{"id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2019-05/zad/12","paper_id":"maturazai-kaszubski-kas-pr-2019-05","number":"12","points":30,"ptype":"open","subject":"jezyk-kaszubski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Wëbierzë jeden temat i napiszë wëpracowanié.\n\nTÉMAT 1. Czë zgôdzôsz sã ze scwierdzenim, że procëmnotë sã przëcygają? Òmów zagadnienié w nawё̃zenim do pòdónégò tekstu i jinëch tekstów kùlturë. Twòja prôca mùszi miec bёnômni 300 słów.\n\nRoman Robaczewsczi\nWiérzta dlô drëcha\n\nFéliks Czôrlińsczi, pòchôdający ze znóny kaszëbsczi rodzëznë, w bankù prowadził rechùnkòwé ksãdżi. Robił òn na stanowiszczu rechméstra, gôdającë prosto: kalkùlatora. Dlô Derdowsczégò Féliks bél bliską personą. [ ] Bëlë òni gwësno atrakcją dlô rãkòdzejarzów, wisłowëch rëbôków, malarzów, mùrowników i jich pòmòcników, tej-sej òpòwiôdającë jima historijczi, colemało wёmëszloné. Czãsto pòtikelë sã. [ ] Òpòwiôdelë òni sobie znóné z rodzëznowёch strónów legendë i lëdowé òpòwiednie. [ ] To òb czas nёch kôrbiónków Derdowsczi dozdrzôł w Czôrlińsczim przidnégò herojã swòji epòpeji Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécé jachôł.\nÒbadwaji òni mielë za wiele wólnégò czasu, a parlãczёła jich pòspólnota stôrokawalérsczégò stanu, bёlë òni aktiwnyma nôleżnikama Związkù Pòlsczich Kawalérów, chtёrnégò przédnikã przez dłudżé lata bél Derdowsczi. Parlãczёłё jich téż mòcniészé wiãzё, taczé jak: pòchôdanié z Kaszub i kaszëbsczi jãzёk, corôz wikszô pòlskô nôrodnô swiãda, stara ò pòlską kùlturã i zepsёtô germanizmana pòlaszёzna.\nDerdowsczi, mającё dёższã artistã, w Czôrlińsczim pòdzёwiôł sёmiennosc, akùratnosc, terminowòsc, a wiãc te znanci, jaczé wёmùszëwô i ùcwierdzёwô robòta w bankù. Dlô Derdowsczégò niezgarającégò na lёczbã, rechùnci i finanse, bél to swiat, chtёrnégò do kùńca żёcô òn sã nie naùczёł i nie rozmiôł. Czôrlińsczégò òdbiérôł òn jakno czarzёlca, chtёren letkò rozmieje pòsёłёgiwac sã nié leno zwielёcą, co jesz bёło do pòjimniãcô dlô Derdowsczégò, ale nawetka taczim kùńsztã, jak òbrechòwiwanié procentów i ùkôzёwanié wôrtnotё dёtka w czasu. Czôrlińsczégò, człowieka ùłożónégò, pòcёgała nonszalancjã i beztroska Derdowsczégò. Bél òn zadzёwòwóny jegò letkòscą pisaniô, òsoblëwie spòsobnoscą zapisёwaniô wrażeniów w rimòwónёch wiérztach. Miôł òn ò ùwôżanim téż jiné spòsobnosce Derdowsczégò, np. wёchwёtiwaniô dobrёch strónów i słabòtów drёchów, a téż wёmёszlaniô (natёchstopach!) i farwnégò òpòwiôdaniô hùmòresków i nieszlachùjącёch za prôwdą historijków. Z zôzdroscą wzёrôł òn, jak nen letkò przёjimôł swòje żёcowé niedarzёnci i w kòżdim jiwrze rozmiôł dozdrzec cos szpòrtownégò i wôrtnégò. Ùwôżôł òn spòsób, w jaczi Derdowsczi wёpòwiôdôł sã kriticzno, a równoczasno żёczno ò swòjim chlebòdôwcё.\n\nR. Robaczewsczi, Wiérzta dlô drëcha, \"Pomerania\", nr 4, 2014, s. 46.