{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05/zad/4","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Gaius Plinius Secundus Maior.\n\nPodkresl nazwisko rodowe (nomen gentilicium / gentile) w nazwisku:\n\nGaius Plinius Secundus Maior.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Nomen gentilicium (nazwisko rodowe) to: Plinius.**\n\n## Sposob 1 - struktura trojczlonowego imienia rzymskiego\n\nRzymskie imie trojczlonowe (*tria nomina*) sklada sie z trzech czesci:\n\n| Czlon | Nazwa lacinska | Przyklad | Znaczenie |\n| Imie osobiste | **praenomen** | *Gaius* | imie wlasne osoby |\n| Imie rodowe | **nomen gentilicium** (= *nomen gentile*) | *Plinius* | przynaleznosc do rodu (*gens*) |\n| Przydomek | **cognomen** | *Secundus* | galezie rodu / osobista cecha |\n| Dodatkowy przydomek | **agnomen** | *Maior* | rozroznienie (starszy/mlodszy) |\n\nW nazwisku *Gaius Plinius Secundus Maior*:\n- *Gaius* = praenomen (imie wlasne)\n- **Plinius** = nomen gentilicium (nazwisko rodowe - przynaleznosc do rodu Pliniuszow, *gens Plinia*)\n- *Secundus* = cognomen (przydomek)\n- *Maior* = agnomen (\"Starszy\", dla odroznienia od bratanka - Pliniusza Mlodszego *Minor*)\n\n## Sposob 2 - jak rozpoznac nomen gentilicium?\n\nNomen gentilicium w jezyku lacinskiem:\n- Zazwyczaj konczy sie na *-ius* (m.) lub *-ia* (f.) - np. *Iulius, Claudius, Plinius, Cornelius*\n- Pochodzi od nazwy rodu (*gens*)\n- Stoi zawsze na drugim miejscu w trojczlonowym imieniu\n- Odroznia sie od cognomen, ktory zazwyczaj oznacza cechy osobiste lub miejscowe\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - Plinius\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Nomen gentilicium = drugie imie w trojczlonowym imieniu rzymskim, oznacza przynaleznosc do rodu (*gens*). Charakterystyczna koncowka *-ius/-ia*.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Gaius Plinius Secundus Maior.</p>\n<p>Podkresl nazwisko rodowe (nomen gentilicium / gentile) w nazwisku:</p>\n<p>Gaius Plinius Secundus Maior.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Nomen gentilicium (nazwisko rodowe) to: Plinius.</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - struktura trojczlonowego imienia rzymskiego</h4>\n<p>Rzymskie imie trojczlonowe (<em>tria nomina</em>) sklada sie z trzech czesci:</p>\n<p>| Czlon | Nazwa lacinska | Przyklad | Znaczenie |<br>| Imie osobiste | <strong>praenomen</strong> | <em>Gaius</em> | imie wlasne osoby |<br>| Imie rodowe | <strong>nomen gentilicium</strong> (= <em>nomen gentile</em>) | <em>Plinius</em> | przynaleznosc do rodu (<em>gens</em>) |<br>| Przydomek | <strong>cognomen</strong> | <em>Secundus</em> | galezie rodu / osobista cecha |<br>| Dodatkowy przydomek | <strong>agnomen</strong> | <em>Maior</em> | rozroznienie (starszy/mlodszy) |</p>\n<p>W nazwisku <em>Gaius Plinius Secundus Maior</em>:</p>\n<ul><li><em>Gaius</em> = praenomen (imie wlasne)</li><li><strong>Plinius</strong> = nomen gentilicium (nazwisko rodowe - przynaleznosc do rodu Pliniuszow, <em>gens Plinia</em>)</li><li><em>Secundus</em> = cognomen (przydomek)</li><li><em>Maior</em> = agnomen (&quot;Starszy&quot;, dla odroznienia od bratanka - Pliniusza Mlodszego <em>Minor</em>)</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - jak rozpoznac nomen gentilicium?</h4>\n<p>Nomen gentilicium w jezyku lacinskiem:</p>\n<ul><li>Zazwyczaj konczy sie na <em>-ius</em> (m.) lub <em>-ia</em> (f.) - np. <em>Iulius, Claudius, Plinius, Cornelius</em></li><li>Pochodzi od nazwy rodu (<em>gens</em>)</li><li>Stoi zawsze na drugim miejscu w trojczlonowym imieniu</li><li>Odroznia sie od cognomen, ktory zazwyczaj oznacza cechy osobiste lub miejscowe</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - Plinius<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Nomen gentilicium = drugie imie w trojczlonowym imieniu rzymskim, oznacza przynaleznosc do rodu (<em>gens</em>). Charakterystyczna koncowka <em>-ius/-ia</em>.</p>"}]}