{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2017-05/zad/5","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2017-05","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Podkresl poprawne uzupelnienie kazdego zdania. Wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A-D.\n\n1. Hoc mense fuimus.\nA. Roma\nB. Roma (abl.)\nC. Romam\nD. Romae\n\n2. Is senator optimus erat.\nA. omnis senatoris\nB. omnium senatorum\nC. omne senatore\nD. omnes senatores\n\nZdanie | Odpowiedz (A-D)\n1. Hoc mense fuimus. |\n2. Is senator optimus erat. |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**1. D - Romae\n2. B - omnium senatorum**\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna (zdanie 1)\n\nZdanie: *Hoc mense fuimus.* = \"W tym miesiącu byliśmy w \"\n\nCzasownik *fuimus* = 1. os. pl. ind. perf. od *esse* = \"byliśmy\". Jest to czasownik miejsca przebywania - wymaga **locatiwu** (nie accusatiwu).\n\nSkładnia nazw miast (reguła):\n- **Dokąd?** (kierunek, ruch) → accusativus bez przyimka: *Romam* = \"do Rzymu\"\n- **Gdzie?** (miejsce pobytu) → **locativus** bez przyimka: *Romae* = \"w Rzymie\"\n- **Skąd?** (oddalenie) → ablativus bez przyimka: *Roma* = \"z Rzymu\"\n\nAnaliza opcji:\n- **A. Roma** - ablativus = \"z Rzymu\" (skąd?) - błąd\n- **B. Roma (abl.)** - to samo co A, podwójne oznaczenie ablativu - błąd\n- **C. Romam** - accusativus = \"do Rzymu\" (dokąd?) - błąd\n- **D. Romae** - **locativus** = \"w Rzymie\" (gdzie?) - POPRAWNE\n\n→ **Wniosek:** *Hoc mense Romae fuimus* = \"W tym miesiącu byliśmy w Rzymie.\"\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (zdanie 2)\n\nZdanie: *Is senator optimus erat.* = \"Ten senator był najlepszy spośród \"\n\nPrzymiotnik *optimus* = superlativus od *bonus*. Stopień najwyższy przymiotnika określający jedną osobę z grupy łączy się z **genetivem partitywnym** (= \"najlepszy spośród/z wszystkich \").\n\nAnaliza opcji:\n- **A. omnis senatoris** - gen. sg. przymiotnika + rzeczownika, ale sens \"najlepszy z jednego senatora\" - błąd fleksyjny i logiczny\n- **B. omnium senatorum** - **gen. pl.** od *omnis* + *senator,-oris*: *omnium senatorum* = \"wszystkich senatorów\" (genetivus partitivus) - POPRAWNE\n- **C. omne senatore** - ablativus, błędna forma - błąd\n- **D. omnes senatores** - nominativus/accusativus pl. - błędny przypadek - błąd\n\n→ **Wniosek:** *Is senator omnium senatorum optimus erat* = \"Ten senator był najlepszy ze wszystkich senatorów.\"\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 5, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za dwie poprawne odpowiedzi: 1-D (Romae), 2-B (omnium senatorum).\n> - **1 pkt** - za jedną poprawną odpowiedź.\n> - **0 pkt** - odpowiedź błędna lub brak.\n\nCo zapamiętać? Locativus nazw miast (*Romae* = \"w Rzymie\") używamy przy czasownikach pobytu (*esse, manere, habitare*); genetivus partitivus po stopniu najwyższym wskazuje grupę, z której ktoś/coś wyróżnia się (*omnium optimus* = \"najlepszy ze wszystkich\").","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Podkresl poprawne uzupelnienie kazdego zdania. Wybierz sposrod propozycji oznaczonych literami A-D.</p>\n<ol><li>Hoc mense fuimus.</li></ol>\n<p>A. Roma<br>B. Roma (abl.)<br>C. Romam<br>D. Romae</p>\n<ol><li>Is senator optimus erat.