{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05/zad/9.2","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2015-05","number":"9.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Podkresl poprawne uzupelnienie kazdego zdania: wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A.-D.\n\nHic vir diligentior iudex erat.\n\nPodkresl poprawne uzupelnienie zdania: wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A.-D.\n\nHic vir diligentior iudex erat.\n\nHic vir diligentior iudex erat.\n\nA. me\nB. mei\nC. mihi\nD. ego","answer":"A","answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**A. me**\n\nZdanie: *Hic vir me diligentior iudex erat.*\nTlumaczenie: \"Ten czlowiek byl bardziej pilnym sedzia ode mnie.\"\n\n## Sposob 1 - analiza gramatycznej konstrukcji porownania\n\nPorownanie w lacinie moze byc wyrazone na dwa sposoby:\n1. **Przymiotnik w stopniu wyzszym + *quam* + ten sam przypadek**: *diligentior iudex quam ego*\n2. **Przymiotnik w stopniu wyzszym + ablativus comparationis**: *diligentior iudex me* (bez *quam*, drugi czlon w ablatywus)\n\nW zadanym zdaniu jest: * diligentior iudex erat* - bez *quam*, wiec potrzebujemy **ablativus comparationis**.\n\nZaimek osobowy 1. os. sg.:\n- **Nominativus**: *ego* (ja - podmiot)\n- **Accusativus**: *me* (mnie - biernik)\n- **Dativus**: *mihi* (mi - celownik)\n- **Ablativus/Genitivus**: *me* (mna/mnie - narzednik); *mei* (mnie - dopelniacz)\n\n**Ablativus zaimka osobowego 1. os. sg. = *me*** (forma jest taka sama jak accusativus)\n\nDlatego: *Hic vir **me** diligentior iudex erat* = \"Ten czlowiek byl bardziej pilnym sedzia ode mnie\" (ablativus comparationis).\n\n## Sposob 2 - odrzucenie blednych odpowiedzi\n\n- **A. me** - ablativus comparationis (ode mnie) - POPRAWNA\n- **B. mei** - genetivus (mnie/mojego) - nie stosuje sie w ablativus comparationis\n- **C. mihi** - dativus (mi/mnie - celownik) - nie pasuje skladniowo\n- **D. ego** - nominativus (ja) - wymagaloby *quam ego* (z *quam*)\n\nPrzyklad analogiczny z tekstu: *vulgum diligentiorem iudicem quam se praeferens* - tu jest *quam* + accusativus *se*, nie ablativus comparationis.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 9.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - A\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Ablativus comparationis = drugi czlon porownania bez *quam*, w ablatywie. Dla zaimkow osobowych: ja/mnie w ablatiwie = *me*, ty = *te*, on/sie = *se* (reflexivum).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":"maturazai","answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Podkresl poprawne uzupelnienie kazdego zdania: wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A.-D.</p>\n<p>Hic vir diligentior iudex erat.</p>\n<p>Podkresl poprawne uzupelnienie zdania: wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A.-D.</p>\n<p>Hic vir diligentior iudex erat.</p>\n<p>Hic vir diligentior iudex erat.</p>\n<p>A. me<br>B. mei<br>C. mihi<br>D. ego</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>A. me</strong></p>\n<p>Zdanie: <em>Hic vir me diligentior iudex erat.</em><br>Tlumaczenie: &quot;Ten czlowiek byl bardziej pilnym sedzia ode mnie.&quot;</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza gramatycznej konstrukcji porownania</h4>\n<p>Porownanie w lacinie moze byc wyrazone na dwa sposoby:</p>\n<ol><li><strong>Przymiotnik w stopniu wyzszym + <em>quam</em> + ten sam przypadek</strong>: <em>diligentior iudex quam ego</em></li><li><strong>Przymiotnik w stopniu wyzszym + ablativus comparationis</strong>: <em>diligentior iudex me</em> (bez <em>quam</em>, drugi czlon w ablatywus)</li></ol>\n<p>W zadanym zdaniu jest: * diligentior iudex erat* - bez <em>quam</em>, wiec potrzebujemy <strong>ablativus comparationis</strong>.</p>\n<p>Zaimek osobowy 1. os. sg.:</p>\n<ul><li><strong>Nominativus</strong>: <em>ego</em> (ja - podmiot)</li><li><strong>Accusativus</strong>: <em>me</em> (mnie - biernik)</li><li><strong>Dativus</strong>: <em>mihi</em> (mi - celownik)</li><li><strong>Ablativus/Genitivus</strong>: <em>me</em> (mna/mnie - narzednik); <em>mei</em> (mnie - dopelniacz)</li></ul>\n<p><strong>Ablativus zaimka osobowego 1. os. sg. = <em>me</strong></em> (forma jest taka sama jak accusativus)</p>\n<p>Dlatego: <em>Hic vir <strong>me</strong> diligentior iudex erat</em> = &quot;Ten czlowiek byl bardziej pilnym sedzia ode mnie&quot; (ablativus comparationis).</p>\n<h4>Sposob 2 - odrzucenie blednych odpowiedzi</h4>\n<ul><li><strong>A. me</strong> - ablativus comparationis (ode mnie) - POPRAWNA</li><li><strong>B. mei</strong> - genetivus (mnie/mojego) - nie stosuje sie w ablativus comparationis</li><li><strong>C. mihi</strong> - dativus (mi/mnie - celownik) - nie pasuje skladniowo</li><li><strong>D. ego</strong> - nominativus (ja) - wymagaloby <em>quam ego</em> (z <em>quam</em>)</li></ul>\n<p>Przyklad analogiczny z tekstu: <em>vulgum diligentiorem iudicem quam se praeferens</em> - tu jest <em>quam</em> + accusativus <em>se</em>, nie ablativus comparationis.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 9.2, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - A<br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedz lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Ablativus comparationis = drugi czlon porownania bez <em>quam</em>, w ablatywie. Dla zaimkow osobowych: ja/mnie w ablatiwie = <em>me</em>, ty = <em>te</em>, on/sie = <em>se</em> (reflexivum).</p>"}]}