{"id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2019-05/zad/1","paper_id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2019-05","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-kaszubski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Przeczëtôj tekst i wëkònôj zadania 1.-6. Òdpòwiescë dôwôj blós pò kaszëbskù.\n\nAna Gliszczińskô\nPrze arbace (òkã szkólny)\n\nJón Natrzecy, tim razą wespół z Kazmierzã Rolbieczim, jidze zôs kąsk dali. I mòże rzec, że znôwù mdze \"cos do pòczëtaniégò\" i \"cos do òbezdrzeniô\". Prze arbace, bò wejle prawie 40 strón kòmiksu sygnie, cobë blós jednã taską dopic.\nÒ nã arbatã prawie w tim wszëtczim jidze i taczi je téż titel nônowszégò kaszëbsczégò fòtokòmiksu. Trzeba nadczidnąc - pierszégò na Kaszëbach. Ùtwórcą scenarika je Jón Natrzecy - bëlno znóny ju z pôrã ùdónëch ksążkòwëch pòdjimiznów, w chternëch miôł starã wenc z kaszëbizną na kąsk jinszi jak donëchczas lëteraczé stegnë. Bëła ju kònwencjã science fiction w dokazu Nalazlé w Bëtowie (2008), kriminalnégò romana w Kòmùdze (2011) cze ùczba historie w kòmiksu Szczeniã Swiãców (2010), w chternym Natrzecy bél aùtorã tekstu.\nArbata parlãczi w se kąsk fantasy i kriminalną kònwencjã, a wszëtkò to je zamkłé w fòrmie fòtokòmiksu. I tu je widzec prawie to nowé, czegò w naji lëteraturze jesz ne bëło. Òdjimniãca - kaszëbizna te z ksążkòwëch pòdjimiznów do letmégò czëtnika, kaszëbsczi fòtokòmiks parlãczi w se kąsk fantasy i kriminalną kònwencjã [ ].\nÒkróm tegò jãzëk bòhaterów nie je wëmëszlną, cëzo brzëmiącą, słoarzową kaszëbizną, le taką domòcą, codniową. [ ]\nJón Natrzecy i Kazmiérz Rolbiecczi wëchòdają procëm najim pòtrzébnotom. Ùdba baro dobrô. Leno to szmakô za wicy. Chcemë bëc dobri mëslé, że to zôczątk całi serie kaszëbsczich fòtokòmiksów. Tegò aùtoróm i czëtińcóm żëczã.\n\nNa spòdlim: A. Gliszczińskô, Prze arbace (òkã szkólny), \"Pomerania\", nr 1, 2013, s. 56-57.\n\nWëbierzë pasowną òdpòwiédz.\n\nKòmiks Arbata wôrt je przeczëtac, bò\n\nA. je zapisóny w sztandarizowóny kaszëbizne, to dokôz z òbrëmiô wësoci kùlturë.\nB. parlãczi znanci rozmajitëch òrtów kùnsztu, pòsługiwô sa swójno brzmiącą kaszëbizną.\nC. mô w se znanci jednégò òrtu kùlturë, je drãdzi w òdbiérze.\nD. wëchôdô z òbrëmiô masowi kùlturë, je napisóny prze ùżëcym słoarzowi kaszëbizne.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**B** - parlãczi znanci rozmajitëch òrtów kùnsztu, pòsługiwô sa swójno brzmiącą kaszëbizną.\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu recenzji\nRecenzentka Ana Gliszczinska omawia fotokomiksowe dzielo Jona Natrzecego i Kazmierza Rolbieczego pt. \"Arbata\".\n\nSprawdzamy kazda odpowiedz:\n- **A** - falsz: autorka pisze, ze jezyk bohaterow NIE jest \"wymyszona, czuzo brzmiaca, slowarzowa kaszubizna\", lecz \"domoca, codnowa\" - czyli potoczna, a nie sztandaryzowana wysoka kultura.\n- **B** - prawda: komiks laczy (\"parlaczi\") cechy roznych gatunkow (fantasy + kryminalna konwencja) ORAZ fotokomiksowa forme, a jezyk jest autentycznie kaszubski (\"swojno brzmiaca kaszubizna\") - to nowatorskie polaczenie elementow kultury.\n- **C** - falsz: tekst wskazuje na lekkosc odbioru (\"letmi czytnik\"), nie trudnosc.\n- **D** - falsz: autorka NIE pisze o slowniku kaszubskim (\"slowarzowej kaszubizny\"), wrecz ja chwali za brak sztywnego jezyka.\n\n## Sposob 2 - analiza slownictwa kluczowego\nKluczowy fragment: *\"Arbata parlãczi w se kąsk fantasy i kriminalną kònwencjã, a wszëtkò to je zamkłé w fòrmie fòtokòmiksu\"* - czyli LACZY (parlaczi) rozne gatunki/formy.\nDrugi fragment: *\"jãzëk bòhaterów nie je wëmëszlną, cëzo brzëmiącą, słoarzową kaszëbizną, le taką domòcą, codniową\"* - czyli jezyk brzmi SWOJSKO, autentycznie.\nOdpowiedz B idealnie oddaje obie te cechy.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - wskazanie odpowiedzi B\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? \"Parlaczi\" = laczy; \"swojno brzmiaca kaszubizna\" = autentyczny, potoczny jezyk kaszubski (nie sztuczny slownikowy). Komiks jest nowatorski, bo laczy fantasy, kryminalna konwencje i fotokomiksowa forme.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk kaszubski · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-kaszubski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Przeczëtôj tekst i wëkònôj zadania 1.