{"id":"maturazai-kaszubski-mok-r1-1p-152/zad/1.1","paper_id":"maturazai-kaszubski-mok-r1-1p-152","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-kaszubski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanié 1.\nTatiana Slowi\n\nStolëca gôdô pò kaszëbskù\n\nZaczãło sã òd witôczów na rogatkach Gduńska, terôzkù kaszëbizna z ùbrzegów gardu wanożi do jegò céntra. Miast z górë nadôwac so miono stolëcë Kaszëb, gard nad Mòtławą mô ùdbóné so na nen nitel zasłużec, pòdsztrëchiwającë sparłãczenié z Kaszëbama w pùbliczny òbéńdze [ ].\nÒd pierszégò czerwińca kòżden, chto miôł leżnotã zwëskac z gardowi kòmùnikacji we Gduńskù, a przez to kùpic mùszôł pasowny biliet, mógł pòczëc sã milëczno zaskôkniony. Na rewersu cédelka przeczëtac jidze krótëchny kòmùnikat pò kaszëbskù: \"Kasowac òd razu pò wéńdzenim do pòjazdu\". To leno czile słowów, równak ceszą òkò. Pò prôwdze kaszëbscé tłomaczenié nie je jedurné, ale to, że ono midze wersją niemiecką, anielską a ruską, pòdsztrëchiwô jãzëkòwi status rodny mòwë.\nJak pòinfòrmòwa Alicjô Kraska, zastãpiôczka direktora Zarządzëniô Gardowégò Transpòrtu (Zarząd Transportu Miejskiego, ZTM) we Gduńskù, pòdwëżka prizów za przejôzd gardową kòmùnikacją sprawia, że mùszebné bëło wëdrëkòwanié nowëch bilietów z aktualnyma cenama. ZTM pòstanowił tej wëzwëskac nã leżnotã i ùmieszczëc na rewersu nowëch egzemplarzów kòmùnikat w rozmajitëch jãzëkach. Taczich \"kaszëbsczich bilietów\" wëszło piãc milionów, le jak zagwësniwô ZTM, je szansa, że czedës bãdze jich wicy.\nWôrté dlô kaszëbsczi spòlëznë je to, że wëjątkòwé bilietë pòkôzałë sã w sztóce, czej do gardu przëjeżdżiwô nôwicy turistów. Gduńsk je tej parłãczony jakò gard kaszëbsczi i na Kaszëbach nié leno przez mieszkańców, le téż przez tëch, co są z bùtna.\nTi Kaszëbi, jaczi nie zwëskiwają z gardowi kòmùnikacji, téż mògą pòczëc, że Gduńsk gôdô jich jãzëką. Sygnie, że mają swòje aùto. Ò szoferów zadbało Bióro Prezydenta ds. Promòcji Gardu, jaczé wëpùscëło na rënk 5 tësący pòdkłôdków pòd rejestracyjné tôblëce z hasłã: \"Jô jem z Gduńska\". [ ]\nKaszëbi pitóny przeze mie ò wrażenia, jaczé wëwòłiwò w nich takô promòcjô kaszëbiznë, bëlë baro rôd z tëch ùdbów. Westrzód mieszkańców Gduńska, jaczi Kaszëbama nie są, zdania bëłë pòdzeloné, le nawetka òni rzadëchno wëpòwiôdelë negatiwné òpinie. [ ]\n\nT. Slowi, Stolëca gôdô pò kaszëbskù, \"Pomerania\" 2012, nr 7-8, s. 32.\n\nAùtor pisze ò rozmajitëch ôrtach bëtnoscë jãzëka kaszëbsczégò we Gduńskù. Wëmieni 3 informacje.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy formy obecnosci jezyka kaszubskiego w Gdansku wedlug tekstu:**\na) witocze na rogatkach Gdanska (powitania na rogatkach miasta),\nb) biliety ZTM z komunikatem po kaszubsku: \"Kasowac od razu po wejsciu do pojazdu\",\nc) podkladki pod tablice rejestracyjne z haslem: \"Jo jem z Gdanska\".\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu\nAutorka Tatiana Slowi wymienia kolejno kilka przykladow kaszubskiego w przestrzeni publicznej Gdanska:\n1. **Rogaczki (witacze)** - \"Zaczalo sie od witoczow na rogatkach Gdanska\" - sa to tablice/napisy powitalne na wjazdach do miasta.