{"id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2017-05/zad/7","paper_id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2017-05","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-kaszubski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Przeczetôj tekst i wëkònôj zadania 7.-11. Òdpòwiescë dôwôj blós pò kaszëbskù.\n\nMaya Gelniôk\n\nHarpagan w kaszëbsczich lasach\n\nM. Gelniôk, Harpagan w kaszëbsczich lasach, tłóm. I. Makùrôt, \"Pomerania\" 2014, nr 12, s. 40.\n\nJu òd 25 lat w naszi òbéńdze je robiony Ekstremalny Rajd na Òrientacjã HARPAGAN. Mòże w nim brac ùdzél dwa razë òb rok: na zymkù i òb jesén. Latos w jesénny edicji tegò wédarzënkù na kòłowëch (200, 100 i 50 km) i piechtnëch (100, 50, 25 i 10 km) stegnach jibôwało sã wnetka 1400 sztëk lëdzy. Titel Harpagana dostało 92 miónkarzów.\nCo znaczi Harpagan? \"Télé më wiémë ò se, na wiele naju sprawdzą\" - taczé mòtto przeświecywô rajdowi na òrientacjã Harpagan, jaczégò ideą je dobëcé słabòtów i sprawdzenié grańc gwôsny wëtrzëmałoscë. Kòżdô z edicjów Harpagana, parłãczącégò w se dzéle piechtny i kòłowi turisticzi, je w jinszim môlu. Ta wëpadła w Lëpùszu. Harpagan je rajdã na òrientacjã. Jegò bétnice dostôwają wnet przed startã kôrtã z nacéchòwónyma kòntrolnyma pùnktama. Drogã midzë pùnktama kòżdi céchùje so sóm, z pòmòcą ti kôrtë i kòmpasu. Kòżdi fela w planowanim i nawigacji brzadëje wëdłużenim turu, na jaczégò zwénégã mô sã wëznaczony czas. Na przëmiôr na pòkònanié 100-kilométrowi piechtny turë mô sã 24 gòdzënë. W tim cządze rokù to òznôcziwô, że zachtny dzél stegnë jidze sã òcemnicą. Ni ma przerwë na spanié czë dłëgszé òdpòczinienié. Je to doba marachòwaniô, doba mierzeniô sã ze słabòtama, ùmãczenim, mòrzenim spikù. W ekstremalnëch warënkach, w nieznóny òbéńdze. Doba mòklëznë, bòlu nogów, òdtłoków na nogach. Pôlcëch òczów, zmòżdżeń kòlanów. I mùszebnotë skùpieniô sã na nawigacji, òbserwòwanim kôrtë i kòmpasu, pilowaniu drożi. Próba mòżlëwòtów gwôsnégò òrganizmù. Na tim pòlégô ekstremalnosc tegò rajdu, a téż jegò niezwëkłota. I ni ma tuwò przegrónëch. Dobëtnikama są wszëtcë, co mielë òdwôgã wëstartowac, niezanôleżno òd te, jaczi distans pòkònelë. Ale titel Harpagana zastrzeżony je dlô nôcwiardszich, dlô tëch, co mieszczącë sã w wëznaczonym czasu, dobãdą nôbarżi drãdżé turë: 100 km piechti, 200 km na kòle abò tur kòmbinowóny: 100 km na kòle i 50 piechti. [ ]\n\nWëbierz pasowną òdpòwiesc. Rajd Harpagan je ekstremalny bò je\n\nA. je dłudżi, nie mãczi ùczastników, nie je na czas.\nB. letczi, w znóny òbéńdze, jidze sã za dnia.\nC. dłudżi, w cãży òbrëmie, nie dôwô leżnosce òdpòczinieniô.\nD. krótczi, jidze sã blós w nocé, je mòżlëwòta òdpòczinieniô.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**C. dłudżi, w cãży òbrëmie, nie dôwô leżnosce òdpòczinieniô.