Zadanié 13. (0-30) Wëbierz jeden témat i napiszë wëprôcowanié.
\nTÉMAT 1:
L. Gòłąbk, Jak zachòwac jãzëk kaszëbsczi? - Përznã słów ò samòsztôlcenim, [w:] Warsztaty regionalne Remusowa Kara. Materialy pokonferencyjne, Gdansk 2008, s. 25-27.
TÉMAT 2:
D. Wilczewskô, Pòd pierzëną Dobrégò, Banino - Kartuzy 2010, s. 8.
M. Kwidzyńsczi, W kòpùnce, Banino 2014, s. 28.
(We wszystkich tekstach autorskich pisownie dostosowano do wspolczesnych zasad ortograficznych).
TÉMAT 1 - L. Gòłąbk, Jak zachòwac jãzëk kaszëbsczi? - Përznã słów ò samòsztôlcenim:
\nDzysô wësok rozwiniôtô je stara ò jãzëk kaszëbsczi. Przeznôczóné są wiôldżé dëtczi na ùczbã kaszëbiznë, dostãp do wiédzë mają nié leno dzôtczi, ale téż starszi, na Gduńsczim Ùniwersytece mòże mdze òtemkłô jistnieje kaszëbistika, jistnieje Radio Kaszëbë i program telewizyjny, ò jaczi w òstatnym czasu bëłë biôtczi, ale ùdało sã cos zwënégòwac. Mëszlã, że na wiele rzeczi ni mòżemë narzekac. Leno pòjiwiô sã pitanié: pò co to wszëtkò je? A nawetka: dlô kògò je to całé staranié? Dzysô, żebë sã dogadac, nie trzeba rozmiec kaszëbsczégò jãzëka. Wszãdze wszëtkò załatwisz pò pòlskù. Je jesz dzys wcyg mòżlëwòsc wëkòrzëstiwaniô kaszëbiznë w practice codniowégò żëcégò, ale nie je to kònieczné człowiekòwi żëjącémù strzód Kaszëbów. Gôdanié pò kaszëbskù stôwô sã - òsoblëwie dlô młodégò pòkòleniô - swégò ôrtu misją. I wszëtcë, co chcą gadac pò kaszëbskù pùblicznô, òdczuwają òsoblëwòsc ti sytuacji. Wëmôgô to òdwôdżi i człowiek mòże są narazëc na ùsmiésznym, nawetka ze stronë jinszich Kaszëbów. [ ]
\nTÉMAT 2 - dwa dokazë do przërównawczi interpretacji:
\nDorota Wilczewskô, *
Bądzemë pòczątkã i kùńcã / Bądzemë òblokłi i nadżi / Bądzemë kòchac i nienawidzec / I wiedno bądzemë przë se / I wiedno bądzemë tesknic / Jaczi dzywny bądze wkół nas swiat / Czej bądzemë przë se nieòdpiarce / I dlô se jak ùmarłi / Przeżdrzë sã na mie / Smieją sã / Bò widzã twòje òczë / Dobrze je widzec / W pòczątkù bez kùńca / Nadżi z zaòstałim òbleczenim / Kòchóny i daleczi òd nienawiscë / Te òczë przewòliwóné / Wiedno są przë mie / I tesknią jaż do smiercë / Le swiat nie pòjął jesz naszi prôwdë / Swiat czarownik zajiscony
(D. Wilczewskô, Pòd pierzëną Dobrégò, Banino - Kartuzy 2010, s. 8.)
Marión Kwidzyńsczi, Ta miłota ù Bòga
Ta miłota ù Bòga wërosła w krutopie / Më mòżemë sã zgòdzëc abò nié / Ta żôrotnô miłota mô swój môl / Czasã wëskòczi jak zajc zeza miedzë / Zeza blónë zeza dôczi / Je wëstawionô tej-sej do wiatru / Dolmaczi sã na cãzé jãzëczi / Wszãdze je tak samò żôrotnô / Na skrótë wszëtkò szmakô pò përznie / Szczescégò je kùławé na òbie nodżi / Redotë że jaż nierôz òmgleje / Wiedno mô w se rajsczi òbgrizk / Swòjã swiãtosc zakriwô milczenim / Ta miłota ù Bòga prôwdzëwô / Mô serce do pôrë / To je dëcht prosté jaż nie je do wiarë.
(M. Kwidzyńsczi, W kòpùnce, Banino 2014, s. 28.)
Wëbierz jeden témat i napiszë wëprôcowanié.