</li></ol>\n<p>A. omnis senatoris<br>B. omnium senatorum<br>C. omne senatore<br>D. omnes senatores</p>\n<p>Zdanie | Odpowiedz (A-D)</p>\n<ol><li>Hoc mense fuimus. |</li><li>Is senator optimus erat. |</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>**1. D - Romae</p>\n<ol><li>B - omnium senatorum**</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza gramatyczna (zdanie 1)</h4>\n<p>Zdanie: <em>Hoc mense fuimus.</em> = &quot;W tym miesiącu byliśmy w &quot;</p>\n<p>Czasownik <em>fuimus</em> = 1. os. pl. ind. perf. od <em>esse</em> = &quot;byliśmy&quot;. Jest to czasownik miejsca przebywania - wymaga <strong>locatiwu</strong> (nie accusatiwu).</p>\n<p>Składnia nazw miast (reguła):</p>\n<ul><li><strong>Dokąd?</strong> (kierunek, ruch) → accusativus bez przyimka: <em>Romam</em> = &quot;do Rzymu&quot;</li><li><strong>Gdzie?</strong> (miejsce pobytu) → <strong>locativus</strong> bez przyimka: <em>Romae</em> = &quot;w Rzymie&quot;</li><li><strong>Skąd?</strong> (oddalenie) → ablativus bez przyimka: <em>Roma</em> = &quot;z Rzymu&quot;</li></ul>\n<p>Analiza opcji:</p>\n<ul><li><strong>A. Roma</strong> - ablativus = &quot;z Rzymu&quot; (skąd?) - błąd</li><li><strong>B. Roma (abl.)</strong> - to samo co A, podwójne oznaczenie ablativu - błąd</li><li><strong>C. Romam</strong> - accusativus = &quot;do Rzymu&quot; (dokąd?) - błąd</li><li><strong>D. Romae</strong> - <strong>locativus</strong> = &quot;w Rzymie&quot; (gdzie?) - POPRAWNE</li></ul>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> <em>Hoc mense Romae fuimus</em> = &quot;W tym miesiącu byliśmy w Rzymie.&quot;</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna (zdanie 2)</h4>\n<p>Zdanie: <em>Is senator optimus erat.</em> = &quot;Ten senator był najlepszy spośród &quot;</p>\n<p>Przymiotnik <em>optimus</em> = superlativus od <em>bonus</em>. Stopień najwyższy przymiotnika określający jedną osobę z grupy łączy się z <strong>genetivem partitywnym</strong> (= &quot;najlepszy spośród/z wszystkich &quot;).</p>\n<p>Analiza opcji:</p>\n<ul><li><strong>A. omnis senatoris</strong> - gen. sg. przymiotnika + rzeczownika, ale sens &quot;najlepszy z jednego senatora&quot; - błąd fleksyjny i logiczny</li><li><strong>B. omnium senatorum</strong> - <strong>gen. pl.</strong> od <em>omnis</em> + <em>senator,-oris</em>: <em>omnium senatorum</em> = &quot;wszystkich senatorów&quot; (genetivus partitivus) - POPRAWNE</li><li><strong>C. omne senatore</strong> - ablativus, błędna forma - błąd</li><li><strong>D. omnes senatores</strong> - nominativus/accusativus pl. - błędny przypadek - błąd</li></ul>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> <em>Is senator omnium senatorum optimus erat</em> = &quot;Ten senator był najlepszy ze wszystkich senatorów.&quot;</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 5, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - za dwie poprawne odpowiedzi: 1-D (Romae), 2-B (omnium senatorum).<br>- <strong>1 pkt</strong> - za jedną poprawną odpowiedź.<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź błędna lub brak.</blockquote>\n<p>Co zapamiętać? Locativus nazw miast (<em>Romae</em> = &quot;w Rzymie&quot;) używamy przy czasownikach pobytu (<em>esse, manere, habitare</em>); genetivus partitivus po stopniu najwyższym wskazuje grupę, z której ktoś/coś wyróżnia się (<em>omnium optimus</em> = &quot;najlepszy ze wszystkich&quot;).</p>"}]}