\n\nTÉMAT 2. Dokònôj przёrównawczi interpretacji pòdónёch wiérztów. Twòja robòta miałabё miec co nômni 300 słóów.\n\nAleksander Labùda\nJeséń\n\nLato szło ё jeséń zôs\nDo nas przёszła i sã błądzё\nI tak pò swòjémù rządzё,\nÒbnażiwô krój nasz z krôs.\n\nSmùtnô jeséń wszãdze je.\nDozdrzeniałé w sadach brzadё\nCzidô deszcz, czidają gradё,\nA z drёw lёstё wicher rwie.\n\nBrace, mё ju sódmi wiek\nJesmё do snu wcyg zybóny\nCopiemё sã tak jak rek.\n\nLe czej drёcha môsz ju w se;\nTej nasz krój pòniewieróny\nWstónie - żёc na wieczi mdze.\n\nA. Labùda, Jeséń, [w:] Dzëczé gãsё - antologiô kaszëbsczi pòezji (do 1990 r.), wёb. R. Drzёżdżón, G. Schramke, Gdiniô 2004, s. 100.\n\nLéón Heyke\nW jeséń\n\nSzarodny wicher pòdmùchô\nNa pòlu, przez bór i pò mòrzu,\nW pòwiéwnёch ruchenkach rowarzą,\nPòrené chmùrё w przestwòrzu;\nKòmùdnosc kùrzi sã szarô\nI brzedżi lata pòdmiwô\nJak òstrów dżinie w pòtokù,\nTak dzéń sã nocą pòkriwô.\n\nJu czas nadchôdô spòczinkù\nZwierzãta do spikù sã kłôdą\nI głãbòk w zemi zagrużdżã\nZa wieczny ùdbã dorôdą;\nDrzéwiãta w gùniach różewёch\nDo slédny brawãdё sã tùlą\nI wkrótce ze stroju wёzgloné\nDo Matczi Rodё przёczulą.\n\nBùrgòce wicher, szёmòce\nI chce òczennice wёbic,\nDaremné są jegò zôlotё,\nZôkriw ni mòżё wёzёbic;\nPrzё pierszim słuńca promiszkù,\nCzej zymkù zaswitô swòbòda,\nTej w przesny krôsё wёstąpi\nDo przesnégò żёcô przёroda.\n\nL. Heyke, W jeséń, [w:] Swiat Kaszёbsczi. Kaszёbsczé pòezje i pòdania, wst. D. Kalinowsczi, Gdiniô 2015, s. 135.\n\nWëbierzë jeden temat i napiszë wëpracowanié.\n\nTÉMAT 1. Czë zgôdzôsz sã ze scwierdzenim, że procëmnotë sã przëcygają? Òmów zagadnienié w nawё̃zenim do pòdónégò tekstu (Roman Robaczewsczi, Wiérzta dlô drëcha) i jinëch tekstów kùlturë. Twòja prôca mùszi miec bёnômni 300 słów. [wëpòwiédz argùmentacyjnô]\n\nTÉMAT 2. Dokònôj przёrównawczi interpretacji pòdónёch wiérztów (Aleksander Labùda, Jeséń; Léón Heyke, W jeséń). Twòja robòta miałabё miec co nômni 300 słóów. [interpretacjô przёrównawczô]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\nZadanie wypracowania - do wyboru jeden z dwoch tematow. Ponizej wskazowki i schemat dla obu tematow.\n\n## Temat 1 - Wypowiedz argumentacyjna: \"Czy przeciwnosci sie przyciagaja?\"\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu Robaczewskiego + budowa wypowiedzi argumentacyjnej\n\n**Problem:** Czy ludzie rozni od siebie (\"procemnoti\") naturalnie sie przyciagaja? Tekst R. Robaczewskiego \"Wierta dla drucha\" opisuje przyjazen Hieronima Derdowskiego (artysty, pisarza, humorzysty) i Feliksa Czarlinskiego (solidnego urzednika bankowego). Autor pokazuje, ze dwoje ludzi rozniocych sie osobowoscia, temperamentem i stylem zycia moglo byc bliskimi przyjaciolmi.\n\n**Stanowisko (teza):** Tak, przeciwnosci sie przyciagaja - rozniostosc moze budowac glebsze wiezi niz podobienstwo.