\nTÉMAT 1. Czë wôrt je dozerac kaszëbską kùlturã i kaszëbsczi jãzëk? Rozwôżë problem na spòdlim pòdónégò tekstu i jinégò tekstu kùlturë. Twòja robòta miałabë miec co nômni 300 słowów.
\nTÉMAT 2. Dokònôj przërównawczi interpretacji pòdónëch dokazów. Twòja robòta miałabë miec co nômni 300 słowów.
","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Zadanie otwarte - wypracowanie co najmniej 300 slow po kaszubsku. Ponizej wskazowki i przykladowe realizacje obu tematow.
\nProblem tekstu (kat. A): Autor (L. Golabk) stawia pytanie, po co dbac o jezyk kaszubski, skoro i tak wszedzie mozna sie dogadac po polsku. Jednoczesnie wskazuje, ze mowienie po kaszubsku dla mlodego pokolenia staje sie misja wymagajaca odwagi.
\nStanowisko wobec autora (kat. B): Nalezy sformulowac WLASNE stanowisko: czy zgadzasz sie z autorem, ze warto bronic jezyka mimo trudnosci, czy proponujesz inne rozwiazanie.
\nPrzykladowe stanowisko: Warto strzec kaszubszczyzny, bo jezyk jest nosnikiem tozsamosci kulturowej - bez niego traci sie zwiazek z dziedzictwem przodkow, literatura i historia regionu. Kaszubski jest jedynym jezykiem regionalnym w Polsce z oficjalnym statusem (ustawa z 2005 r.) - to zobowiazuje do jego ochrony.
\nSposob budowania rozprawki:
\nWiersz 1: Dorota Wilczewskô, *
Wiersz 2: Marion Kwidzynsci, Ta milota u Boga
Koncepcja porownywania (kat. A): Oba wiersze podejmuja temat milosci - jej paradoksow, nierozwiazywelnosci i transcendencji. Milosc jest tu sila, ktora laczy i dzieli, jest zrodlem bolu i radosci jednoczesnie.
\nTeza interpretacyjna: Oboje autorow prezentuja milosc jako doswiadczenie paradoksalne: jest ona zrodlem radosci i cierpienia, bliskosci i oddalenia, czasowosci i wiecznosci.
\nAnaliza wiersza 1 (Wilczewskô):
\nAnaliza wiersza 2 (Kwidzynsci):
\nPodobienstwa:
\nRoznice:
\nWstep → Teza → min. 3 argumenty (1 z tekstu Golabka, 1 z innego zrodla kulturowego) → Konkluzja. Min. 300 slow w jezyku kaszubskim.
\nWstep z teza porownawcza → Analiza wiersza 1 → Analiza wiersza 2 → Syntetyczne porownanie (podobienstwa i roznice) → Wnioski. Min. 300 slow.
\nKlucz CKE (zad. 13, max 30 pkt):\n
TEMAT 1 - wypowiedz argumentacyjna:
- A. Okreslenie problemu: 0-2-4-6 pkt (6 - pelne i zgodne z tekstem).
- B. Stanowisko wobec autora: 0-2-4-6 pkt (6 - adekwatne i pelne).
- C. Poprawnosc rzeczowa: 0-2 pkt.
- D. Kompozycja: 0-1-2-3-4 pkt.
- E. Spojnosc: 0-1-2 pkt.
- F. Styl: 0-2-3 pkt.
- G. Poprawnosc jezykowa: 0-2-4 pkt.
- H. Poprawnosc zapisu: 0-2-3 pkt.
- UWAGA: 0 pkt w A → 0 pkt za calosc; A=2 i B=0 → 0 pkt za reszte; <300 slow → punkty tylko za A,B,C.
TEMAT 2 - interpretacja porownawcza:
- A. Koncepcja porownywania: 0-1-2-4 pkt.
- B. Uzasadnienie tezy: 0-3-6-9 pkt.
- C. Poprawnosc rzeczowa: 0-2 pkt.
- D. Kompozycja: 0-1-3 pkt.
- E. Spojnosc: 0-1-2 pkt.
- F. Styl: 0-2-3 pkt.
- G. Poprawnosc jezykowa: 0-2-4 pkt.
- H. Poprawnosc zapisu: 0-2-3 pkt.
Co zapamietac? Najwazniejsze kategorie to A i B - bez min. 2 pkt w A cala praca dostaje 0. Pisz co najmniej 300 slow - ponizej tej granicy tracisz dostep do kategorii D-H. Wypracowanie musi byc po kaszubsku. Temat 1: odwolaj sie do tekstu Golabka I do przynajmniej jednego innego tekstu kultury. Temat 2: porownaj oba wiersze, znajdz teze laczaca i roznice.
"}]}