{"id":"maturazai-kaszubski-mok-r1-1p-152/zad/2.5","paper_id":"maturazai-kaszubski-mok-r1-1p-152","number":"2.5","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-kaszubski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanié na spòdlim tekstu A. Bradtke, Scynanié kani.\n\nÒkreslë emòcjonalné nastawienié aùtorczi do òpisónégò zagadnieniô. Ùzasadnij swòją wëpòwiesc.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autorka Agnes Bradtke prezentuje temat bez emocji, w sposob obiektywny i informacyjny. Opisuje fakty zwiazane z obrzedem scynania kani, nie wyrazajac wlasnych uczuc ani ocen.**\n\n## Sposob 1 - analiza stylu i nastawienia autorki\nTekst Bradtke ma charakter naukowy / popularnonaukowy, co wskazuja:\n\n1. **Bezosobowos c jezykowa** - autorka poslugujesie glownie zdaniami oznajmujacymi, opisowymi: \"Scynanié kani to zwëk swiãtojańsczi\" (Scyananie kani to zwyczaj swietojanski), \"Je to ptôch\" (To jest ptak). Brak ekspresywnych sformulowac.\n\n2. **Opis faktow historycznych** - autorka podaje daty (\"w 19. stalatégò\", \"w latach 30.\", \"1979 r.\"), nazwiska badaczy (Szczepan Tarnowski), lokalizacje. To cechy tekstu dokumentujacego, a nie emocjonalnego.\n\n3. **Obiektywny opis ptaka** - opis kani jest zoologiczny i precyzyjny: wielkosci, barwy, siedliska, migracje. Brak wartosciowania.\n\n4. **Brak slow nacechowanych emocjonalnie** - autorka nie uzywa przymiotnikow wyrazajacych entuzjazm, zachwyt ani potepienie.\n\n## Sposob 2 - uzasadnienie na podstawie tekstu\nPrzykladowe uzasadnienie: \"Autorka uzywa precyzyjnego, informacyjnego jezyka. Przytacza fakty historyczne i etnograficzne (daty, nazwiska, lokalizacje) bez wyrazania wlasnych emocji. Celem tekstu jest udokumentowanie zwyczaju, a nie wywolanie przezyc czytelnika.\"\n\nKluczowe slowa kaszubskie:\n- **bez emòcji** = bez emocji\n- **òpisywô faktë** = opisuje fakty\n- **sparłãczoné z òbrzãdã** = zwiazane z obrzedem\n- **zagadnienié** = zagadnienie, temat\n\nUwaga: klucz CKE podaje maksimum 1 pkt za prawidlowa odpowiedz (mimo zapisu \"0-2\" w naglowku zadania - to blad w kluczu lub punktacja za dwa elementy: okreslenie + uzasadnienie).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.5, max 2 pkt):\n> - **1 pkt** - za prawidlowa odpowiedz: stwierdzenie, ze autorka prezentuje temat bez emocji / obiektywnie, z uzasadnieniem odwolujacym sie do tekstu\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna (np. \"autorka jest entuzjastyczna\"), niepelna (bez uzasadnienia) lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** odpowiedz po polsku lub po kaszubsku; wazne jest prawidlowe okreslenie nastawienia (obiektywne/informacyjne/pozbawione emocji) ORAZ uzasadnienie\n\nCo zapamietac? Przy analizie nastawienia autora/autorki zawsze szukaj w tekscie konkretnych sygnalow: jezyk emocjonalny (wykrzykniki, przymiotniki oceniajace, osobiste wyznania) = nastawienie emocjonalne; jezyk informacyjny, faktograficzny = nastawienie obiektywne/pozbawione emocji.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk kaszubski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-kaszubski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanié na spòdlim tekstu A. Bradtke, Scynanié kani.

\n

Òkreslë emòcjonalné nastawienié aùtorczi do òpisónégò zagadnieniô. Ùzasadnij swòją wëpòwiesc.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Autorka Agnes Bradtke prezentuje temat bez emocji, w sposob obiektywny i informacyjny. Opisuje fakty zwiazane z obrzedem scynania kani, nie wyrazajac wlasnych uczuc ani ocen.

\n

Sposob 1 - analiza stylu i nastawienia autorki

\n

Tekst Bradtke ma charakter naukowy / popularnonaukowy, co wskazuja:

\n
  1. Bezosobowos c jezykowa - autorka poslugujesie glownie zdaniami oznajmujacymi, opisowymi: "Scynanié kani to zwëk swiãtojańsczi" (Scyananie kani to zwyczaj swietojanski), "Je to ptôch" (To jest ptak). Brak ekspresywnych sformulowac.
\n
  1. Opis faktow historycznych - autorka podaje daty ("w 19. stalatégò", "w latach 30.", "1979 r."), nazwiska badaczy (Szczepan Tarnowski), lokalizacje. To cechy tekstu dokumentujacego, a nie emocjonalnego.
\n
  1. Obiektywny opis ptaka - opis kani jest zoologiczny i precyzyjny: wielkosci, barwy, siedliska, migracje. Brak wartosciowania.
\n
  1. Brak slow nacechowanych emocjonalnie - autorka nie uzywa przymiotnikow wyrazajacych entuzjazm, zachwyt ani potepienie.
\n

Sposob 2 - uzasadnienie na podstawie tekstu

\n

Przykladowe uzasadnienie: "Autorka uzywa precyzyjnego, informacyjnego jezyka. Przytacza fakty historyczne i etnograficzne (daty, nazwiska, lokalizacje) bez wyrazania wlasnych emocji. Celem tekstu jest udokumentowanie zwyczaju, a nie wywolanie przezyc czytelnika."

\n

Kluczowe slowa kaszubskie:

\n\n

Uwaga: klucz CKE podaje maksimum 1 pkt za prawidlowa odpowiedz (mimo zapisu "0-2" w naglowku zadania - to blad w kluczu lub punktacja za dwa elementy: okreslenie + uzasadnienie).

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 2.5, max 2 pkt):
- 1 pkt - za prawidlowa odpowiedz: stwierdzenie, ze autorka prezentuje temat bez emocji / obiektywnie, z uzasadnieniem odwolujacym sie do tekstu
- 0 pkt - odpowiedz bledna (np. "autorka jest entuzjastyczna"), niepelna (bez uzasadnienia) lub brak odpowiedzi
- Akceptowane warianty: odpowiedz po polsku lub po kaszubsku; wazne jest prawidlowe okreslenie nastawienia (obiektywne/informacyjne/pozbawione emocji) ORAZ uzasadnienie
\n

Co zapamietac? Przy analizie nastawienia autora/autorki zawsze szukaj w tekscie konkretnych sygnalow: jezyk emocjonalny (wykrzykniki, przymiotniki oceniajace, osobiste wyznania) = nastawienie emocjonalne; jezyk informacyjny, faktograficzny = nastawienie obiektywne/pozbawione emocji.

"}]}