{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05/zad/2","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Krezus, wladca , slynal z bogactwa. Jego krolestwo upadlo w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze slynny historyk grecki Herodot w dziele pt\n\nUzupelnij zdania.\n\nKrezus, wladca , slynal z bogactwa. Jego krolestwo upadlo w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze slynny historyk grecki Herodot w dziele pt\n\nKrezus, wladca , slynal z bogactwa. Jego krolestwo upadlo w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze slynny historyk grecki Herodot w dziele pt. .","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Krezus, władca Lidii, słynął z bogactwa. Jego królestwo upadło w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze słynny historyk grecki Herodot w dziele pt. Dzieje.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i wiedzy historycznej\n\nZadanie wymaga uzupełnienia dwóch luk:\n\n**Luka 1: „Krezus, władca \"**\n\nKrezus (*Croesus*) - ostatni król Lidii (ok. 560-547 p.n.e.), władca z dynastii Mermnadów. Lydia (Lidia) to kraina w zachodniej Azji Mniejszej ze stolicą w Sardes. Krezus słynął z ogromnego bogactwa - stąd greckie powiedzenie *πλούσιος ὡς Κροῖσος* (bogaty jak Krezus). W tekście Witruwiusza (*Croesus ceterique reges*) jest wymieniony jako jeden z wielkich władców starożytności.\n\n**Luka 2: „w dziele pt. \"**\n\nHerodot z Halikarnasu (ok. 484-425 p.n.e.) - „ojciec historiografii\" (Cyceron: *pater historiae*). Jego dzieło to **Dzieje** (gr. *Ἱστορίαι, Historiae*). Opisuje m.in. podbój Lidii przez Cyrusa Wielkiego (Cyrus II, ok. 550-530 p.n.e.) - Księga I (*Klio*). To właśnie muza Klio (przedstawiona w źródle 3 wypracowania - zadanie 11) jest patronką historii i historyków.\n\n## Sposób 2 - etymologia i kontekst antyczny\n\n- **Lidia** - *Lydia* po łacinie, *Λυδία* po grecku. Zachodni obszar Azji Mniejszej (dziś zachodnia Turcja). Krezus był ostatnim królem lidyjskim - po klęsce z Cyrusem ok. 547 p.n.e. Lidia stała się satrapią perską.\n- **Dzieje** - tytuł w języku polskim oddaje gr. *ἱστορίαι* (= badania, dociekania). Dzieło podzielone na 9 ksiąg noszących imiona 9 muz; pierwsza nosi imię Klio - muzy historii.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - obie luki poprawnie uzupełnione: *Lidii* i *Dzieje*\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepełna (tylko jedna luka), błędna lub brak odpowiedzi\n\nAkceptowane warianty:\n- Luka 1: *Lidii* (forma Gen. sg. polska)\n- Luka 2: *Dzieje* (pol.); akceptowane też *Historiae* (tytuł łaciński) lub *Ἱστορίαι* (grecki) - jeśli kontekst pozwala\n\nWykluczone:\n- „Persji\" (to było królestwo Cyrusa, nie Krezusa)\n- „Frygii\", „Jonii\" (sąsiednie krainy, nie królestwo Krezusa)\n- „Historia\" (to forma łacińska sing., ale tytuł dzieła Herodota to *Historiae*, pl.)\n- „Anabaza\" (to Ksenofont, nie Herodot)\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy znajomość historii starożytnej, reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> Uwaga: Krezus był królem **Lidii**, nie Persji ani Frygii - to najczęstszy błąd. Lidia i Persja to rywale: Krezus przegrał wojnę właśnie z perskim królem Cyrusem.\n\n> Uwaga: Tytuł dzieła Herodota po polsku to **Dzieje** (nie „Historiarum Libri\", nie „Annales\" - to Tacyt). Klucz CKE wymaga polskiego tytułu.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Krezus, wladca , slynal z bogactwa. Jego krolestwo upadlo w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze slynny historyk grecki Herodot w dziele pt</p>\n<p>Uzupelnij zdania.