-6. Òdpòwiescë dôwôj blós pò kaszëbskù.</p>\n<p>Ana Gliszczińskô<br>Prze arbace (òkã szkólny)</p>\n<p>Jón Natrzecy, tim razą wespół z Kazmierzã Rolbieczim, jidze zôs kąsk dali. I mòże rzec, że znôwù mdze &quot;cos do pòczëtaniégò&quot; i &quot;cos do òbezdrzeniô&quot;. Prze arbace, bò wejle prawie 40 strón kòmiksu sygnie, cobë blós jednã taską dopic.<br>Ò nã arbatã prawie w tim wszëtczim jidze i taczi je téż titel nônowszégò kaszëbsczégò fòtokòmiksu. Trzeba nadczidnąc - pierszégò na Kaszëbach. Ùtwórcą scenarika je Jón Natrzecy - bëlno znóny ju z pôrã ùdónëch ksążkòwëch pòdjimiznów, w chternëch miôł starã wenc z kaszëbizną na kąsk jinszi jak donëchczas lëteraczé stegnë. Bëła ju kònwencjã science fiction w dokazu Nalazlé w Bëtowie (2008), kriminalnégò romana w Kòmùdze (2011) cze ùczba historie w kòmiksu Szczeniã Swiãców (2010), w chternym Natrzecy bél aùtorã tekstu.<br>Arbata parlãczi w se kąsk fantasy i kriminalną kònwencjã, a wszëtkò to je zamkłé w fòrmie fòtokòmiksu. I tu je widzec prawie to nowé, czegò w naji lëteraturze jesz ne bëło. Òdjimniãca - kaszëbizna te z ksążkòwëch pòdjimiznów do letmégò czëtnika, kaszëbsczi fòtokòmiks parlãczi w se kąsk fantasy i kriminalną kònwencjã [ ].<br>Òkróm tegò jãzëk bòhaterów nie je wëmëszlną, cëzo brzëmiącą, słoarzową kaszëbizną, le taką domòcą, codniową. [ ]<br>Jón Natrzecy i Kazmiérz Rolbiecczi wëchòdają procëm najim pòtrzébnotom. Ùdba baro dobrô. Leno to szmakô za wicy. Chcemë bëc dobri mëslé, że to zôczątk całi serie kaszëbsczich fòtokòmiksów. Tegò aùtoróm i czëtińcóm żëczã.</p>\n<p>Na spòdlim: A. Gliszczińskô, Prze arbace (òkã szkólny), &quot;Pomerania&quot;, nr 1, 2013, s. 56-57.</p>\n<p>Wëbierzë pasowną òdpòwiédz.</p>\n<p>Kòmiks Arbata wôrt je przeczëtac, bò</p>\n<p>A. je zapisóny w sztandarizowóny kaszëbizne, to dokôz z òbrëmiô wësoci kùlturë.<br>B. parlãczi znanci rozmajitëch òrtów kùnsztu, pòsługiwô sa swójno brzmiącą kaszëbizną.<br>C. mô w se znanci jednégò òrtu kùlturë, je drãdzi w òdbiérze.<br>D. wëchôdô z òbrëmiô masowi kùlturë, je napisóny prze ùżëcym słoarzowi kaszëbizne.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>B</strong> - parlãczi znanci rozmajitëch òrtów kùnsztu, pòsługiwô sa swójno brzmiącą kaszëbizną.</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu recenzji</h4>\n<p>Recenzentka Ana Gliszczinska omawia fotokomiksowe dzielo Jona Natrzecego i Kazmierza Rolbieczego pt. &quot;Arbata&quot;.</p>\n<p>Sprawdzamy kazda odpowiedz:</p>\n<ul><li><strong>A</strong> - falsz: autorka pisze, ze jezyk bohaterow NIE jest &quot;wymyszona, czuzo brzmiaca, slowarzowa kaszubizna&quot;, lecz &quot;domoca, codnowa&quot; - czyli potoczna, a nie sztandaryzowana wysoka kultura.</li><li><strong>B</strong> - prawda: komiks laczy (&quot;parlaczi&quot;) cechy roznych gatunkow (fantasy + kryminalna konwencja) ORAZ fotokomiksowa forme, a jezyk jest autentycznie kaszubski (&quot;swojno brzmiaca kaszubizna&quot;) - to nowatorskie polaczenie elementow kultury.</li><li><strong>C</strong> - falsz: tekst wskazuje na lekkosc odbioru (&quot;letmi czytnik&quot;), nie trudnosc.</li><li><strong>D</strong> - falsz: autorka NIE pisze o slowniku kaszubskim (&quot;slowarzowej kaszubizny&quot;), wrecz ja chwali za brak sztywnego jezyka.</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - analiza slownictwa kluczowego</h4>\n<p>Kluczowy fragment: <em>&quot;Arbata parlãczi w se kąsk fantasy i kriminalną kònwencjã, a wszëtkò to je zamkłé w fòrmie fòtokòmiksu&quot;</em> - czyli LACZY (parlaczi) rozne gatunki/formy.<br>Drugi fragment: <em>&quot;jãzëk bòhaterów nie je wëmëszlną, cëzo brzëmiącą, słoarzową kaszëbizną, le taką domòcą, codniową&quot;</em> - czyli jezyk brzmi SWOJSKO, autentycznie.<br>Odpowiedz B idealnie oddaje obie te cechy.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - wskazanie odpowiedzi B<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? &quot;Parlaczi&quot; = laczy; &quot;swojno brzmiaca kaszubizna&quot; = autentyczny, potoczny jezyk kaszubski (nie sztuczny slownikowy). Komiks jest nowatorski, bo laczy fantasy, kryminalna konwencje i fotokomiksowa forme.</p>"}]}