{"id":"maturazai-historia-muzyki-mhm-r1-1p-152/zad/16.3","paper_id":"maturazai-historia-muzyki-mhm-r1-1p-152","number":"16.3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-muzyki","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-5) [zadanie na sluchanie - przyklady dzwiekowe (nagrania i nuty) z plyty CD; partytury: Przyklad nutowy 1 - s. 24-26, Przyklad nutowy 2 - s. 27-28 arkusza]\nPrzyklad nutowy 1 to koncert skrzypcowy Feliksa Mendelssohna-Bartholdyego, Przyklad nutowy 2 to koncert skrzypcowy Mieczyslawa Karlowicza.\n\nWyjasnij, w jaki sposob ksztaltowanie poczatkow obu tych koncertow odbiega od normy stosowanej w koncercie okresu klasycyzmu.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**W koncercie klasycznym I czesc rozpoczynala sie podwojnym wstepem orkiestry (podwojna ekspozycja - najpierw orkiestra prezentuje tematy, potem solista je powtarza). W obu przykladach (Mendelssohn i Karlowicz) temat glowny wprowadzaja od razu skrzypce solo, bez wstepnej ekspozycji orkiestrowej.**\n\n## Sposob 1 - forma klasycznego koncertu solisty\nKoncert klasyczny (Haydn, Mozart, wczesny Beethoven) - I czesc forma sonatowa z podwojna ekspozycja:\n- Ekspozycja I (orkiestrowa): orkiestra prezentuje tematy glowne w tonacji glownej\n- Ekspozycja II (solowa): solista prezentuje te same lub zmodyfikowane tematy, modulujac do tonacji dominanty\nTo konwencja, ktora romantycy celowo lamali.\n\n**Innowacje Mendelssohna i Karlowicza:**\nW obu przykladach solista wchodzi z tematem od samego poczatku (lub po krotkim wstepie), bez dlugiej wprowadzajacej ekspozycji orkiestry. To \"romantyczne\" odejscie od klasycznej normy - podkreslenie prymatu solisty.\n\n## Sposob 2 - znaczenie zmiany\nOdejscie od podwojnej ekspozycji bylo swiadoma innowacja kompozytorska XIX w. - muzyka romantyczna stawiala solisty w centrum, niwelujac dlugi wstep czysto orkiestrowy. Beethoven w Koncercie fortepianowym op. 73 (\"Cesarski\") rowniez zaczyna od solisty.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 16.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - wyjasnenie, ze w klasycyzmie utwor rozpoczynala ekspozycja orkiestrowa, a tutaj temat wprowadzaja skrzypce\n> - **0 pkt** - bledna odpowiedz lub brak\n\nCo zapamietac? Klasycyzm = podwojna ekspozycja (najpierw orkiestra, potem solista). Romantyzm = solista od poczatku.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia muzyki · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"historia-muzyki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16. (0-5) [zadanie na sluchanie - przyklady dzwiekowe (nagrania i nuty) z plyty CD; partytury: Przyklad nutowy 1 - s. 24-26, Przyklad nutowy 2 - s. 27-28 arkusza]<br>Przyklad nutowy 1 to koncert skrzypcowy Feliksa Mendelssohna-Bartholdyego, Przyklad nutowy 2 to koncert skrzypcowy Mieczyslawa Karlowicza.</p>\n<p>Wyjasnij, w jaki sposob ksztaltowanie poczatkow obu tych koncertow odbiega od normy stosowanej w koncercie okresu klasycyzmu.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>W koncercie klasycznym I czesc rozpoczynala sie podwojnym wstepem orkiestry (podwojna ekspozycja - najpierw orkiestra prezentuje tematy, potem solista je powtarza). W obu przykladach (Mendelssohn i Karlowicz) temat glowny wprowadzaja od razu skrzypce solo, bez wstepnej ekspozycji orkiestrowej.</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - forma klasycznego koncertu solisty</h4>\n<p>Koncert klasyczny (Haydn, Mozart, wczesny Beethoven) - I czesc forma sonatowa z podwojna ekspozycja:</p>\n<ul><li>Ekspozycja I (orkiestrowa): orkiestra prezentuje tematy glowne w tonacji glownej</li><li>Ekspozycja II (solowa): solista prezentuje te same lub zmodyfikowane tematy, modulujac do tonacji dominanty</li></ul>\n<p>To konwencja, ktora romantycy celowo lamali.</p>\n<p><strong>Innowacje Mendelssohna i Karlowicza:</strong><br>W obu przykladach solista wchodzi z tematem od samego poczatku (lub po krotkim wstepie), bez dlugiej wprowadzajacej ekspozycji orkiestry. To &quot;romantyczne&quot; odejscie od klasycznej normy - podkreslenie prymatu solisty.</p>\n<h4>Sposob 2 - znaczenie zmiany</h4>\n<p>Odejscie od podwojnej ekspozycji bylo swiadoma innowacja kompozytorska XIX w. - muzyka romantyczna stawiala solisty w centrum, niwelujac dlugi wstep czysto orkiestrowy. Beethoven w Koncercie fortepianowym op. 73 (&quot;Cesarski&quot;) rowniez zaczyna od solisty.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 16.3, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - wyjasnenie, ze w klasycyzmie utwor rozpoczynala ekspozycja orkiestrowa, a tutaj temat wprowadzaja skrzypce<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledna odpowiedz lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Klasycyzm = podwojna ekspozycja (najpierw orkiestra, potem solista). Romantyzm = solista od poczatku.</p>"}]}