\n2. **Bilety komunikacji miejskiej** - od 1 czerwca pojawil sie kaszubski komunikat na rewersie biletu ZTM: \"Kasowac od razu po wejsciu do pojazdu\". Wydano 5 milionow takich biletow.\n3. **Podkladki pod tablice rejestracyjne** - Biuro Prezydenta ds. Promocji Miasta wypuscilo 5 tysiecy podkladek z haslem \"Jo jem z Gdanska\".\n\nWszystkie trzy przyklady nalezalo wymienic, by uzyskac 1 punkt.\n\n## Sposob 2 - kontekst kulturowy\nTekst pochodzi z miesiegnika \"Pomerania\" (2012) i opisuje realne dzialania promocyjne Gdanska jako stolicy Kaszub. Kluczowe slowa kaszubskie, ktore warto zapamietac:\n- **witôcze** = powitania, tablice powitalne\n- **biliet** = bilet\n- **pòdkłôdczi pòd rejestracyjné tôblëce** = podkladki pod tablice rejestracyjne\n- **hasło** = haslo\n\nNalezy wymienic TRZY informacje - odpowiedz niepelna (np. tylko dwie) daje 0 punktow.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za podanie trzech informacji (witacze / biliety ZTM / podkladki pod tablice rejestracyjne)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (mniej niz 3 informacje), bledna lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** dowolna kolejnosc, mozna przytoczyc fragmenty kaszubskie lub podac wlasne sformulowanie po polsku lub kaszubsku\n\nCo zapamietac? Pytanie \"wymien 3 informacje\" wymaga DOKLADNIE trzech punktow - nie wystarczy jeden czy dwa. Zawsze czytaj tekst uwazanie, szukajac wszystkich wymienionych przez autora elementow.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk kaszubski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-kaszubski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanié 1.<br>Tatiana Slowi</p>\n<p>Stolëca gôdô pò kaszëbskù</p>\n<p>Zaczãło sã òd witôczów na rogatkach Gduńska, terôzkù kaszëbizna z ùbrzegów gardu wanożi do jegò céntra. Miast z górë nadôwac so miono stolëcë Kaszëb, gard nad Mòtławą mô ùdbóné so na nen nitel zasłużec, pòdsztrëchiwającë sparłãczenié z Kaszëbama w pùbliczny òbéńdze [ ].<br>Òd pierszégò czerwińca kòżden, chto miôł leżnotã zwëskac z gardowi kòmùnikacji we Gduńskù, a przez to kùpic mùszôł pasowny biliet, mógł pòczëc sã milëczno zaskôkniony. Na rewersu cédelka przeczëtac jidze krótëchny kòmùnikat pò kaszëbskù: &quot;Kasowac òd razu pò wéńdzenim do pòjazdu&quot;. To leno czile słowów, równak ceszą òkò. Pò prôwdze kaszëbscé tłomaczenié nie je jedurné, ale to, że ono midze wersją niemiecką, anielską a ruską, pòdsztrëchiwô jãzëkòwi status rodny mòwë.<br>Jak pòinfòrmòwa Alicjô Kraska, zastãpiôczka direktora Zarządzëniô Gardowégò Transpòrtu (Zarząd Transportu Miejskiego, ZTM) we Gduńskù, pòdwëżka prizów za przejôzd gardową kòmùnikacją sprawia, że mùszebné bëło wëdrëkòwanié nowëch bilietów z aktualnyma cenama. ZTM pòstanowił tej wëzwëskac nã leżnotã i ùmieszczëc na rewersu nowëch egzemplarzów kòmùnikat w rozmajitëch jãzëkach. Taczich &quot;kaszëbsczich bilietów&quot; wëszło piãc milionów, le jak zagwësniwô ZTM, je szansa, że czedës bãdze jich wicy.<br>Wôrté dlô kaszëbsczi spòlëznë je to, że wëjątkòwé bilietë pòkôzałë sã w sztóce, czej do gardu przëjeżdżiwô nôwicy turistów. Gduńsk je tej parłãczony jakò gard kaszëbsczi i na Kaszëbach nié leno przez mieszkańców, le téż przez tëch, co są z bùtna.