{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2017-05/zad/2","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2017-05","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zaznacz poprawne dokonczenia zdan.\n\n1. W wyniku wojen punickich Rzym zyskal jako prowincje m.in.\nA. Galie.\nB. Dacje.\nC. Sycylie.\nD. Panonie.\n\n2. Najwyzszym urzednikiem w republikanskim Rzymie byl\nA. konsul.\nB. kwestor.\nC. edyl.\nD. cenzor.\n\nPytanie | Odpowiedz (A-D)\n1. W wyniku wojen punickich Rzym zyskal jako prowincje m.in. |\n2. Najwyzszym urzednikiem w republikanskim Rzymie byl |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**1. C - Sycylia\n2. A - konsul**\n\n## Sposób 1 - analiza historyczna (pytanie 1)\n\nWojny punickie (264-146 p.n.e.) to trzy konflikty Rzymu z Kartaginą:\n- I wojna punicka (264-241 p.n.e.) - zakończona przejęciem **Sycylii** (241 p.n.e.) jako pierwszej prowincji rzymskiej.\n- II wojna punicka (218-201 p.n.e.) - Hannibal vs. Rzym; Kartagina traci Hispanię.\n- III wojna punicka (149-146 p.n.e.) - zniszczenie Kartaginy.\n\nOdpowiedzi błędne:\n- **A. Galia** - podbita przez Cezara w I w. p.n.e. (51 p.n.e.), niezwiązana z wojnami punickimi.\n- **B. Dacja** - podbita przez Trajana (101-106 n.e.), znacznie później.\n- **D. Panonii** - prowincja naddunajska, podbita za Oktawiana Augusta (35-9 p.n.e.).\n\n→ **Wniosek:** Po I wojnie punickiej (241 p.n.e.) Rzym zyskał Sycylię - pierwszą prowincję zamorską.\n\n## Sposób 2 - analiza ustrojowa (pytanie 2)\n\nHierarchia urzędów w republice rzymskiej (cursus honorum):\n1. **Konsul** - najwyższy urząd zwyczajny; dwóch konsulów wybieranych co rok, dowodzili wojskiem i sprawowali władzę cywilną.\n2. Pretor - zastępca konsula, sądownictwo.\n3. Cenzor - spis obywateli, nadzór nad moralnością.\n4. Edyl - zarząd miastem, organizacja igrzysk.\n5. Kwestor - finanse państwowe.\n\nOdpowiedzi błędne:\n- **B. kwestor** - urząd finansowy, najniższy w cursus honorum.\n- **C. edyl** - zarządca miasta, poniżej pretora.\n- **D. cenzor** - ważny urząd, ale niższy niż konsul i piastowany rzadko (co 5 lat).\n\n→ **Wniosek:** Konsul był kolegialnym (dwuosobowym) najwyższym urzędnikiem w republice, wybieranym na rok.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za dwie poprawne odpowiedzi: 1-C, 2-A.\n> - **1 pkt** - za jedną poprawną odpowiedź.\n> - **0 pkt** - odpowiedź błędna lub brak.\n\nCo zapamiętać? Sycylia była pierwszą prowincją Rzymu (241 p.n.e.) zdobytą po I wojnie punickiej, a konsul - najwyższy roczny urząd collegialny - stał na szczycie cursus honorum w republice.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zaznacz poprawne dokonczenia zdan.</p>\n<ol><li>W wyniku wojen punickich Rzym zyskal jako prowincje m.in.</li></ol>\n<p>A. Galie.<br>B. Dacje.<br>C. Sycylie.<br>D. Panonie.</p>\n<ol><li>Najwyzszym urzednikiem w republikanskim Rzymie byl</li></ol>\n<p>A. konsul.<br>B. kwestor.<br>C. edyl.<br>D. cenzor.</p>\n<p>Pytanie | Odpowiedz (A-D)</p>\n<ol><li>W wyniku wojen punickich Rzym zyskal jako prowincje m.in. |</li><li>Najwyzszym urzednikiem w republikanskim Rzymie byl |</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>**1. C - Sycylia</p>\n<ol><li>A - konsul**</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza historyczna (pytanie 1)</h4>\n<p>Wojny punickie (264-146 p.n.e.) to trzy konflikty Rzymu z Kartaginą:</p>\n<ul><li>I wojna punicka (264-241 p.n.e.) - zakończona przejęciem <strong>Sycylii</strong> (241 p.n.e.) jako pierwszej prowincji rzymskiej.</li><li>II wojna punicka (218-201 p.n.e.) - Hannibal vs. Rzym; Kartagina traci Hispanię.</li><li>III wojna punicka (149-146 p.n.e.) - zniszczenie Kartaginy.</li></ul>\n<p>Odpowiedzi błędne:</p>\n<ul><li><strong>A. Galia</strong> - podbita przez Cezara w I w. p.n.e. (51 p.n.e.), niezwiązana z wojnami punickimi.</li><li><strong>B. Dacja</strong> - podbita przez Trajana (101-106 n.e.), znacznie później.</li><li><strong>D. Panonii</strong> - prowincja naddunajska, podbita za Oktawiana Augusta (35-9 p.n.e.).</li></ul>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Po I wojnie punickiej (241 p.n.e.) Rzym zyskał Sycylię - pierwszą prowincję zamorską.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza ustrojowa (pytanie 2)</h4>\n<p>Hierarchia urzędów w republice rzymskiej (cursus honorum):</p>\n<ol><li><strong>Konsul</strong> - najwyższy urząd zwyczajny; dwóch konsulów wybieranych co rok, dowodzili wojskiem i sprawowali władzę cywilną.</li><li>Pretor - zastępca konsula, sądownictwo.</li><li>Cenzor - spis obywateli, nadzór nad moralnością.</li><li>Edyl - zarząd miastem, organizacja igrzysk.</li><li>Kwestor - finanse państwowe.</li></ol>\n<p>Odpowiedzi błędne:</p>\n<ul><li><strong>B. kwestor</strong> - urząd finansowy, najniższy w cursus honorum.</li><li><strong>C. edyl</strong> - zarządca miasta, poniżej pretora.</li><li><strong>D. cenzor</strong> - ważny urząd, ale niższy niż konsul i piastowany rzadko (co 5 lat).</li></ul>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Konsul był kolegialnym (dwuosobowym) najwyższym urzędnikiem w republice, wybieranym na rok.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 2, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - za dwie poprawne odpowiedzi: 1-C, 2-A.<br>- <strong>1 pkt</strong> - za jedną poprawną odpowiedź.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź błędna lub brak.</blockquote>\n<p>Co zapamiętać? Sycylia była pierwszą prowincją Rzymu (241 p.n.e.) zdobytą po I wojnie punickiej, a konsul - najwyższy roczny urząd collegialny - stał na szczycie cursus honorum w republice.</p>"}]}