{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2018-05/zad/8","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2018-05","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Uzupelnij tabele - wpisz obok wymienionych w niej wyrazow (1.-2.) ich znaczenia wybrane sposrod podanych nizej.\n\nnazewnictwo, odwolanie, podziw, roznicowanie, tlumienie\n\nWyrazy | Znaczenie\nadmiracja |\nnomenklatura |","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**admiracja - podziw\nnomenklatura - nazewnictwo**\n\n## Sposób 1 - etymologia łacińska obu wyrazów\n\n**admiracja** - od łacińskiego *admiratio, admirationis* (r. żeński)\n- Źródłosłów: *admiror, admirari, admiratus sum* - „podziwiać, dziwić się, podziw odczuwać\"\n- *ad-* (przedrostek) + *miror* (dziwię się, podziwiam) od *mirus* = cudowny, godny podziwu\n- W tekście zad. 1: *Scipio tam elegans doctrinae **et auctor et admirator** fuit* - „Scypion był zwolennikiem i **wielbicielem** nauk\"\n- Polskie: **podziw** (admiracja = stan podziwiania)\n\n**nomenklatura** - od łacińskiego *nomenclatura, nomenclaturae* (r. żeński)\n- Źródłosłów: *nomen, nominis* (imię, nazwa) + *calare* (woływać, ogłaszać) → *nomenclator* = ten, kto ogłasza imiona (niewolnik przypominający panu imiona gości)\n- *nomenclatura* = system nazw, nazewnictwo w danej dziedzinie\n- Polskie: **nazewnictwo** (nomenklatura = zbiór nazw/terminów)\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\nPodane do wyboru: *nazewnictwo, odwołanie, podziw, różnicowanie, tłumienie*\n\n- **admiracja** → podziw ✓ (łac. *admiratio*)\n- **nomenklatura** → nazewnictwo ✓ (łac. *nomen* = nazwa)\n- *odwołanie* - od łac. *appellatio* lub *revocatio* (nie pasuje)\n- *różnicowanie* - od łac. *differentiatio* (nie pasuje)\n- *tłumienie* - od łac. *suppressio* lub *oppressio* (nie pasuje)\n\n## Sposób 3 - inne wyrazy pochodne od tych samych rdzeni\n\nOd *admiratio*: admirować, admirator, admiralny (pośrednio przez arabskie *amir*)\nOd *nomen*: nomen, nominacja, nominatyw, mianownik, anomia, synonymum, anonym\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE (zad. 8, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - obie poprawne: admiracja = podziw, nomenklatura = nazewnictwo\n> - **1 pkt** - jedna poprawna\n> - **0 pkt** - obie błędne lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamiętać? Łacina jest żywym fundamentem polskiego słownictwa: *admiracja* ← *admiratio* (podziw), *nomenklatura* ← *nomen* + *calare* (nazewnictwo). Warto znać te etymologie, bo pomagają rozpoznawać znaczenia wyrazów obcych w języku polskim.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Uzupelnij tabele - wpisz obok wymienionych w niej wyrazow (1.-2.) ich znaczenia wybrane sposrod podanych nizej.</p>\n<p>nazewnictwo, odwolanie, podziw, roznicowanie, tlumienie</p>\n<p>Wyrazy | Znaczenie<br>admiracja |<br>nomenklatura |</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>**admiracja - podziw<br>nomenklatura - nazewnictwo**</p>\n<h4>Sposób 1 - etymologia łacińska obu wyrazów</h4>\n<p><strong>admiracja</strong> - od łacińskiego <em>admiratio, admirationis</em> (r. żeński)</p>\n<ul><li>Źródłosłów: <em>admiror, admirari, admiratus sum</em> - „podziwiać, dziwić się, podziw odczuwać&quot;</li><li><em>ad-</em> (przedrostek) + <em>miror</em> (dziwię się, podziwiam) od <em>mirus</em> = cudowny, godny podziwu</li><li>W tekście zad. 1: <em>Scipio tam elegans doctrinae <strong>et auctor et admirator</strong> fuit</em> - „Scypion był zwolennikiem i <strong>wielbicielem</strong> nauk&quot;</li><li>Polskie: <strong>podziw</strong> (admiracja = stan podziwiania)</li></ul>\n<p><strong>nomenklatura</strong> - od łacińskiego <em>nomenclatura, nomenclaturae</em> (r. żeński)</p>\n<ul><li>Źródłosłów: <em>nomen, nominis</em> (imię, nazwa) + <em>calare</em> (woływać, ogłaszać) → <em>nomenclator</em> = ten, kto ogłasza imiona (niewolnik przypominający panu imiona gości)</li><li><em>nomenclatura</em> = system nazw, nazewnictwo w danej dziedzinie</li><li>Polskie: <strong>nazewnictwo</strong> (nomenklatura = zbiór nazw/terminów)</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji</h4>\n<p>Podane do wyboru: <em>nazewnictwo, odwołanie, podziw, różnicowanie, tłumienie</em></p>\n<ul><li><strong>admiracja</strong> → podziw ✓ (łac. <em>admiratio</em>)</li><li><strong>nomenklatura</strong> → nazewnictwo ✓ (łac. <em>nomen</em> = nazwa)</li><li><em>odwołanie</em> - od łac. <em>appellatio</em> lub <em>revocatio</em> (nie pasuje)</li><li><em>różnicowanie</em> - od łac. <em>differentiatio</em> (nie pasuje)</li><li><em>tłumienie</em> - od łac. <em>suppressio</em> lub <em>oppressio</em> (nie pasuje)</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - inne wyrazy pochodne od tych samych rdzeni</h4>\n<p>Od <em>admiratio</em>: admirować, admirator, admiralny (pośrednio przez arabskie <em>amir</em>)<br>Od <em>nomen</em>: nomen, nominacja, nominatyw, mianownik, anomia, synonymum, anonym</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 8, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - obie poprawne: admiracja = podziw, nomenklatura = nazewnictwo<br>- <strong>1 pkt</strong> - jedna poprawna<br>- <strong>0 pkt</strong> - obie błędne lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamiętać? Łacina jest żywym fundamentem polskiego słownictwa: <em>admiracja</em> ← <em>admiratio</em> (podziw), <em>nomenklatura</em> ← <em>nomen</em> + <em>calare</em> (nazewnictwo). Warto znać te etymologie, bo pomagają rozpoznawać znaczenia wyrazów obcych w języku polskim.</p>"}]}