:** tekst w jezyku wloskim, tematyka milosna, 5-glosowy (wieloglosowy), a cappella, zmienna faktura, gleboka symbioza tekstu i muzyki (dowolne dwa)\n\nCo zapamietac? Madrygal = wloski + wieloglosowy + a cappella + milosc + symbioza tekstu i muzyki. Gesualdo dodal do tego madrygalizm i ekstrema chromatyczna.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie z przykladem dzwiekowym (Sciezka 1.). Zapoznaj sie z fragmentem nagrania i zapisu nutowego madrygalu Gesualda da Venosy - jednego z przedstawicieli manieryzmu w muzyce wloskiej schylku XVI wieku. Na stronie arkusza zamieszczono 5-glosowy zapis nutowy fragmentu madrygalu.<br>Tlumaczenie dwoch poczatkowych wersow utworu:<br>Asciugate i begli occhi, i begli occhi. (Osusz swoje piekne oczy, piekne oczy.)<br>Deh, cor mio, non piangete [ ] (Och, moja droga, nie placz [ ])<br>tl. wlasne</p>\n<p>Asciugate i begli occhi, i begli occhi.<br>Deh, cor mio, non piangete [ ]</p>\n<p>Wymien dwie cechy utworu Gesualda da Venosy, ktore swiadcza o tym, ze jest to renesansowy madrygal.<br>1<br>2</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**Cecha 1: Tekst w jezyku wloskim (tematyka milosna)<br>Cecha 2: Utwor 5-glosowy (wieloglosowy), wykonywany a cappella**</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza cech gatunkowych madrygalu renesansowego</h4>\n<p>Madrygal renesansowy to swiecka forma wokalna o nastepujacych cechach:</p>\n<ol><li><strong>Tekst w jezyku wloskim o tematyce milosnej</strong> - &quot;Asciugate i begli occhi&quot; (Osusz swoje piekne oczy) to typowy madrygalowy temat: milosc, tesknota, ból rozlaki. Jezyk wloski byl jezykiem madrygalu (od XIII-wiecznej formy literackiej).</li><li><strong>Wieloglosowe wykonanie a cappella</strong> - zapis nutowy pokazuje 5 glosow (canto, alto, tenore, quinto, basso), bez towarzyszenia instrumentalnego. 5-glosowe obsady (5-voci) byly charakterystyczne dla madrygalu XVI w.</li><li><strong>Zmienna faktura</strong> - fragmenty homorytmiczne (wszystkie glosy razem) przeplataja sie z fragmentami polifonizujacymi (imitacje miedzy glosami). To typowa technika madrygazistu.</li><li><strong>Gleboka symbioza tekstu i muzyki (text painting / madrigalizm)</strong> - muzyka ilustruje slowa: na slowie &quot;piagnete&quot; (plakanie) muzyka staje sie chromatyczna i lagodna.</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - kontekst tworczosci Gesualda da Venosy</h4>\n<p>Carlo Gesualdo da Venosa (ok. 1566-1613) byl kompozytorem neapolitanskim, slawnym z:</p>\n<ul><li>6 ksiag madrygalow (1594-1611)</li><li>Skrajnej chromatyki harmonicznej jako wyraz uczuc (slynne dysonanse)</li><li>Madrygalizmu - malarstwo dzwiekowe</li></ul>\n<p>Madrygal &quot;Asciugate i begli occhi&quot; pochodzi z V lub VI ksiegi i nalezy do dojrzalego, manierystycznego okresu jego tworczosci. Cechy RENESANSOWE (wieloglosowos, tekst wloski, a cappella) odrozniaja go od pózniejszej kantaty czy arii.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 5.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - wymienienie dwoch cech, np. tekst po wlosku + utwor 5-glosowy; lub tematyka milosna + a cappella; lub faktura mieszana + symbioza tekstu i muzyki<br>- <strong>0 pkt</strong> - wymienienie jednej cechy lub bledna odpowiedz<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> tekst w jezyku wloskim, tematyka milosna, 5-glosowy (wieloglosowy), a cappella, zmienna faktura, gleboka symbioza tekstu i muzyki (dowolne dwa)</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Madrygal = wloski + wieloglosowy + a cappella + milosc + symbioza tekstu i muzyki. Gesualdo dodal do tego madrygalizm i ekstrema chromatyczna.</p>"}]}