{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05/zad/5","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Podaj okolicznosci, w jakich zostaly zniszczone zbiory Biblioteki Aleksandryjskiej w I wieku p.n.e.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Pożar podczas oblężenia Aleksandrii przez Juliusza Cezara (48/47 p.n.e.).**\n\n## Sposób 1 - kontekst historyczny\n\nBiblioteka Aleksandryjska (*Bibliotheca Alexandrina*) - najsłynniejsza biblioteka starożytności, założona przez Ptolemeusza I Sotera i rozbudowana przez Ptolemeusza II Filadelfa w III w. p.n.e. Według tradycji gromadziła nawet 700 000 zwojów.\n\nJej częściowe zniszczenie w I w. p.n.e. wiąże się z:\n\n**Oblężenie Aleksandrii przez Juliusza Cezara (48-47 p.n.e.):**\n\nPo klęsce Pompejusza pod Farsalos (48 p.n.e.) Cezar przybył do Aleksandrii. Uwikłał się w wojnę dynastyczną między Kleopatrą VII a jej bratem Ptolemeuszem XIII. Podczas walk w porcie aleksandryjskim ogień rozprzestrzenił się ze statków na nabrzeże, a następnie - według relacji antycznych (Plutarch, Cezar 49; Strabon, XVII 1,8) - strawił część zbiorów przechowywanych w pobliżu portu. Uległo zniszczeniu ok. 40 000 zwojów.\n\n> *Tunc Caesar, cum hostes navibus nostris potiri posse diffideret [ ] incendit eas classemque hostium [ ] et proximas navalibus aedis.* - Cezar o sobie (Bellum Alexandrinum, fragmenty)\n\n## Sposób 2 - odróżnienie od późniejszych zniszczeń\n\nW I w. p.n.e. biblioteką nie zajęło się całe oblężenie - chodzi konkretnie o **pożar 48/47 p.n.e.** podczas walk Cezara. Należy odróżnić od:\n- Zniszczeń przez Aureliana (270 n.e.) - dzielnica Bruchejonu\n- Dekret Teodozjusza I (391 n.e.) - zamknięcie świątyń pogańskich (Serapejon)\n- Podbój arabski (642 n.e.) - późna legenda, historycznie niepotwierdzony\n\nKlucz CKE pyta wyraźnie o **I wiek p.n.e.** - odpowiedź dotyczy tylko pożaru za Cezara.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawna odpowiedź: pożar podczas oblężenia Aleksandrii przez Juliusza Cezara\n> - **0 pkt** - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi\n\nAkceptowane warianty:\n- „Pożar w czasie wojen Cezara w Aleksandrii\"\n- „Pożar podczas wojny aleksandryjskiej Cezara\"\n\nWykluczone:\n- „Najazd Arabów\" (VII w. n.e. - zupełnie inny wiek)\n- „Dekret Teodozjusza\" (IV w. n.e. - n.e., nie p.n.e.)\n- „Atak Oktawiana\" (31 p.n.e. - Oktawian zdobył Aleksandrię, ale nie zniszczył biblioteki)\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy znajomość historii starożytnej Rzymu i Egiptu, reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> Uwaga: Biblioteka nie spłonęła doszczętnie w 48 p.n.e. - była stopniowo podupadała przez kilka wieków. Klucz CKE pyta o I w. p.n.e., więc jedyna akceptowana odpowiedź to pożar za Cezara.\n\n> Uwaga: Pamiętaj kontekst chronologiczny: **Ptolemeusz I Soter** (postać z tekstu Witruwiusza) to założyciel biblioteki; pożar za **Cezara** to jej zniszczenie - dwa odległe o ok. 250 lat momenty historii tej samej biblioteki.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Podaj okolicznosci, w jakich zostaly zniszczone zbiory Biblioteki Aleksandryjskiej w I wieku p.n.e.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Pożar podczas oblężenia Aleksandrii przez Juliusza Cezara (48/47 p.n.e.).</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - kontekst historyczny</h4>\n<p>Biblioteka Aleksandryjska (<em>Bibliotheca Alexandrina</em>) - najsłynniejsza biblioteka starożytności, założona przez Ptolemeusza I Sotera i rozbudowana przez Ptolemeusza II Filadelfa w III w. p.n.e. Według tradycji gromadziła nawet 700 000 zwojów.</p>\n<p>Jej częściowe zniszczenie w I w. p.n.e. wiąże się z:</p>\n<p><strong>Oblężenie Aleksandrii przez Juliusza Cezara (48-47 p.n.e.):</strong></p>\n<p>Po klęsce Pompejusza pod Farsalos (48 p.n.e.) Cezar przybył do Aleksandrii. Uwikłał się w wojnę dynastyczną między Kleopatrą VII a jej bratem Ptolemeuszem XIII. Podczas walk w porcie aleksandryjskim ogień rozprzestrzenił się ze statków na nabrzeże, a następnie - według relacji antycznych (Plutarch, Cezar 49; Strabon, XVII 1,8) - strawił część zbiorów przechowywanych w pobliżu portu. Uległo zniszczeniu ok. 40 000 zwojów.</p>\n<blockquote><em>Tunc Caesar, cum hostes navibus nostris potiri posse diffideret [ ] incendit eas classemque hostium [ ] et proximas navalibus aedis.</em> - Cezar o sobie (Bellum Alexandrinum, fragmenty)</blockquote>\n<h4>Sposób 2 - odróżnienie od późniejszych zniszczeń</h4>\n<p>W I w. p.n.e. biblioteką nie zajęło się całe oblężenie - chodzi konkretnie o <strong>pożar 48/47 p.n.e.</strong> podczas walk Cezara. Należy odróżnić od:</p>\n<ul><li>Zniszczeń przez Aureliana (270 n.e.) - dzielnica Bruchejonu</li><li>Dekret Teodozjusza I (391 n.e.) - zamknięcie świątyń pogańskich (Serapejon)</li><li>Podbój arabski (642 n.e.) - późna legenda, historycznie niepotwierdzony</li></ul>\n<p>Klucz CKE pyta wyraźnie o <strong>I wiek p.n.e.</strong> - odpowiedź dotyczy tylko pożaru za Cezara.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawna odpowiedź: pożar podczas oblężenia Aleksandrii przez Juliusza Cezara<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li>„Pożar w czasie wojen Cezara w Aleksandrii&quot;</li><li>„Pożar podczas wojny aleksandryjskiej Cezara&quot;</li></ul>\n<p>Wykluczone:</p>\n<ul><li>„Najazd Arabów&quot; (VII w. n.e. - zupełnie inny wiek)</li><li>„Dekret Teodozjusza&quot; (IV w. n.e. - n.e., nie p.n.e.)</li><li>„Atak Oktawiana&quot; (31 p.n.e. - Oktawian zdobył Aleksandrię, ale nie zniszczył biblioteki)</li></ul>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy znajomość historii starożytnej Rzymu i Egiptu, reference gramatyczny nie jest potrzebny.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>Uwaga: Biblioteka nie spłonęła doszczętnie w 48 p.n.e. - była stopniowo podupadała przez kilka wieków. Klucz CKE pyta o I w. p.n.e., więc jedyna akceptowana odpowiedź to pożar za Cezara.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Pamiętaj kontekst chronologiczny: <strong>Ptolemeusz I Soter</strong> (postać z tekstu Witruwiusza) to założyciel biblioteki; pożar za <strong>Cezara</strong> to jej zniszczenie - dwa odległe o ok. 250 lat momenty historii tej samej biblioteki.</blockquote>"}]}