**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu o rajdzie Harpagan\nSprawdzamy kazda opcje wobec tekstu:\nA. \"nie meczi uczastnikow, nie je na czas\" - FALSZ: tekst mowi o \"mierzeniu sie ze slabotami, umeczenim\" i wyznaczonym czasie (np. 100 km w 24h).\nB. \"letczi, w znoni obéndze, jidze za dnia\" - FALSZ: tekst mowi o \"ekstremalnëch warënkach, nieznóny òbéńdze\" i nocnym marszu (\"zachtny dzél stegnë jidze sã òcemnicą\").\nC. \"dlugji, w cenzy obrëmie, nie dawa leznosci odpoczinieniu\" - PRAWDA:\n- Dlugji: 100 km piechta lub 200 km na rowerze.\n- W cenzy obrëmie: \"w ekstremalnëch warënkach, w nieznóny òbéńdze\".\n- Nie daje mozliwosci odpoczynku: \"Ni ma przerwë na spanié czë dłëgszé òdpòczinienié.\"\nD. \"krótczi, jidze blós w nocé\" - FALSZ: jest dlugi i nie jest tylko nocny.\n\n## Sposob 2 - kluczowe cytaty z tekstu\n\"Ni ma przerwë na spanié czë dłëgszé òdpòczinienié\" - wyklucza A i D.\n\"w nieznóny òbéńdze\" - wyklucza B (\"znona obenda\").\n\"zachtny dzél stegnë jidze sã òcemnicą\" - potwierdza trudne warunki.\nWszystko wskazuje na C.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za zaznaczenie odpowiedzi C.\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak.\n\nCo zapamietac? Odpowiedz C jest wprost udokumentowana trzema cytatami z tekstu. W zadaniach wielokrotnego wyboru szukaj WSZYSTKICH cech wymienionych w opcji - jedno bledne slowo dyskwalifikuje opcje.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk kaszubski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-kaszubski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Przeczetôj tekst i wëkònôj zadania 7.-11. Òdpòwiescë dôwôj blós pò kaszëbskù.</p>\n<p>Maya Gelniôk</p>\n<p>Harpagan w kaszëbsczich lasach</p>\n<p>M. Gelniôk, Harpagan w kaszëbsczich lasach, tłóm. I. Makùrôt, &quot;Pomerania&quot; 2014, nr 12, s. 40.</p>\n<p>Ju òd 25 lat w naszi òbéńdze je robiony Ekstremalny Rajd na Òrientacjã HARPAGAN. Mòże w nim brac ùdzél dwa razë òb rok: na zymkù i òb jesén. Latos w jesénny edicji tegò wédarzënkù na kòłowëch (200, 100 i 50 km) i piechtnëch (100, 50, 25 i 10 km) stegnach jibôwało sã wnetka 1400 sztëk lëdzy. Titel Harpagana dostało 92 miónkarzów.<br>Co znaczi Harpagan? &quot;Télé më wiémë ò se, na wiele naju sprawdzą&quot; - taczé mòtto przeświecywô rajdowi na òrientacjã Harpagan, jaczégò ideą je dobëcé słabòtów i sprawdzenié grańc gwôsny wëtrzëmałoscë. Kòżdô z edicjów Harpagana, parłãczącégò w se dzéle piechtny i kòłowi turisticzi, je w jinszim môlu. Ta wëpadła w Lëpùszu. Harpagan je rajdã na òrientacjã. Jegò bétnice dostôwają wnet przed startã kôrtã z nacéchòwónyma kòntrolnyma pùnktama. Drogã midzë pùnktama kòżdi céchùje so sóm, z pòmòcą ti kôrtë i kòmpasu. Kòżdi fela w planowanim i nawigacji brzadëje wëdłużenim turu, na jaczégò zwénégã mô sã wëznaczony czas. Na przëmiôr na pòkònanié 100-kilométrowi piechtny turë mô sã 24 gòdzënë. W tim cządze rokù to òznôcziwô, że zachtny dzél stegnë jidze sã òcemnicą. Ni ma przerwë na spanié