{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05/zad/7","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zdecyduj, czy zestawione pary zdan wyrazaja dokladnie te sama tresc. Zaznacz Verum jesli para zdan jest zestawiona poprawnie lub Falsum - jesli jest ona zestawiona niepoprawnie.\n\nApelles post tabulam latuit, ut sua vitia auscultaret. = Apelles post tabulam latuit sua vitia auscultatum.\nApelles vulgum diligentem iudicem existimabat. = Vulgus diligens iudex ab Apelle existimabatur.\nAb eis pueris risus esse mihi videor. = Ei pueri me ridere mihi videntur.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**1. Verum | 2. Verum | 3. Falsum**\n\n## Sposob 1 - analiza kazdej pary zdan\n\n### Para 1:\n*Apelles post tabulam latuit, ut sua vitia auscultaret.*\n= *Apelles post tabulam latuit sua vitia auscultatum.*\n\n**Verum (PRAWDA) - para jest poprawna**\n\nAnaliza gramatyczna:\n- Zdanie A: *ut auscultaret* = zdanie podrzedne celowe (coniunctivus imperfecti od *ausculto*); przetlumaczenie: \"aby wysluchiwal swoich wad\"\n- Zdanie B: *auscultatum* = **supinum** (od *ausculto*) w accusativie (supinum I), uzywane po czasownikach ruchu dla wyrazenia celu\n- *latuit* to czasownik ruchu (krycie sie / udanie sie za obraz)\n- Oba zdania wyrazaja dokladnie ten sam sens: Apelles ukryl sie za obrazem, aby wysluchiwal swoich wad\n- Supinum I (*auscultatum*) i zdanie celowe z *ut* + coniunctivus wyrazaja identyczny cel\n\n### Para 2:\n*Apelles vulgum diligentem iudicem existimabat.*\n= *Vulgus diligens iudex ab Apelle existimabatur.*\n\n**Verum (PRAWDA) - para jest poprawna**\n\nAnaliza gramatyczna:\n- Zdanie A: strona czynna; *vulgum* = acc. (dopelnienie blizsze), *diligentem iudicem* = acc. po *existimabat* (podw. acc. - orzecznik do *vulgum*); tlumaczy sie: \"Apelles uwazal tlum za pilnego sedziego\"\n- Zdanie B: strona bierna; *existimabatur* = imperfectum pass.; *vulgus diligens iudex* = nom. (podmiot + orzecznik); *ab Apelle* = sprawca czynnosci (a + abl.); tlumaczy sie: \"Tlum byl przez Apellesa uwazany za pilnego sedziego\"\n- Zamiana strony czynnej na bierna: *Apelles existimabat* -> *ab Apelle existimabatur*; *vulgum* (acc.) -> *vulgus* (nom.); orzecznik zmienia przypadek: *diligentem iudicem* (acc.) -> *diligens iudex* (nom.)\n- Tresc obu zdan jest identyczna\n\n### Para 3:\n*Ab eis pueris risus esse mihi videor.*\n= *Ei pueri me ridere mihi videntur.*\n\n**Falsum (FALSZ) - para jest NIEpoprawna**\n\nAnaliza gramatyczna:\n- Zdanie A: *videor* (1. os. sg.) = \"zdaje mi sie / wydaje mi sie\"; *risus esse* = NCI (nominativus cum infinitivo) - podmiot *ego* (wyrazy *mihi* = dativus), inf. perf. pass. *risus esse* = \"ze zostalem wysmany\"; *ab eis pueris* = sprawca; przetlumaczenie: \"Wydaje mi sie, ze zostalem wysmany przez tych chlopcow\"\n- Zdanie B: *videntur* (3. os. pl.) = \"zdaje sie\"; podmiot = *pueri*; *me ridere* = ACI (accusativus cum infinitivo) - *me* = acc. podmiot, *ridere* = inf. praesentis activi; przetlumaczenie: \"Ci chlopcy zdaja sie wysmiewac mnie\"\n- Zdanie A: ktos (ja) zostal wysmany przez chlopcow - perspektywa pasywna osoby wysmianej\n- Zdanie B: chlopcy wysmiewaja kogos (mnie) - perspektywa aktywna chlopcow\n- Tresc jest taka sama co do relacji (te same osoby, ta sama czynnosc), ALE konstrukcja gramatyczna sie rozni: A to NCI (bierny podmiot gramatyczny), B to ACI (czynny podmiot gramatyczny). Jednak **tresc semantyczna rowniez sie rozni**: w A - perspektywa wyrazu *videor* 1. os. sg. (ja); w B - *videntur* 3. os. pl. (oni). Zdanie A mowi o tym, ze JA mam wrazenie bycia wysmianym; zdanie B mowi ze ONI (chlopcy) wydaja sie mnie wysmiewac.\n- Wniosek: pary NIE wyrazaja dokladnie tej samej tresci - Falsum\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 7, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - trzy prawidlowe rozstrzygniecia: Verum, Verum, Falsum\n> - **2 pkt** - dwa prawidlowe rozstrzygniecia\n> - **1 pkt** - jedno prawidlowe rozstrzygniecie\n> - **0 pkt** - odpowiedzi bledne lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Supinum I (*auscultatum*) = zdanie celowe z *ut* + coniunctivus (wyraza cel ruchu). Zamiana strony czynnej na bierna: acc. -> nom., nom. -> ab + abl., orzecznik zmienia przypadek. NCI vs ACI: rozna perspektywa podmiotu - nie zawsze ta sama tresc semantyczna!","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zdecyduj, czy zestawione pary zdan wyrazaja dokladnie te sama tresc. Zaznacz Verum jesli para zdan jest zestawiona poprawnie lub Falsum - jesli jest ona zestawiona niepoprawnie.</p>\n<p>Apelles post tabulam latuit, ut sua vitia auscultaret. = Apelles post tabulam latuit sua vitia auscultatum.<br>Apelles vulgum diligentem iudicem existimabat. = Vulgus diligens iudex ab Apelle existimabatur.<br>Ab eis pueris risus esse mihi videor. = Ei pueri me ridere mihi videntur.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>1. Verum | 2. Verum | 3. Falsum</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza kazdej pary zdan</h4>\n<h5>Para 1:</h5>\n<p><em>Apelles post tabulam latuit, ut sua vitia auscultaret.</em><br>= <em>Apelles post tabulam latuit sua vitia auscultatum.</em></p>\n<p><strong>Verum (PRAWDA) - para jest poprawna</strong></p>\n<p>Analiza gramatyczna:</p>\n<ul><li>Zdanie A: <em>ut auscultaret</em> = zdanie podrzedne celowe (coniunctivus imperfecti od <em>ausculto</em>); przetlumaczenie: &quot;aby wysluchiwal swoich wad&quot;</li><li>Zdanie B: <em>auscultatum</em> = <strong>supinum</strong> (od <em>ausculto</em>) w accusativie (supinum I), uzywane po czasownikach ruchu dla wyrazenia celu</li><li><em>latuit</em> to czasownik ruchu (krycie sie / udanie sie za obraz)</li><li>Oba zdania wyrazaja dokladnie ten sam sens: Apelles ukryl sie za obrazem, aby wysluchiwal swoich wad</li><li>Supinum I (<em>auscultatum</em>) i zdanie celowe z <em>ut</em> + coniunctivus wyrazaja identyczny cel</li></ul>\n<h5>Para 2:</h5>\n<p><em>Apelles vulgum diligentem iudicem existimabat.</em><br>= <em>Vulgus diligens iudex ab Apelle existimabatur.