{"id":"maturazai-kaszubski-mok-r1-1p-152/zad/2.4","paper_id":"maturazai-kaszubski-mok-r1-1p-152","number":"2.4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-kaszubski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanié na spòdlim tekstu A. Bradtke, Scynanié kani.\n\nZamieni zdanié pòjedinczé na złożoné pòdrzãdno: Kanie wanożą na zëmã do północi Eùropë.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Kanie to są ptôchë, co wanożą na zëmã do północi Eùropë.**\n(Kanie to sa ptaki, ktore wedruja zima do polnocy Europy.)\n\n## Sposob 1 - gramatyka: zdanie zlozone podrzednie\nZdanie proste (pojedyncze): **Kanie wanożą na zëmã do północi Eùropë.**\n(Kanie wedruja zima do polnocy Europy.)\n\nAby przeksztalcic je w zdanie zlozone podrzednie, musimy dodac zdanie podrz edne wzgledne (relatywne), ktore opisuje podmiot:\n\nStruktura zdania zlozonego podrzednie wzglednego:\n- Zdanie nadrzedne: **Kanie to są ptôchë** (Kanie to sa ptaki)\n- Spojnik wzgledny: **co** (ktore / co)\n- Zdanie podrzedne: **wanożą na zëmã do północi Eùropë** (wedruja zima do polnocy Europy)\n\nWynik: **Kanie to są ptôchë, co wanożą na zëmã do północi Eùropë.**\n\nW jezyku kaszubskim spojnik wzgledny \"co\" odpowiada polskiemu \"ktore/ktory\". Jest to typowy sposob tworzenia zdan wzglednych w kaszubskim.\n\n## Sposob 2 - inne mozliwe konstrukcje\nMozna tez uzyc:\n- **Kanie to ptôchë, chtërné wanożą na zëmã do północi Eùropë.** (z zaimkiem wzglednym \"chtërné\" = ktore)\n- **Kanie to ptôchë, jaczé wanożą na zëmã do północi Eùropë.** (z zaimkiem \"jaczé\" = ktore)\n\nWszystkie trzy formy sa poprawne gramatycznie. Klucz CKE podaje forme z \"co\" jako przykladowa.\n\nKluczowe slowa kaszubskie:\n- **ptôchë** = ptaki (lm od \"ptôch\")\n- **wanożą** = wedruja\n- **zëmã** = zima (Biernik czasu)\n- **północ** = polnoc\n- **co / chtërné / jaczé** = ktore (spojniki wzgledne)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za poprawne zdanie zlozone podrzedne (wzgledne) ze zdaniem podrzednym opisujacym podmiot\n> - **0 pkt** - zdanie nie jest podrzednie (np. wspolrzedne laczone), bledna konstrukcja lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** \"Kanie to są ptôchë, co \", \"Kanie to ptôchë, chtërné \", \"Kanie to ptôchë, jaczé \"\n\nCo zapamietac? Zdanie zlozone podrzednie wzgledne tworzymy przez: (1) rozbicie podmiotu na \"rzeczownik + zdanie wzgledne\" z uzyciem spojnika \"co\"/\"chtëren\"/\"jaczé\". W kaszubskim najczesciej uzywamy \"co\" lub \"chtëren\" jako odpowiednika polskiego \"ktory\".","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk kaszubski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-kaszubski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanié na spòdlim tekstu A. Bradtke, Scynanié kani.</p>\n<p>Zamieni zdanié pòjedinczé na złożoné pòdrzãdno: Kanie wanożą na zëmã do północi Eùropë.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Kanie to są ptôchë, co wanożą na zëmã do północi Eùropë.</strong><br>(Kanie to sa ptaki, ktore wedruja zima do polnocy Europy.)</p>\n<h4>Sposob 1 - gramatyka: zdanie zlozone podrzednie</h4>\n<p>Zdanie proste (pojedyncze): <strong>Kanie wanożą na zëmã do północi Eùropë.</strong><br>(Kanie wedruja zima do polnocy Europy.)</p>\n<p>Aby przeksztalcic je w zdanie zlozone podrzednie, musimy dodac zdanie podrz edne wzgledne (relatywne), ktore opisuje podmiot:</p>\n<p>Struktura zdania zlozonego podrzednie wzglednego:</p>\n<ul><li>Zdanie nadrzedne: <strong>Kanie to są ptôchë</strong> (Kanie to sa ptaki)</li><li>Spojnik wzgledny: <strong>co</strong> (ktore / co)</li><li>Zdanie podrzedne: <strong>wanożą na zëmã do północi Eùropë</strong> (wedruja zima do polnocy Europy)</li></ul>\n<p>Wynik: <strong>Kanie to są ptôchë, co wanożą na zëmã do północi Eùropë.</strong></p>\n<p>W jezyku kaszubskim spojnik wzgledny &quot;co&quot; odpowiada polskiemu &quot;ktore/ktory&quot;. Jest to typowy sposob tworzenia zdan wzglednych w kaszubskim.</p>\n<h4>Sposob 2 - inne mozliwe konstrukcje</h4>\n<p>Mozna tez uzyc:</p>\n<ul><li><strong>Kanie to ptôchë, chtërné wanożą na zëmã do północi Eùropë.</strong> (z zaimkiem wzglednym &quot;chtërné&quot; = ktore)</li><li><strong>Kanie to ptôchë, jaczé wanożą na zëmã do północi Eùropë.</strong> (z zaimkiem &quot;jaczé&quot; = ktore)</li></ul>\n<p>Wszystkie trzy formy sa poprawne gramatycznie. Klucz CKE podaje forme z &quot;co&quot; jako przykladowa.</p>\n<p>Kluczowe slowa kaszubskie:</p>\n<ul><li><strong>ptôchë</strong> = ptaki (lm od &quot;ptôch&quot;)</li><li><strong>wanożą</strong> = wedruja</li><li><strong>zëmã</strong> = zima (Biernik czasu)</li><li><strong>północ</strong> = polnoc</li><li><strong>co / chtërné / jaczé</strong> = ktore (spojniki wzgledne)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 2.4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - za poprawne zdanie zlozone podrzedne (wzgledne) ze zdaniem podrzednym opisujacym podmiot<br>- <strong>0 pkt</strong> - zdanie nie jest podrzednie (np. wspolrzedne laczone), bledna konstrukcja lub brak odpowiedzi<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> &quot;Kanie to są ptôchë, co &quot;, &quot;Kanie to ptôchë, chtërné &quot;, &quot;Kanie to ptôchë, jaczé &quot;</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Zdanie zlozone podrzednie wzgledne tworzymy przez: (1) rozbicie podmiotu na &quot;rzeczownik + zdanie wzgledne&quot; z uzyciem spojnika &quot;co&quot;/&quot;chtëren&quot;/&quot;jaczé&quot;. W kaszubskim najczesciej uzywamy &quot;co&quot; lub &quot;chtëren&quot; jako odpowiednika polskiego &quot;ktory&quot;.</p>"}]}