\n\n**Argumenty z tekstu:**\n1. Derdowski podziwial w Czarlinskim dokladnosc, terminowosc i umiejetnosc liczenia - cechy, ktorych sam nie mial: *\"Derdowsczi, mającё dёższã artistã, w Czôrlińsczim pòdzёwiôł sёmiennosc, akùratnosc, terminowòsc\"*\n2. Czarlinski z kolei zazdroscil Derdowskiemu lekkosci pisania, humoru i umiejetnosci przyjmowania zyciowych niepowodzen: *\"Z zôzdroscą wzёrôł òn, jak nen letkò przёjimôł swòje żёcowé niedarzёnci\"*\n3. Obu laczyla tez wspolna tozsamosc kaszubska i troska o kulture polska.\n\n**Argumenty spoza tekstu (inne teksty kultury):**\n- W powiesci Tadeusza Reymonta (lub innej lekturze) mozna wskazac pary kontrastowych postaci\n- Przykladem z kultury swiatowej moga byc Don Kichot i Sanczo Pansa (kontrast marzyciela i realisty)\n- Powiedzenia i przysłowia: \"krazki sie przyciagaja\" (magnes)\n\n**Budowa wypracowania (min. 300 slow, po kaszubsku):**\n1. Wstep: sformulowanie problemu i tezy\n2. Rozwiniecje: argumenty z tekstu Robaczewskiego + argumenty z innych tekstow kultury\n3. Zakonczenie: podsumowanie stanowiska\n\n## Temat 2 - Interpretacja porownawcza: wiersze \"Jeseń\" (Labuda) i \"W jeseń\" (Heyke)\n\n## Sposob 2 - analiza porownawcza dwoch wierszy kaszubskich o jesieni\n\n**Koncepcja porownywania:**\nOba wiersze wykorzystuja jesien jako symbol - ale w rozny sposob. Punkt wspolny: natura jesienia = zmiana, przemijanie. Roznica: w wierszu Labudy jesien jest metafora smutku historycznego i narodowego, w wierszu Heykego - cyklu przyrody i nadziei na odrodzenie.\n\n**Aleksander Labuda \"Jeseń\":**\n- Jesien jako pora odzierajaca kraj z piekna (*\"Òbnażiwô krój nasz z krôs\"*)\n- Smutna, wszelobecna: *\"Smùtnô jeséń wszãdze je\"*\n- Wymiar spoleczno-historyczny: odniesienie do losow Kaszub, narodu snu (\"Brace, me ju sodmi wiek / Jesmë do snu wcyg zybony\")\n- Ale zakonczenie: nadzieja - gdy znajdziesz druba (przyjaciel), kraj podniesie sie: *\"Wstónie - żёc na wieczi mdze\"*\n- Gatunek: liryk, sonet lub wiersz stroficzny ze struktura refleksyjno-apelacyjna\n\n**Leon Heyke \"W jeseń\":**\n- Jesien jako pora przyrody wiatr, chmury, zwierzeta idace spac\n- Natura podlegajaca cyclicznemu rytmowi: *\"Ju czas nadchôdô spòczinkù / Zwierzãta do spikù sã kłôdą\"*\n- Bardziej opisowa, zmysłowa, obrazowa\n- Zakonczenie optymistyczne: wiosna wrooci (*\"Tëj w przesny krôsё wёstąpi / Do przesnégò żёcô przёroda\"*)\n- Metafory: drzewa w rozowej peleryni (\"gùniach różewёch\"), natura jako matka (\"Matczi Rodё\")\n\n**Podobienstwa:**\n- Obaj autorzy uzywaja jesieni jako tematu i symbolu\n- Obaj widza w jesieni przemijanie\n- Obaj koncza optymistycznie (nadzieja)\n- Obaj pisza po kaszubsku, wyrazaja przywiazyzmie do ziemi kaszubskiej\n\n**Roznice:**\n- Labuda: wymiar historyczno-narodowy, apel do Kaszubow\n- Heyke: wymiar przyrodniczy, cykl natury\n- Styl: Labuda - bardziej symboliczny; Heyke - bardziej obrazowy, opisowy\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12, max 