{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05/zad/10","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Wpisz we wlasciwa rubryke tabeli participia: ducendo, occupatum, praeferens, agendi.\n\n| participium activi | participium passivi\npraesentis | | ---\nperfecti | --- |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**participium praesentis activi: praeferens**\n**participium perfecti passivi: occupatum**\n\n(Formy *ducendo* i *agendi* to gerundium - NIE participia - nie wpisujemy ich do zadnej rubryki tabeli.)\n\n## Sposob 1 - analiza kazdej formy\n\n### ducendo\nForma od *duco* (prowadzic, rysowac). Koncowka *-ndo* = **gerundium** (ablativus gerundivu = *-ndo*). Gerundium to rzeczownik odslowny (nie przymiotnik), wiec NIE jest participium.\n\n*ducendo* = \"przez rysowanie\" (abl. sposobu od gerundium *ducendum*, gen. *ducendi*, dat./abl. *ducendo*)\n\n### occupatum\nForma od *occupo* (zajmowac). Koncowka *-tum* (adj. m./n. sg.) = **participium perfecti passivi** (imieslow czasu przeszlego strony biernej). Odmienia sie jak przymiotnik II deklinacji (*-us/-a/-um*).\n\n*occupatum* = \"zajety\" (m./n. acc. sg.) lub \"zajete\" (n. nom./acc. sg.)\n- W tekscie: *numquam tam occupatum diem* = \"nigdy tak bardzo zajetego dnia\" (acc. sg. m.)\n\n### praeferens\nForma od *praefero* (przedkladac, uwazac za wazniejszego). Koncowka *-ens/-entis* = **participium praesentis activi** (imieslow czasu terazniejszego strony czynnej).\n\n*praeferens* = \"przedkladajacy, uwazajacy za wazniejszego\" (nom. sg. m./f./n.)\n- W tekscie: *vulgum diligentiorem iudicem quam se praeferens* = \"[Apelles] uwazajacy tlum za pilniejszego sedziego od siebie\"\n\n### agendi\nForma od *ago* (robic, spedzac). Koncowka *-ndi* (gen. sg.) = **gerundium** (genetivus gerundivu = *-ndi*). Analogicznie do *ducendo* - rzeczownik odslowny, NIE participium.\n\n*agendi* = \"robienia, wypelniania\" (gen. gerundium od *ago*)\n- W tekscie: *consuetudo diem agendi* = \"zwyczaj wypelniania dnia\"\n\n## Sposob 2 - tabela uzupelniona poprawnie\n\n| | participium activi | participium passivi |\n| **praesentis** | *praeferens* | --- |\n| **perfecti** | --- | *occupatum* |\n\n**Rubryki puste**: ducendo i agendi to gerundium, nie participia.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 10, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwie poprawne odpowiedzi: praeferens (part. praes. act.) + occupatum (part. perf. pass.)\n> - **1 pkt** - jedna poprawna odpowiedz\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Rozroznienie participium od gerundium: participium odmienia sie jak przymiotnik (ma rodzaj, liczbe, przypadek zaleznie od rzeczownika). Gerundium odmienia sie jak rzeczownik II dekl. n. (ma tylko przypadki, bez rodzaju - zawsze nijaki). Typowe koncowki: participium praes. act. *-ns/-ntis*, participium perf. pass. *-tus/-ta/-tum*, gerundium gen. *-ndi*, dat./abl. *-ndo*, acc. *-ndum*.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"

Wpisz we wlasciwa rubryke tabeli participia: ducendo, occupatum, praeferens, agendi.

\n

| participium activi | participium passivi
praesentis | | ---
perfecti | --- |

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

participium praesentis activi: praeferens
participium perfecti passivi: occupatum

\n

(Formy ducendo i agendi to gerundium - NIE participia - nie wpisujemy ich do zadnej rubryki tabeli.)

\n

Sposob 1 - analiza kazdej formy

\n
ducendo
\n

Forma od duco (prowadzic, rysowac). Koncowka -ndo = gerundium (ablativus gerundivu = -ndo). Gerundium to rzeczownik odslowny (nie przymiotnik), wiec NIE jest participium.

\n

ducendo = "przez rysowanie" (abl. sposobu od gerundium ducendum, gen. ducendi, dat./abl. ducendo)

\n
occupatum
\n

Forma od occupo (zajmowac). Koncowka -tum (adj. m./n. sg.) = participium perfecti passivi (imieslow czasu przeszlego strony biernej). Odmienia sie jak przymiotnik II deklinacji (-us/-a/-um).

\n

occupatum = "zajety" (m./n. acc. sg.) lub "zajete" (n. nom./acc. sg.)

\n\n
praeferens
\n

Forma od praefero (przedkladac, uwazac za wazniejszego). Koncowka -ens/-entis = participium praesentis activi (imieslow czasu terazniejszego strony czynnej).

\n

praeferens = "przedkladajacy, uwazajacy za wazniejszego" (nom. sg. m./f./n.)

\n\n
agendi
\n

Forma od ago (robic, spedzac). Koncowka -ndi (gen. sg.) = gerundium (genetivus gerundivu = -ndi). Analogicznie do ducendo - rzeczownik odslowny, NIE participium.

\n

agendi = "robienia, wypelniania" (gen. gerundium od ago)

\n\n

Sposob 2 - tabela uzupelniona poprawnie

\n

| | participium activi | participium passivi |
| praesentis | praeferens | --- |
| perfecti | --- | occupatum |

\n

Rubryki puste: ducendo i agendi to gerundium, nie participia.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 10, max 2 pkt):
- 2 pkt - dwie poprawne odpowiedzi: praeferens (part. praes. act.) + occupatum (part. perf. pass.)
- 1 pkt - jedna poprawna odpowiedz
- 0 pkt - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi
\n

Co zapamietac? Rozroznienie participium od gerundium: participium odmienia sie jak przymiotnik (ma rodzaj, liczbe, przypadek zaleznie od rzeczownika). Gerundium odmienia sie jak rzeczownik II dekl. n. (ma tylko przypadki, bez rodzaju - zawsze nijaki). Typowe koncowki: participium praes. act. -ns/-ntis, participium perf. pass. -tus/-ta/-tum, gerundium gen. -ndi, dat./abl. -ndo, acc. -ndum.

"}]}