{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05/zad/7","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Uzupelnij tabele - wpisz brakujace formy przymiotnikow i przyslowkow.\n\nLp. | Positivus | Comparativus | Superlativus\n1. | utiliter | |\n2. | | minor, minus |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Wiersz 1:** positivus: *utiliter* → comparativus: **utilius** → superlativus: **utilissime**\n\n**Wiersz 2:** positivus: **parvus, -a, -um** → comparativus: *minor, minus* → superlativus: **minimus, -a, -um**\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\n### Wiersz 1: stopniowanie przysłówka *utiliter*\n\n*utiliter* to przysłówek (adverbium) od przymiotnika *utilis, -e* (II/III dekl.).\n\nSchemat tworzenia stopni przysłówków od przymiotników II/III dekl.:\n- **Positivus:** końcówka *-iter* lub *-e* od tematu przymiotnika (tu: *utili-ter*)\n- **Comparativus:** forma n. sg. comparatiwu przymiotnika = *-ius* (tu: *util-ius*)\n- **Superlativus:** od tematu superlatywu przymiotnika + *-e* (tu: *utilissim-e*)\n\nRozwój form:\n- Przymiotnik: *utilis, utilis, utile* → comp. *utilior, utilius* → superl. *utilissimus, -a, -um*\n- Przysłówek: *utiliter* → *utilius* → *utilissime*\n\nOdniesienie do tekstu: *Maiores cum sapienter **tum etiam utiliter** instituerunt* - przysłówek *utiliter* (positivus) już w zadaniu 1.\n\n### Wiersz 2: stopniowanie przymiotnika - *minor, minus* jako comparativus\n\n*minor, minus* to comparativus nieregularny od *parvus, -a, -um* (mały).\n\nCała nieregularna triada:\n- **Positivus:** *parvus, parva, parvum*\n- **Comparativus:** *minor, minor, minus* (temat: *minor-*)\n- **Superlativus:** *minimus, minima, minimum*\n\nOdniesienie do tekstu: *non **minoribus** industriis* - ablativus pl. od *minor* w zdaniu 4 oryginału.\n\n## Sposób 2 - regularne vs. nieregularne stopniowanie\n\n| Typ | Positivus | Comparativus | Superlativus |\n| Regularny (3 dekl.) | *utilis* | *utilior* | *utilissimus* |\n| Przysłówek | *utiliter* | *utilius* | *utilissime* |\n| Nieregularny | *parvus* | *minor* | *minimus* |\n\nNieregularne triady do zapamiętania:\n- *bonus → melior → optimus*\n- *malus → peior → pessimus*\n- *magnus → maior → maximus*\n- *parvus → minor → minimus*\n- *multus → plus → plurimus*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 7, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - obie pozycje poprawne\n> - **1 pkt** - jedna pozycja poprawna\n> - **0 pkt** - obie błędne lub brak\n> - **Akceptowane:** wiersz 1: *utilius; utilissime* | wiersz 2: *parvus, -a, -um; minimus, -a, -um*\n\nCo zapamiętać? Comparativus przysłówka od III dekl. = forma neutrum sg. (np. *utilior → utilius*). Przymiotnik *parvus* ma w całości nieregularne stopniowanie - *minor* i *minimus* trzeba znać na pamięć.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Uzupelnij tabele - wpisz brakujace formy przymiotnikow i przyslowkow.</p>\n<p>Lp. | Positivus | Comparativus | Superlativus</p>\n<ol><li>| utiliter | |</li><li>| | minor, minus |</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Wiersz 1:</strong> positivus: <em>utiliter</em> → comparativus: <strong>utilius</strong> → superlativus: <strong>utilissime</strong></p>\n<p><strong>Wiersz 2:</strong> positivus: <strong>parvus, -a, -um</strong> → comparativus: <em>minor, minus</em> → superlativus: <strong>minimus, -a, -um</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza gramatyczna</h4>\n<h5>Wiersz 1: stopniowanie przysłówka <em>utiliter</em></h5>\n<p><em>utiliter</em> to przysłówek (adverbium) od przymiotnika <em>utilis, -e</em> (II/III dekl.).</p>\n<p>Schemat tworzenia stopni przysłówków od przymiotników II/III dekl.:</p>\n<ul><li><strong>Positivus:</strong> końcówka <em>-iter</em> lub <em>-e</em> od tematu przymiotnika (tu: <em>utili-ter</em>)</li><li><strong>Comparativus:</strong> forma n. sg. comparatiwu przymiotnika = <em>-ius</em> (tu: <em>util-ius</em>)</li><li><strong>Superlativus:</strong> od tematu superlatywu przymiotnika + <em>-e</em> (tu: <em>utilissim-e</em>)</li></ul>\n<p>Rozwój form:</p>\n<ul><li>Przymiotnik: <em>utilis, utilis, utile</em> → comp. <em>utilior, utilius</em> → superl. <em>utilissimus, -a, -um</em></li><li>Przysłówek: <em>utiliter</em> → <em>utilius</em> → <em>utilissime</em></li></ul>\n<p>Odniesienie do tekstu: <em>Maiores cum sapienter <strong>tum etiam utiliter</strong> instituerunt</em> - przysłówek <em>utiliter</em> (positivus) już w zadaniu 1.</p>\n<h5>Wiersz 2: stopniowanie przymiotnika - <em>minor, minus</em> jako comparativus</h5>\n<p><em>minor, minus</em> to comparativus nieregularny od <em>parvus, -a, -um</em> (mały).</p>\n<p>Cała nieregularna triada:</p>\n<ul><li><strong>Positivus:</strong> <em>parvus, parva, parvum</em></li><li><strong>Comparativus:</strong> <em>minor, minor, minus</em> (temat: <em>minor-</em>)</li><li><strong>Superlativus:</strong> <em>minimus, minima, minimum</em></li></ul>\n<p>Odniesienie do tekstu: <em>non <strong>minoribus</strong> industriis</em> - ablativus pl. od <em>minor</em> w zdaniu 4 oryginału.</p>\n<h4>Sposób 2 - regularne vs. nieregularne stopniowanie</h4>\n<p>| Typ | Positivus | Comparativus | Superlativus |<br>| Regularny (3 dekl.) | <em>utilis</em> | <em>utilior</em> | <em>utilissimus</em> |<br>| Przysłówek | <em>utiliter</em> | <em>utilius</em> | <em>utilissime</em> |<br>| Nieregularny | <em>parvus</em> | <em>minor</em> | <em>minimus</em> |</p>\n<p>Nieregularne triady do zapamiętania:</p>\n<ul><li><em>bonus → melior → optimus</em></li><li><em>malus → peior → pessimus</em></li><li><em>magnus → maior → maximus</em></li><li><em>parvus → minor → minimus</em></li><li><em>multus → plus → plurimus</em></li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 7, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - obie pozycje poprawne<br>- <strong>1 pkt</strong> - jedna pozycja poprawna<br>- <strong>0 pkt</strong> - obie błędne lub brak<br>- <strong>Akceptowane:</strong> wiersz 1: <em>utilius; utilissime</em> | wiersz 2: <em>parvus, -a, -um; minimus, -a, -um</em></blockquote>\n<p>Co zapamiętać? Comparativus przysłówka od III dekl. = forma neutrum sg. (np. <em>utilior → utilius</em>). Przymiotnik <em>parvus</em> ma w całości nieregularne stopniowanie - <em>minor</em> i <em>minimus</em> trzeba znać na pamięć.</p>"}]}