30 pkt):\n\n**TEMAT 1 - Wypowiedz argumentacyjna (kategorie A-H):**\n> - **A. Okreslenie problemu** 0-2-4-6 pkt (naczelna kategoria - 0 pkt blokuje reszte)\n> - **B. Stanowisko i argumenty** 0-2-4-6 pkt (0 pkt przy A=2 blokuje reszte)\n> - **C. Poprawnosc rzeczowa** 0-2 pkt\n> - **D. Kompozycja** 0-1-2-3-4 pkt\n> - **E. Spojnosc lokalna** 0-1-2 pkt\n> - **F. Styl** 0-2-3 pkt\n> - **G. Poprawnosc jezykowa** 0-2-4 pkt\n> - **H. Poprawnosc zapisu** 0-2-3 pkt\n> - Mniej niz 300 slow = punkty tylko w A, B, C!\n\n**TEMAT 2 - Interpretacja porownawcza (kategorie A-H):**\n> - **A. Koncepcja porownywania** 0-1-2-4 pkt\n> - **B. Uzasadnienie tezy** 0-3-6-9 pkt\n> - **C-H** analogicznie jak w Temacie 1\n\nCo zapamietac? W Temacie 1 KLUCZOWE jest okreslenie problemu (kategoria A) - bez tego 0 za reszte. W Temacie 2 KLUCZOWE jest wyrazna koncepcja porownywania - co i po co porownujemy. Wypracowanie MUSI byc po kaszubsku i miec min. 300 slow.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk kaszubski · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-kaszubski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Wëbierzë jeden temat i napiszë wëpracowanié.</p>\n<p>TÉMAT 1. Czë zgôdzôsz sã ze scwierdzenim, że procëmnotë sã przëcygają? Òmów zagadnienié w nawё̃zenim do pòdónégò tekstu i jinëch tekstów kùlturë. Twòja prôca mùszi miec bёnômni 300 słów.</p>\n<p>Roman Robaczewsczi<br>Wiérzta dlô drëcha</p>\n<p>Féliks Czôrlińsczi, pòchôdający ze znóny kaszëbsczi rodzëznë, w bankù prowadził rechùnkòwé ksãdżi. Robił òn na stanowiszczu rechméstra, gôdającë prosto: kalkùlatora. Dlô Derdowsczégò Féliks bél bliską personą. [ ] Bëlë òni gwësno atrakcją dlô rãkòdzejarzów, wisłowëch rëbôków, malarzów, mùrowników i jich pòmòcników, tej-sej òpòwiôdającë jima historijczi, colemało wёmëszloné. Czãsto pòtikelë sã. [ ] Òpòwiôdelë òni sobie znóné z rodzëznowёch strónów legendë i lëdowé òpòwiednie. [ ] To òb czas nёch kôrbiónków Derdowsczi dozdrzôł w Czôrlińsczim przidnégò herojã swòji epòpeji Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécé jachôł.<br>Òbadwaji òni mielë za wiele wólnégò czasu, a parlãczёła jich pòspólnota stôrokawalérsczégò stanu, bёlë òni aktiwnyma nôleżnikama Związkù Pòlsczich Kawalérów, chtёrnégò przédnikã przez dłudżé lata bél Derdowsczi. Parlãczёłё jich téż mòcniészé wiãzё, taczé jak: pòchôdanié z Kaszub i kaszëbsczi jãzёk, corôz wikszô pòlskô nôrodnô swiãda, stara ò pòlską kùlturã i zepsёtô germanizmana pòlaszёzna.