<br>Ti Kaszëbi, jaczi nie zwëskiwają z gardowi kòmùnikacji, téż mògą pòczëc, że Gduńsk gôdô jich jãzëką. Sygnie, że mają swòje aùto. Ò szoferów zadbało Bióro Prezydenta ds. Promòcji Gardu, jaczé wëpùscëło na rënk 5 tësący pòdkłôdków pòd rejestracyjné tôblëce z hasłã: &quot;Jô jem z Gduńska&quot;. [ ]<br>Kaszëbi pitóny przeze mie ò wrażenia, jaczé wëwòłiwò w nich takô promòcjô kaszëbiznë, bëlë baro rôd z tëch ùdbów. Westrzód mieszkańców Gduńska, jaczi Kaszëbama nie są, zdania bëłë pòdzeloné, le nawetka òni rzadëchno wëpòwiôdelë negatiwné òpinie. [ ]</p>\n<p>T. Slowi, Stolëca gôdô pò kaszëbskù, &quot;Pomerania&quot; 2012, nr 7-8, s. 32.</p>\n<p>Aùtor pisze ò rozmajitëch ôrtach bëtnoscë jãzëka kaszëbsczégò we Gduńskù. Wëmieni 3 informacje.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Trzy formy obecnosci jezyka kaszubskiego w Gdansku wedlug tekstu:</strong><br>a) witocze na rogatkach Gdanska (powitania na rogatkach miasta),<br>b) biliety ZTM z komunikatem po kaszubsku: &quot;Kasowac od razu po wejsciu do pojazdu&quot;,<br>c) podkladki pod tablice rejestracyjne z haslem: &quot;Jo jem z Gdanska&quot;.</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Autorka Tatiana Slowi wymienia kolejno kilka przykladow kaszubskiego w przestrzeni publicznej Gdanska:</p>\n<ol><li><strong>Rogaczki (witacze)</strong> - &quot;Zaczalo sie od witoczow na rogatkach Gdanska&quot; - sa to tablice/napisy powitalne na wjazdach do miasta.</li><li><strong>Bilety komunikacji miejskiej</strong> - od 1 czerwca pojawil sie kaszubski komunikat na rewersie biletu ZTM: &quot;Kasowac od razu po wejsciu do pojazdu&quot;. Wydano 5 milionow takich biletow.</li><li><strong>Podkladki pod tablice rejestracyjne</strong> - Biuro Prezydenta ds. Promocji Miasta wypuscilo 5 tysiecy podkladek z haslem &quot;Jo jem z Gdanska&quot;.</li></ol>\n<p>Wszystkie trzy przyklady nalezalo wymienic, by uzyskac 1 punkt.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst kulturowy</h4>\n<p>Tekst pochodzi z miesiegnika &quot;Pomerania&quot; (2012) i opisuje realne dzialania promocyjne Gdanska jako stolicy Kaszub. Kluczowe slowa kaszubskie, ktore warto zapamietac:</p>\n<ul><li><strong>witôcze</strong> = powitania, tablice powitalne</li><li><strong>biliet</strong> = bilet</li><li><strong>pòdkłôdczi pòd rejestracyjné tôblëce</strong> = podkladki pod tablice rejestracyjne</li><li><strong>hasło</strong> = haslo</li></ul>\n<p>Nalezy wymienic TRZY informacje - odpowiedz niepelna (np. tylko dwie) daje 0 punktow.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 1.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - za podanie trzech informacji (witacze / biliety ZTM / podkladki pod tablice rejestracyjne)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepelna (mniej niz 3 informacje), bledna lub brak odpowiedzi<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> dowolna kolejnosc, mozna przytoczyc fragmenty kaszubskie lub podac wlasne sformulowanie po polsku lub kaszubsku</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Pytanie &quot;wymien 3 informacje&quot; wymaga DOKLADNIE trzech punktow - nie wystarczy jeden czy dwa. Zawsze czytaj tekst uwazanie, szukajac wszystkich wymienionych przez autora elementow.</p>"}]}