{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2017-05/zad/4","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2017-05","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Rozwin akronim widoczny na inskrypcji - podaj pelna nazwe w jezyku lacinskim i jej przeklad na jezyk polski.\n\nSPQR\n\nRozwin akronim widoczny na inskrypcji - podaj pelna nazwe w jezyku lacinskim i jej przeklad na jezyk polski.\n\nNazwa w jezyku lacinskim:\nPrzeklad polski:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Nazwa w języku łacińskim: Senatus Populusque Romanus\nPrzekład polski: Senat i lud rzymski**\n\n## Sposób 1 - rozwinięcie akronimu\n\nAkronim **SPQR** (widoczny na kamiennej inskrypcji) rozwijamy litera po literze:\n\n- **S** = *Senatus* - \"senat\" (Senatus, -us, rodz. m., IV deklinacja)\n- **P** = *Populus* - \"lud, naród\" (Populus, -i, rodz. m., II deklinacja)\n- **Q** = *-que* - enklityczna spójka łacińska \"i\" (przyłączona do następnego wyrazu)\n- **R** = *Romanus* - \"rzymski\" (Romanus,-a,-um, przymiotnik II dekl.)\n\nPełna forma: ***Senatus Populusque Romanus*** = \"Senat i lud rzymski\".\n\n> Uwaga: *-que* to enklityczna cząstka łącząca = \"i\". W odróżnieniu od *et* (\"i\" samodzielne), *-que* przyłącza się do końca drugiego łączonego wyrazu (*Populus**que***). Jest to klasyczna łacińska forma stylistyczna.\n\n## Sposób 2 - kontekst historyczny i kulturowy\n\nSPQR było oficjalnym godłem republiki, a potem cesarstwa rzymskiego - wyrażało ideę, że władza pochodzi zarówno od senatu (arystokracja, *patres*), jak i od ludu (*populus*). Symbol SPQR był umieszczany na:\n- monetach,\n- sztandarach legionów,\n- inskrypcjach na budowlach publicznych,\n- dokumentach urzędowych.\n\nDo dziś SPQR widnieje na koszach na śmieci, klapach kanalizacyjnych i innych obiektach miejskich w Rzymie.\n\n→ **Wniosek:** SPQR = *Senatus Populusque Romanus* = \"Senat i lud rzymski\" - symbol suwerenności republiki i cesarstwa.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 4, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za dwie poprawne odpowiedzi: pełną nazwę łacińską i tłumaczenie polskie.\n> - **1 pkt** - za jedną poprawną (sama nazwa łacińska lub samo tłumaczenie).\n> - **0 pkt** - odpowiedź błędna lub brak.\n\nCo zapamiętać? SPQR to *Senatus Populusque Romanus* - \"Senat i lud rzymski\"; *-que* to łacińska enklityczna cząstka oznaczająca \"i\", przyłączana do końca wyrazu.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Rozwin akronim widoczny na inskrypcji - podaj pelna nazwe w jezyku lacinskim i jej przeklad na jezyk polski.</p>\n<p>SPQR</p>\n<p>Rozwin akronim widoczny na inskrypcji - podaj pelna nazwe w jezyku lacinskim i jej przeklad na jezyk polski.</p>\n<p>Nazwa w jezyku lacinskim:<br>Przeklad polski:</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>**Nazwa w języku łacińskim: Senatus Populusque Romanus<br>Przekład polski: Senat i lud rzymski**</p>\n<h4>Sposób 1 - rozwinięcie akronimu</h4>\n<p>Akronim <strong>SPQR</strong> (widoczny na kamiennej inskrypcji) rozwijamy litera po literze:</p>\n<ul><li><strong>S</strong> = <em>Senatus</em> - &quot;senat&quot; (Senatus, -us, rodz. m., IV deklinacja)</li><li><strong>P</strong> = <em>Populus</em> - &quot;lud, naród&quot; (Populus, -i, rodz. m., II deklinacja)</li><li><strong>Q</strong> = <em>-que</em> - enklityczna spójka łacińska &quot;i&quot; (przyłączona do następnego wyrazu)</li><li><strong>R</strong> = <em>Romanus</em> - &quot;rzymski&quot; (Romanus,-a,-um, przymiotnik II dekl.)</li></ul>\n<p>Pełna forma: <strong><em>Senatus Populusque Romanus</strong></em> = &quot;Senat i lud rzymski&quot;.</p>\n<blockquote>Uwaga: <em>-que</em> to enklityczna cząstka łącząca = &quot;i&quot;. W odróżnieniu od <em>et</em> (&quot;i&quot; samodzielne), <em>-que</em> przyłącza się do końca drugiego łączonego wyrazu (<em>Populus<strong>que</strong></em>). Jest to klasyczna łacińska forma stylistyczna.</blockquote>\n<h4>Sposób 2 - kontekst historyczny i kulturowy</h4>\n<p>SPQR było oficjalnym godłem republiki, a potem cesarstwa rzymskiego - wyrażało ideę, że władza pochodzi zarówno od senatu (arystokracja, <em>patres</em>), jak i od ludu (<em>populus</em>). Symbol SPQR był umieszczany na:</p>\n<ul><li>monetach,</li><li>sztandarach legionów,</li><li>inskrypcjach na budowlach publicznych,</li><li>dokumentach urzędowych.</li></ul>\n<p>Do dziś SPQR widnieje na koszach na śmieci, klapach kanalizacyjnych i innych obiektach miejskich w Rzymie.</p>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> SPQR = <em>Senatus Populusque Romanus</em> = &quot;Senat i lud rzymski&quot; - symbol suwerenności republiki i cesarstwa.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 4, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - za dwie poprawne odpowiedzi: pełną nazwę łacińską i tłumaczenie polskie.<br>- <strong>1 pkt</strong> - za jedną poprawną (sama nazwa łacińska lub samo tłumaczenie).<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź błędna lub brak.</blockquote>\n<p>Co zapamiętać? SPQR to <em>Senatus Populusque Romanus</em> - &quot;Senat i lud rzymski&quot;; <em>-que</em> to łacińska enklityczna cząstka oznaczająca &quot;i&quot;, przyłączana do końca wyrazu.</p>"}]}