<br>Derdowsczi, mającё dёższã artistã, w Czôrlińsczim pòdzёwiôł sёmiennosc, akùratnosc, terminowòsc, a wiãc te znanci, jaczé wёmùszëwô i ùcwierdzёwô robòta w bankù. Dlô Derdowsczégò niezgarającégò na lёczbã, rechùnci i finanse, bél to swiat, chtёrnégò do kùńca żёcô òn sã nie naùczёł i nie rozmiôł. Czôrlińsczégò òdbiérôł òn jakno czarzёlca, chtёren letkò rozmieje pòsёłёgiwac sã nié leno zwielёcą, co jesz bёło do pòjimniãcô dlô Derdowsczégò, ale nawetka taczim kùńsztã, jak òbrechòwiwanié procentów i ùkôzёwanié wôrtnotё dёtka w czasu. Czôrlińsczégò, człowieka ùłożónégò, pòcёgała nonszalancjã i beztroska Derdowsczégò. Bél òn zadzёwòwóny jegò letkòscą pisaniô, òsoblëwie spòsobnoscą zapisёwaniô wrażeniów w rimòwónёch wiérztach. Miôł òn ò ùwôżanim téż jiné spòsobnosce Derdowsczégò, np. wёchwёtiwaniô dobrёch strónów i słabòtów drёchów, a téż wёmёszlaniô (natёchstopach!) i farwnégò òpòwiôdaniô hùmòresków i nieszlachùjącёch za prôwdą historijków. Z zôzdroscą wzёrôł òn, jak nen letkò przёjimôł swòje żёcowé niedarzёnci i w kòżdim jiwrze rozmiôł dozdrzec cos szpòrtownégò i wôrtnégò. Ùwôżôł òn spòsób, w jaczi Derdowsczi wёpòwiôdôł sã kriticzno, a równoczasno żёczno ò swòjim chlebòdôwcё.</p>\n<p>R. Robaczewsczi, Wiérzta dlô drëcha, &quot;Pomerania&quot;, nr 4, 2014, s. 46.</p>\n<p>TÉMAT 2. Dokònôj przёrównawczi interpretacji pòdónёch wiérztów. Twòja robòta miałabё miec co nômni 300 słóów.</p>\n<p>Aleksander Labùda<br>Jeséń</p>\n<p>Lato szło ё jeséń zôs<br>Do nas przёszła i sã błądzё<br>I tak pò swòjémù rządzё,<br>Òbnażiwô krój nasz z krôs.</p>\n<p>Smùtnô jeséń wszãdze je.<br>Dozdrzeniałé w sadach brzadё<br>Czidô deszcz, czidają gradё,<br>A z drёw lёstё wicher rwie.</p>\n<p>Brace, mё ju sódmi wiek<br>Jesmё do snu wcyg zybóny<br>Copiemё sã tak jak rek.</p>\n<p>Le czej drёcha môsz ju w se;<br>Tej nasz krój pòniewieróny<br>Wstónie - żёc na wieczi mdze.</p>\n<p>A. Labùda, Jeséń, [w:] Dzëczé gãsё - antologiô kaszëbsczi pòezji (do 1990 r.), wёb. R. Drzёżdżón, G. Schramke, Gdiniô 2004, s. 100.</p>\n<p>Léón Heyke<br>W jeséń</p>\n<p>Szarodny wicher pòdmùchô<br>Na pòlu, przez bór i pò mòrzu,<br>W pòwiéwnёch ruchenkach rowarzą,<br>Pòrené chmùrё w przestwòrzu;<br>Kòmùdnosc kùrzi sã szarô<br>I brzedżi lata pòdmiwô<br>Jak òstrów dżinie w pòtokù,<br>Tak dzéń sã nocą pòkriwô.</p>\n<p>Ju czas nadchôdô spòczinkù<br>Zwierzãta do spikù sã kłôdą<br>I głãbòk w zemi zagrużdżã<br>Za wieczny ùdbã dorôdą;<br>Drzéwiãta w gùniach różewёch<br>Do slédny brawãdё sã tùlą<br>I wkrótce ze stroju wёzgloné<br>Do Matczi Rodё przёczulą.</p>\n<p>Bùrgòce wicher, szёmòce<br>I chce òczennice wёbic,<br>Daremné są jegò zôlotё,<br>Zôkriw ni mòżё wёzёbic;<br>Przё pierszim słuńca promiszkù,<br>Czej zymkù zaswitô swòbòda,<br>Tej w przesny krôsё wёstąpi<br>Do przesnégò żёcô przёroda.</p>\n<p>L. Heyke, W jeséń, [w:] Swiat Kaszёbsczi. Kaszёbsczé pòezje i pòdania, wst. D. Kalinowsczi, Gdiniô 2015, s. 135.</p>\n<p>Wëbierzë jeden temat i napiszë wëpracowanié.</p>\n<p>TÉMAT 1. Czë zgôdzôsz sã ze scwierdzenim, że procëmnotë sã przëcygają? Òmów zagadnienié w nawё̃zenim do pòdónégò tekstu (Roman Robaczewsczi, Wiérzta dlô drëcha) i jinëch tekstów kùlturë. Twòja prôca mùszi miec bёnômni 300 słów. [wëpòwiédz argùmentacyjnô]</p>\n<p>TÉMAT 2. Dokònôj przёrównawczi interpretacji pòdónёch wiérztów (Aleksander Labùda, Jeséń; Léón Heyke, W jeséń). Twòja robòta miałabё miec co nômni 300 słóów. [interpretacjô przёrównawczô]</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>Zadanie wypracowania - do wyboru jeden z dwoch tematow. Ponizej wskazowki i schemat dla obu tematow.