{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05/zad/11","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Podkresl lacinskie wyrazenie, ktore znaczy \"sztuki wyzwolone\": wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A.-D.\n\nA. artes amandi\nB. artes liberales\nC. artes serviles\nD. artes vivendi","answer":"B","answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**B. artes liberales**\n\n## Sposob 1 - analiza terminu\n\n*Artes liberales* (lac.) = **sztuki wyzwolone** (dosl. \"sztuki wolnych ludzi\").\n\nEtymologia:\n- *artes* (pl. od *ars, artis* f.) = sztuki, umiejetnosci, dziedziny wiedzy\n- *liberales* (pl. od *liberalis* = godzien wolnego czlowieka, szlachetny; od *liber* = wolny)\n\nW starozytnosci i sredniowieczu *artes liberales* obejmowaly 7 dziedzin nauczania podzielonych na dwa cykle:\n- **Trivium** (3): gramatyka, retoryka, dialektyka (logika)\n- **Quadrivium** (4): arytmetyka, geometria, muzyka, astronomia\n\n## Sposob 2 - odrzucenie blednych odpowiedzi\n\n- **A. artes amandi** - \"sztuki kochania\" (tytu utworu Owidiusza *Ars Amatoria*)\n- **B. artes liberales** - \"sztuki wyzwolone\" - POPRAWNA\n- **C. artes serviles** - \"sztuki sluzebne\" (dozwolone dla niewolnikow i ludzi nizszych stanow = rzemiosla mechaniczne)\n- **D. artes vivendi** - \"sztuki zycia\" (wyrazenie filozoficzne, nie termin programu nauczania)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 11, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - B\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Artes liberales = 7 sztuk wyzwolonych (trivium + quadrivium) = program nauczania w antyku i sredniowieczu. Etymologia: *liber* (wolny) - godne wolnego obywatela, w odroznieniu od *artes serviles/mechanicae* (rzemiosla sluzebne).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":"maturazai","answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Podkresl lacinskie wyrazenie, ktore znaczy &quot;sztuki wyzwolone&quot;: wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A.-D.</p>\n<p>A. artes amandi<br>B. artes liberales<br>C. artes serviles<br>D. artes vivendi</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>B. artes liberales</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza terminu</h4>\n<p><em>Artes liberales</em> (lac.) = <strong>sztuki wyzwolone</strong> (dosl. &quot;sztuki wolnych ludzi&quot;).</p>\n<p>Etymologia:</p>\n<ul><li><em>artes</em> (pl. od <em>ars, artis</em> f.) = sztuki, umiejetnosci, dziedziny wiedzy</li><li><em>liberales</em> (pl. od <em>liberalis</em> = godzien wolnego czlowieka, szlachetny; od <em>liber</em> = wolny)</li></ul>\n<p>W starozytnosci i sredniowieczu <em>artes liberales</em> obejmowaly 7 dziedzin nauczania podzielonych na dwa cykle:</p>\n<ul><li><strong>Trivium</strong> (3): gramatyka, retoryka, dialektyka (logika)</li><li><strong>Quadrivium</strong> (4): arytmetyka, geometria, muzyka, astronomia</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - odrzucenie blednych odpowiedzi</h4>\n<ul><li><strong>A. artes amandi</strong> - &quot;sztuki kochania&quot; (tytu utworu Owidiusza <em>Ars Amatoria</em>)</li><li><strong>B. artes liberales</strong> - &quot;sztuki wyzwolone&quot; - POPRAWNA</li><li><strong>C. artes serviles</strong> - &quot;sztuki sluzebne&quot; (dozwolone dla niewolnikow i ludzi nizszych stanow = rzemiosla mechaniczne)</li><li><strong>D. artes vivendi</strong> - &quot;sztuki zycia&quot; (wyrazenie filozoficzne, nie termin programu nauczania)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 11, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - B<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedz lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Artes liberales = 7 sztuk wyzwolonych (trivium + quadrivium) = program nauczania w antyku i sredniowieczu. Etymologia: <em>liber</em> (wolny) - godne wolnego obywatela, w odroznieniu od <em>artes serviles/mechanicae</em> (rzemiosla sluzebne).</p>"}]}