{"id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2016-05/zad/2.4","paper_id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2016-05","number":"2.4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-kaszubski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanié 2. Òdpòwiedzë dôwôj blós pò kaszëbskù. Tekst zdrojowy: Kadzmiérz Òstrowsczi, Wëcygnienié, tłóm. M. Jelińskô (\"Pomerania\" 2014, nr 4, s. 30-31). Pòlnô tresc tekstu w zadanim 2.1.\n\nWëpiszë z tekstu 4 zdrobniałé fòrmë słów i napiszë, za pòmòcą jaczich fòrmantów òstałë òne ùsadzoné.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**kaczùszkô - formant -ka\nwòrztkô - formant -ka\nnawetka - formant -ka\nlòsk - formant -k**\n\n## Sposob 1 - analiza jezykowa: zdrobnienia w tekscie\nZdrobnienia (deminutiwa) to formy slowotwórcze wyrazajace zmniejszenie lub emocjonalny stosunek do przedmiotu. Tworzy sie je przez dodanie formantu do podstawy.\n\nWyszukujemy w tekscie (zadanie 2) zdrobnien:\n\n1. **kaczùszkô** - od: kaczka (kaczuszka). Formant: **-ka** (kacz-ùszka). Podstawa: kaczka → forma ekspresywna zdrobniala.\n2. **wòrztkô** - od: wòrzt (kiszka, kielbasa). Formant: **-ka**. Zdrobnienie od wòrzt (kiszka domowa).\n3. **nawetka** - od: nawet. Formant: **-ka**. To zdrobnienie przyslówka - wyraz leksykalizowany.\n4. **lòsk** - od: las (lôs). Formant: **-k**. Zdrobnienie od las: lesek, lask - maly las.\n\nWszystkie te formy wystepuja w zdaniu: \"jak nié kaczuszkã, swójską wòrztkã, to przënômni lopk masła\" oraz \"z pòzdrzatkã na łąkã abò téż młodi lôsk\".\n\n## Sposob 2 - slowotwórstwo kaszubskie\nNajczestsze formanty zdrabniacze w jezyku kaszubskim:\n- **-ka / -kô** - bardzo produktywny (jak w polskim)\n- **-k** - skrócona forma, tworzy zdrobnienia rzeczowników meskich\n- **-uszka / -ëszka** - bardziej ekspresywna forma zdrobniajaca\n\nNalezy wypisac CZTERY zdrobnienia i przy kazdym podac formant - za trzy dostaje sie tylko 1 punkt.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.4, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - cztery zdrobnienia ze wskazaniem formantów\n> - **1 pkt** - trzy zdrobnienia ze wskazaniem formantów\n> - **0 pkt** - mniej niz trzy lub bledne\n> - **Akceptowane warianty:** inne zdrobnienia z tekstu sa akceptowane, o ile ze wskazaniem formantu\n\nCo zapamietac? Trzeba podac CZTERY zdrobnienia (nie trzy) i do kazdego podac formant slowotwórczy. Sam formant -ka lub -k to nie wystarczy - trzeba wskazac konkretna postac (np. -kô, -k).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk kaszubski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-kaszubski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanié 2. Òdpòwiedzë dôwôj blós pò kaszëbskù. Tekst zdrojowy: Kadzmiérz Òstrowsczi, Wëcygnienié, tłóm. M. Jelińskô (&quot;Pomerania&quot; 2014, nr 4, s. 30-31). Pòlnô tresc tekstu w zadanim 2.1.</p>\n<p>Wëpiszë z tekstu 4 zdrobniałé fòrmë słów i napiszë, za pòmòcą jaczich fòrmantów òstałë òne ùsadzoné.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**kaczùszkô - formant -ka<br>wòrztkô - formant -ka<br>nawetka - formant -ka<br>lòsk - formant -k**</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza jezykowa: zdrobnienia w tekscie</h4>\n<p>Zdrobnienia (deminutiwa) to formy slowotwórcze wyrazajace zmniejszenie lub emocjonalny stosunek do przedmiotu. Tworzy sie je przez dodanie formantu do podstawy.</p>\n<p>Wyszukujemy w tekscie (zadanie 2) zdrobnien:</p>\n<ol><li><strong>kaczùszkô</strong> - od: kaczka (kaczuszka). Formant: <strong>-ka</strong> (kacz-ùszka). Podstawa: kaczka → forma ekspresywna zdrobniala.</li><li><strong>wòrztkô</strong> - od: wòrzt (kiszka, kielbasa). Formant: <strong>-ka</strong>. Zdrobnienie od wòrzt (kiszka domowa).</li><li><strong>nawetka</strong> - od: nawet. Formant: <strong>-ka</strong>. To zdrobnienie przyslówka - wyraz leksykalizowany.</li><li><strong>lòsk</strong> - od: las (lôs). Formant: <strong>-k</strong>. Zdrobnienie od las: lesek, lask - maly las.</li></ol>\n<p>Wszystkie te formy wystepuja w zdaniu: &quot;jak nié kaczuszkã, swójską wòrztkã, to przënômni lopk masła&quot; oraz &quot;z pòzdrzatkã na łąkã abò téż młodi lôsk&quot;.</p>\n<h4>Sposob 2 - slowotwórstwo kaszubskie</h4>\n<p>Najczestsze formanty zdrabniacze w jezyku kaszubskim:</p>\n<ul><li><strong>-ka / -kô</strong> - bardzo produktywny (jak w polskim)</li><li><strong>-k</strong> - skrócona forma, tworzy zdrobnienia rzeczowników meskich</li><li><strong>-uszka / -ëszka</strong> - bardziej ekspresywna forma zdrobniajaca</li></ul>\n<p>Nalezy wypisac CZTERY zdrobnienia i przy kazdym podac formant - za trzy dostaje sie tylko 1 punkt.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 2.4, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - cztery zdrobnienia ze wskazaniem formantów<br>- <strong>1 pkt</strong> - trzy zdrobnienia ze wskazaniem formantów<br>- <strong>0 pkt</strong> - mniej niz trzy lub bledne<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> inne zdrobnienia z tekstu sa akceptowane, o ile ze wskazaniem formantu</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Trzeba podac CZTERY zdrobnienia (nie trzy) i do kazdego podac formant slowotwórczy. Sam formant -ka lub -k to nie wystarczy - trzeba wskazac konkretna postac (np. -kô, -k).</p>"}]}