</p>\n<h4>Temat 1 - Wypowiedz argumentacyjna: &quot;Czy przeciwnosci sie przyciagaja?&quot;</h4>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu Robaczewskiego + budowa wypowiedzi argumentacyjnej</h4>\n<p><strong>Problem:</strong> Czy ludzie rozni od siebie (&quot;procemnoti&quot;) naturalnie sie przyciagaja? Tekst R. Robaczewskiego &quot;Wierta dla drucha&quot; opisuje przyjazen Hieronima Derdowskiego (artysty, pisarza, humorzysty) i Feliksa Czarlinskiego (solidnego urzednika bankowego). Autor pokazuje, ze dwoje ludzi rozniocych sie osobowoscia, temperamentem i stylem zycia moglo byc bliskimi przyjaciolmi.</p>\n<p><strong>Stanowisko (teza):</strong> Tak, przeciwnosci sie przyciagaja - rozniostosc moze budowac glebsze wiezi niz podobienstwo.</p>\n<p><strong>Argumenty z tekstu:</strong></p>\n<ol><li>Derdowski podziwial w Czarlinskim dokladnosc, terminowosc i umiejetnosc liczenia - cechy, ktorych sam nie mial: <em>&quot;Derdowsczi, mającё dёższã artistã, w Czôrlińsczim pòdzёwiôł sёmiennosc, akùratnosc, terminowòsc&quot;</em></li><li>Czarlinski z kolei zazdroscil Derdowskiemu lekkosci pisania, humoru i umiejetnosci przyjmowania zyciowych niepowodzen: <em>&quot;Z zôzdroscą wzёrôł òn, jak nen letkò przёjimôł swòje żёcowé niedarzёnci&quot;</em></li><li>Obu laczyla tez wspolna tozsamosc kaszubska i troska o kulture polska.</li></ol>\n<p><strong>Argumenty spoza tekstu (inne teksty kultury):</strong></p>\n<ul><li>W powiesci Tadeusza Reymonta (lub innej lekturze) mozna wskazac pary kontrastowych postaci</li><li>Przykladem z kultury swiatowej moga byc Don Kichot i Sanczo Pansa (kontrast marzyciela i realisty)</li><li>Powiedzenia i przysłowia: &quot;krazki sie przyciagaja&quot; (magnes)</li></ul>\n<p><strong>Budowa wypracowania (min. 300 slow, po kaszubsku):</strong></p>\n<ol><li>Wstep: sformulowanie problemu i tezy</li><li>Rozwiniecje: argumenty z tekstu Robaczewskiego + argumenty z innych tekstow kultury</li><li>Zakonczenie: podsumowanie stanowiska</li></ol>\n<h4>Temat 2 - Interpretacja porownawcza: wiersze &quot;Jeseń&quot; (Labuda) i &quot;W jeseń&quot; (Heyke)</h4>\n<h4>Sposob 2 - analiza porownawcza dwoch wierszy kaszubskich o jesieni</h4>\n<p><strong>Koncepcja porownywania:</strong><br>Oba wiersze wykorzystuja jesien jako symbol - ale w rozny sposob. Punkt wspolny: natura jesienia = zmiana, przemijanie. Roznica: w wierszu Labudy jesien jest metafora smutku historycznego i narodowego, w wierszu Heykego - cyklu przyrody i nadziei na odrodzenie.