</em></p>\n<p><strong>Verum (PRAWDA) - para jest poprawna</strong></p>\n<p>Analiza gramatyczna:</p>\n<ul><li>Zdanie A: strona czynna; <em>vulgum</em> = acc. (dopelnienie blizsze), <em>diligentem iudicem</em> = acc. po <em>existimabat</em> (podw. acc. - orzecznik do <em>vulgum</em>); tlumaczy sie: &quot;Apelles uwazal tlum za pilnego sedziego&quot;</li><li>Zdanie B: strona bierna; <em>existimabatur</em> = imperfectum pass.; <em>vulgus diligens iudex</em> = nom. (podmiot + orzecznik); <em>ab Apelle</em> = sprawca czynnosci (a + abl.); tlumaczy sie: &quot;Tlum byl przez Apellesa uwazany za pilnego sedziego&quot;</li><li>Zamiana strony czynnej na bierna: <em>Apelles existimabat</em> -&gt; <em>ab Apelle existimabatur</em>; <em>vulgum</em> (acc.) -&gt; <em>vulgus</em> (nom.); orzecznik zmienia przypadek: <em>diligentem iudicem</em> (acc.) -&gt; <em>diligens iudex</em> (nom.)</li><li>Tresc obu zdan jest identyczna</li></ul>\n<h5>Para 3:</h5>\n<p><em>Ab eis pueris risus esse mihi videor.</em><br>= <em>Ei pueri me ridere mihi videntur.</em></p>\n<p><strong>Falsum (FALSZ) - para jest NIEpoprawna</strong></p>\n<p>Analiza gramatyczna:</p>\n<ul><li>Zdanie A: <em>videor</em> (1. os. sg.) = &quot;zdaje mi sie / wydaje mi sie&quot;; <em>risus esse</em> = NCI (nominativus cum infinitivo) - podmiot <em>ego</em> (wyrazy <em>mihi</em> = dativus), inf. perf. pass. <em>risus esse</em> = &quot;ze zostalem wysmany&quot;; <em>ab eis pueris</em> = sprawca; przetlumaczenie: &quot;Wydaje mi sie, ze zostalem wysmany przez tych chlopcow&quot;</li><li>Zdanie B: <em>videntur</em> (3. os. pl.) = &quot;zdaje sie&quot;; podmiot = <em>pueri</em>; <em>me ridere</em> = ACI (accusativus cum infinitivo) - <em>me</em> = acc. podmiot, <em>ridere</em> = inf. praesentis activi; przetlumaczenie: &quot;Ci chlopcy zdaja sie wysmiewac mnie&quot;</li><li>Zdanie A: ktos (ja) zostal wysmany przez chlopcow - perspektywa pasywna osoby wysmianej</li><li>Zdanie B: chlopcy wysmiewaja kogos (mnie) - perspektywa aktywna chlopcow</li><li>Tresc jest taka sama co do relacji (te same osoby, ta sama czynnosc), ALE konstrukcja gramatyczna sie rozni: A to NCI (bierny podmiot gramatyczny), B to ACI (czynny podmiot gramatyczny). Jednak <strong>tresc semantyczna rowniez sie rozni</strong>: w A - perspektywa wyrazu <em>videor</em> 1. os. sg. (ja); w B - <em>videntur</em> 3. os. pl. (oni). Zdanie A mowi o tym, ze JA mam wrazenie bycia wysmianym; zdanie B mowi ze ONI (chlopcy) wydaja sie mnie wysmiewac.</li><li>Wniosek: pary NIE wyrazaja dokladnie tej samej tresci - Falsum</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 7, max 3 pkt):<br>- <strong>3 pkt</strong> - trzy prawidlowe rozstrzygniecia: Verum, Verum, Falsum<br>- <strong>2 pkt</strong> - dwa prawidlowe rozstrzygniecia<br>- <strong>1 pkt</strong> - jedno prawidlowe rozstrzygniecie<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedzi bledne lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Supinum I (<em>auscultatum</em>) = zdanie celowe z <em>ut</em> + coniunctivus (wyraza cel ruchu). Zamiana strony czynnej na bierna: acc. -&gt; nom., nom. -&gt; ab + abl., orzecznik zmienia przypadek. NCI vs ACI: rozna perspektywa podmiotu - nie zawsze ta sama tresc semantyczna!</p>"}]}