czë dłëgszé òdpòczinienié. Je to doba marachòwaniô, doba mierzeniô sã ze słabòtama, ùmãczenim, mòrzenim spikù. W ekstremalnëch warënkach, w nieznóny òbéńdze. Doba mòklëznë, bòlu nogów, òdtłoków na nogach. Pôlcëch òczów, zmòżdżeń kòlanów. I mùszebnotë skùpieniô sã na nawigacji, òbserwòwanim kôrtë i kòmpasu, pilowaniu drożi. Próba mòżlëwòtów gwôsnégò òrganizmù. Na tim pòlégô ekstremalnosc tegò rajdu, a téż jegò niezwëkłota. I ni ma tuwò przegrónëch. Dobëtnikama są wszëtcë, co mielë òdwôgã wëstartowac, niezanôleżno òd te, jaczi distans pòkònelë. Ale titel Harpagana zastrzeżony je dlô nôcwiardszich, dlô tëch, co mieszczącë sã w wëznaczonym czasu, dobãdą nôbarżi drãdżé turë: 100 km piechti, 200 km na kòle abò tur kòmbinowóny: 100 km na kòle i 50 piechti. [ ]</p>\n<p>Wëbierz pasowną òdpòwiesc. Rajd Harpagan je ekstremalny bò je</p>\n<p>A. je dłudżi, nie mãczi ùczastników, nie je na czas.<br>B. letczi, w znóny òbéńdze, jidze sã za dnia.<br>C. dłudżi, w cãży òbrëmie, nie dôwô leżnosce òdpòczinieniô.<br>D. krótczi, jidze sã blós w nocé, je mòżlëwòta òdpòczinieniô.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>C. dłudżi, w cãży òbrëmie, nie dôwô leżnosce òdpòczinieniô.</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu o rajdzie Harpagan</h4>\n<p>Sprawdzamy kazda opcje wobec tekstu:<br>A. &quot;nie meczi uczastnikow, nie je na czas&quot; - FALSZ: tekst mowi o &quot;mierzeniu sie ze slabotami, umeczenim&quot; i wyznaczonym czasie (np. 100 km w 24h).<br>B. &quot;letczi, w znoni obéndze, jidze za dnia&quot; - FALSZ: tekst mowi o &quot;ekstremalnëch warënkach, nieznóny òbéńdze&quot; i nocnym marszu (&quot;zachtny dzél stegnë jidze sã òcemnicą&quot;).<br>C. &quot;dlugji, w cenzy obrëmie, nie dawa leznosci odpoczinieniu&quot; - PRAWDA:</p>\n<ul><li>Dlugji: 100 km piechta lub 200 km na rowerze.</li><li>W cenzy obrëmie: &quot;w ekstremalnëch warënkach, w nieznóny òbéńdze&quot;.</li><li>Nie daje mozliwosci odpoczynku: &quot;Ni ma przerwë na spanié czë dłëgszé òdpòczinienié.&quot;</li></ul>\n<p>D. &quot;krótczi, jidze blós w nocé&quot; - FALSZ: jest dlugi i nie jest tylko nocny.</p>\n<h4>Sposob 2 - kluczowe cytaty z tekstu</h4>\n<p>&quot;Ni ma przerwë na spanié czë dłëgszé òdpòczinienié&quot; - wyklucza A i D.<br>&quot;w nieznóny òbéńdze&quot; - wyklucza B (&quot;znona obenda&quot;).<br>&quot;zachtny dzél stegnë jidze sã òcemnicą&quot; - potwierdza trudne warunki.<br>Wszystko wskazuje na C.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 7, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - za zaznaczenie odpowiedzi C.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz bledna lub brak.</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Odpowiedz C jest wprost udokumentowana trzema cytatami z tekstu. W zadaniach wielokrotnego wyboru szukaj WSZYSTKICH cech wymienionych w opcji - jedno bledne slowo dyskwalifikuje opcje.</p>"}]}