</p>\n<p><strong>Aleksander Labuda &quot;Jeseń&quot;:</strong></p>\n<ul><li>Jesien jako pora odzierajaca kraj z piekna (<em>&quot;Òbnażiwô krój nasz z krôs&quot;</em>)</li><li>Smutna, wszelobecna: <em>&quot;Smùtnô jeséń wszãdze je&quot;</em></li><li>Wymiar spoleczno-historyczny: odniesienie do losow Kaszub, narodu snu (&quot;Brace, me ju sodmi wiek / Jesmë do snu wcyg zybony&quot;)</li><li>Ale zakonczenie: nadzieja - gdy znajdziesz druba (przyjaciel), kraj podniesie sie: <em>&quot;Wstónie - żёc na wieczi mdze&quot;</em></li><li>Gatunek: liryk, sonet lub wiersz stroficzny ze struktura refleksyjno-apelacyjna</li></ul>\n<p><strong>Leon Heyke &quot;W jeseń&quot;:</strong></p>\n<ul><li>Jesien jako pora przyrody wiatr, chmury, zwierzeta idace spac</li><li>Natura podlegajaca cyclicznemu rytmowi: <em>&quot;Ju czas nadchôdô spòczinkù / Zwierzãta do spikù sã kłôdą&quot;</em></li><li>Bardziej opisowa, zmysłowa, obrazowa</li><li>Zakonczenie optymistyczne: wiosna wrooci (<em>&quot;Tëj w przesny krôsё wёstąpi / Do przesnégò żёcô przёroda&quot;</em>)</li><li>Metafory: drzewa w rozowej peleryni (&quot;gùniach różewёch&quot;), natura jako matka (&quot;Matczi Rodё&quot;)</li></ul>\n<p><strong>Podobienstwa:</strong></p>\n<ul><li>Obaj autorzy uzywaja jesieni jako tematu i symbolu</li><li>Obaj widza w jesieni przemijanie</li><li>Obaj koncza optymistycznie (nadzieja)</li><li>Obaj pisza po kaszubsku, wyrazaja przywiazyzmie do ziemi kaszubskiej</li></ul>\n<p><strong>Roznice:</strong></p>\n<ul><li>Labuda: wymiar historyczno-narodowy, apel do Kaszubow</li><li>Heyke: wymiar przyrodniczy, cykl natury</li><li>Styl: Labuda - bardziej symboliczny; Heyke - bardziej obrazowy, opisowy</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 12, max 30 pkt):</blockquote>\n<p><strong>TEMAT 1 - Wypowiedz argumentacyjna (kategorie A-H):</strong></p>\n<blockquote>- <strong>A. Okreslenie problemu</strong> 0-2-4-6 pkt (naczelna kategoria - 0 pkt blokuje reszte)<br>- <strong>B. Stanowisko i argumenty</strong> 0-2-4-6 pkt (0 pkt przy A=2 blokuje reszte)<br>- <strong>C. Poprawnosc rzeczowa</strong> 0-2 pkt<br>- <strong>D. Kompozycja</strong> 0-1-2-3-4 pkt<br>- <strong>E. Spojnosc lokalna</strong> 0-1-2 pkt<br>- <strong>F. Styl</strong> 0-2-3 pkt<br>- <strong>G. Poprawnosc jezykowa</strong> 0-2-4 pkt<br>- <strong>H. Poprawnosc zapisu</strong> 0-2-3 pkt<br>- Mniej niz 300 slow = punkty tylko w A, B, C!</blockquote>\n<p><strong>TEMAT 2 - Interpretacja porownawcza (kategorie A-H):</strong></p>\n<blockquote>- <strong>A. Koncepcja porownywania</strong> 0-1-2-4 pkt<br>- <strong>B. Uzasadnienie tezy</strong> 0-3-6-9 pkt<br>- <strong>C-H</strong> analogicznie jak w Temacie 1</blockquote>\n<p>Co zapamietac? W Temacie 1 KLUCZOWE jest okreslenie problemu (kategoria A) - bez tego 0 za reszte. W Temacie 2 KLUCZOWE jest wyrazna koncepcja porownywania - co i po co porownujemy. Wypracowanie MUSI byc po kaszubsku i miec min. 300 slow.</p>"}]}