{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05/zad/9","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2016-05","number":"9","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Utworz od czasownika *vinco, -ere, vici, victum* formy analogiczne do tych, ktore znajduja sie w tabeli.\n\nLp. | Forma wzorcowa | Forma od vinco\n1. | potuissemus |\n2. | sunt agendae |\n3. | contenderat |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**1. vicissemus**\n\n**2. sunt vincendae / vincendae sunt**\n\n**3. vicerat**\n\n## Sposób 1 - analiza analogii gramatycznych\n\nCzasownik wzorcowy: *vinco, vincere, vici, victum* (III koniugacja, „zwyciężać\").\n\n### Pozycja 1: *potuissemus* → *vicissemus*\n\n*potuissemus* = coniunctivus plusquamperfecti activi, 1. os. pl. od *possum*.\n\nAnaliza formy wzorcowej:\n- Coniunctivus plusquamperf. act.: temat perfectum + *-isse-* + końcówki osobowe\n- *potuissemus*: *potu-* (temat perf. od *possum*) + *-isse-* + *-mus* (1. pl.)\n\nForma od *vinco*:\n- Temat perfectum od *vinco*: **vici-** (→ *vic-*)\n- Coniunctivus plusquamperf. act. 1. pl.: **vicissemus**\n- Budowa: *vic-* + *-isse-* + *-mus* = **vicissemus**\n\n### Pozycja 2: *sunt agendae* → *sunt vincendae*\n\n*sunt agendae* = coniugatio periphrastica passiva, 3. os. pl. f., od *ago, agere*.\n\nAnaliza formy wzorcowej:\n- Gerundivum od *ago*: *agendus, -a, -um*; forma f. pl.: *agendae*\n- *sunt agendae* = „powinny być czynione\" (podmiot żeński/nijaki pl.)\n\nForma od *vinco*:\n- Gerundivum od *vinco*: *vincendus, -a, -um*; forma f. pl.: *vincendae*\n- **sunt vincendae** / **vincendae sunt** = „powinny być zwyciężane\"\n\n### Pozycja 3: *contenderat* → *vicerat*\n\n*contenderat* = indicativus plusquamperfecti activi, 3. os. sg. od *contendo*.\n\nAnaliza formy wzorcowej:\n- Indicativus plusquamperf. act.: temat perfectum + *-era-* + końcówki osobowe\n- *contenderat*: *contend-* (temat perf. od *contendo* = *contendi*) + *-era-* + *-t*\n\nForma od *vinco*:\n- Temat perfectum od *vinco*: **vici-** (→ *vic-*)\n- Indicativus plusquamperf. act. 3. sg.: **vicerat**\n- Budowa: *vic-* + *-era-* + *-t* = **vicerat**\n\nOdniesienie do tekstu: *contenderat* jest dosłownie w zdaniu 4 oryginału (*Ptolomaeus contenderat Alexandriae comparare*), co ułatwia identyfikację formy.\n\n## Sposób 2 - tabela form\n\n| Forma wzorcowa | Opis gramatyczny | Forma od *vinco* |\n| *potuissemus* | coni. plusqperf. act. 1. pl. | *vicissemus* |\n| *sunt agendae* | coniug. periphr. passiva 3. pl. f. | *sunt vincendae* |\n| *contenderat* | ind. plusqperf. act. 3. sg. | *vicerat* |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 9, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - trzy poprawne odpowiedzi\n> - **2 pkt** - dwie poprawne\n> - **1 pkt** - jedna poprawna\n> - **0 pkt** - błędne lub brak\n> - **Akceptowane:** 1. *vicissemus* | 2. *sunt vincendae* lub *vincendae sunt* | 3. *vicerat*\n\nCo zapamiętać? Coniugatio periphrastica passiva tworzy się od gerundivum (nie gerundium!): gerundivum = *vincendus, -a, -um*. Temat perfectum od *vinco* to *vic-* (nie *vinc-*!) - uwaga na alternację spółgłoskową.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"

Utworz od czasownika vinco, -ere, vici, victum formy analogiczne do tych, ktore znajduja sie w tabeli.

\n

Lp. | Forma wzorcowa | Forma od vinco

\n
  1. | potuissemus |
  2. | sunt agendae |
  3. | contenderat |
","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

1. vicissemus

\n

2. sunt vincendae / vincendae sunt

\n

3. vicerat

\n

Sposób 1 - analiza analogii gramatycznych

\n

Czasownik wzorcowy: vinco, vincere, vici, victum (III koniugacja, „zwyciężać").

\n
Pozycja 1: potuissemus → vicissemus
\n

potuissemus = coniunctivus plusquamperfecti activi, 1. os. pl. od possum.

\n

Analiza formy wzorcowej:

\n\n

Forma od vinco:

\n\n
Pozycja 2: sunt agendae → sunt vincendae
\n

sunt agendae = coniugatio periphrastica passiva, 3. os. pl. f., od ago, agere.

\n

Analiza formy wzorcowej:

\n\n

Forma od vinco:

\n\n
Pozycja 3: contenderat → vicerat
\n

contenderat = indicativus plusquamperfecti activi, 3. os. sg. od contendo.

\n

Analiza formy wzorcowej:

\n\n

Forma od vinco:

\n\n

Odniesienie do tekstu: contenderat jest dosłownie w zdaniu 4 oryginału (Ptolomaeus contenderat Alexandriae comparare), co ułatwia identyfikację formy.

\n

Sposób 2 - tabela form

\n

| Forma wzorcowa | Opis gramatyczny | Forma od vinco |
| potuissemus | coni. plusqperf. act. 1. pl. | vicissemus |
| sunt agendae | coniug. periphr. passiva 3. pl. f. | sunt vincendae |
| contenderat | ind. plusqperf. act. 3. sg. | vicerat |

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 9, max 3 pkt):
- 3 pkt - trzy poprawne odpowiedzi
- 2 pkt - dwie poprawne
- 1 pkt - jedna poprawna
- 0 pkt - błędne lub brak
- Akceptowane: 1. vicissemus | 2. sunt vincendae lub vincendae sunt | 3. vicerat
\n

Co zapamiętać? Coniugatio periphrastica passiva tworzy się od gerundivum (nie gerundium!): gerundivum = vincendus, -a, -um. Temat perfectum od vinco to vic- (nie vinc-!) - uwaga na alternację spółgłoskową.

"}]}