</p>\n<p>Krezus, wladca , slynal z bogactwa. Jego krolestwo upadlo w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze slynny historyk grecki Herodot w dziele pt</p>\n<p>Krezus, wladca , slynal z bogactwa. Jego krolestwo upadlo w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze slynny historyk grecki Herodot w dziele pt. .</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Krezus, władca Lidii, słynął z bogactwa. Jego królestwo upadło w wyniku wojny z Cyrusem Wielkim, o czym pisze słynny historyk grecki Herodot w dziele pt. Dzieje.</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu i wiedzy historycznej</h4>\n<p>Zadanie wymaga uzupełnienia dwóch luk:</p>\n<p><strong>Luka 1: „Krezus, władca &quot;</strong></p>\n<p>Krezus (<em>Croesus</em>) - ostatni król Lidii (ok. 560-547 p.n.e.), władca z dynastii Mermnadów. Lydia (Lidia) to kraina w zachodniej Azji Mniejszej ze stolicą w Sardes. Krezus słynął z ogromnego bogactwa - stąd greckie powiedzenie <em>πλούσιος ὡς Κροῖσος</em> (bogaty jak Krezus). W tekście Witruwiusza (<em>Croesus ceterique reges</em>) jest wymieniony jako jeden z wielkich władców starożytności.</p>\n<p><strong>Luka 2: „w dziele pt. &quot;</strong></p>\n<p>Herodot z Halikarnasu (ok. 484-425 p.n.e.) - „ojciec historiografii&quot; (Cyceron: <em>pater historiae</em>). Jego dzieło to <strong>Dzieje</strong> (gr. <em>Ἱστορίαι, Historiae</em>). Opisuje m.in. podbój Lidii przez Cyrusa Wielkiego (Cyrus II, ok. 550-530 p.n.e.) - Księga I (<em>Klio</em>). To właśnie muza Klio (przedstawiona w źródle 3 wypracowania - zadanie 11) jest patronką historii i historyków.</p>\n<h4>Sposób 2 - etymologia i kontekst antyczny</h4>\n<ul><li><strong>Lidia</strong> - <em>Lydia</em> po łacinie, <em>Λυδία</em> po grecku. Zachodni obszar Azji Mniejszej (dziś zachodnia Turcja). Krezus był ostatnim królem lidyjskim - po klęsce z Cyrusem ok. 547 p.n.e. Lidia stała się satrapią perską.</li><li><strong>Dzieje</strong> - tytuł w języku polskim oddaje gr. <em>ἱστορίαι</em> (= badania, dociekania). Dzieło podzielone na 9 ksiąg noszących imiona 9 muz; pierwsza nosi imię Klio - muzy historii.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - obie luki poprawnie uzupełnione: <em>Lidii</em> i <em>Dzieje</em><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niepełna (tylko jedna luka), błędna lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li>Luka 1: <em>Lidii</em> (forma Gen. sg. polska)</li><li>Luka 2: <em>Dzieje</em> (pol.); akceptowane też <em>Historiae</em> (tytuł łaciński) lub <em>Ἱστορίαι</em> (grecki) - jeśli kontekst pozwala</li></ul>\n<p>Wykluczone:</p>\n<ul><li>„Persji&quot; (to było królestwo Cyrusa, nie Krezusa)</li><li>„Frygii&quot;, „Jonii&quot; (sąsiednie krainy, nie królestwo Krezusa)</li><li>„Historia&quot; (to forma łacińska sing., ale tytuł dzieła Herodota to <em>Historiae</em>, pl.)</li><li>„Anabaza&quot; (to Ksenofont, nie Herodot)</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy znajomość historii starożytnej, reference gramatyczny nie jest potrzebny.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>Uwaga: Krezus był królem <strong>Lidii</strong>, nie Persji ani Frygii - to najczęstszy błąd. Lidia i Persja to rywale: Krezus przegrał wojnę właśnie z perskim królem Cyrusem.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Tytuł dzieła Herodota po polsku to <strong>Dzieje</strong> (nie „Historiarum Libri&quot;, nie „Annales&quot; - to Tacyt). Klucz CKE wymaga polskiego tytułu.</blockquote>"}]}