{"id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2019-05/zad/5","paper_id":"maturazai-lacinski-lac-pr-2019-05","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-lacinski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Rozstrzygnij, ktory obraz (A czy B) jest zwiazany z cyklem mitow tebanskich. Odpowiedz uzasadnij.\n\nRozstrzygnij, ktory obraz (A czy B) jest zwiazany z cyklem mitow tebanskich. Odpowiedz uzasadnij.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Rozstrzygnięcie: B**\n\nUzasadnienie: Na obrazie B przedstawiono ślepego starca (Edypa) prowadzonego przez młodą kobietę (jego córkę Antygonę) - scena z mitu tebańskiego (wygnanie Edypa z Teb). Obraz A przedstawia tzw. Sąd Parysa (trzy boginie: Hera, Atena, Afrodyta przed Parysem) - mit należący do cyklu trojańskiego, nie tebańskiego.\n\n## Sposób 1 - analiza ikonografii obu obrazów\n\n**Obraz A - Sąd Parysa (mit trojański):**\nTrzy nagie lub półnagie kobiety stoją przed siedzącym młodym mężczyzną. Dodatkowa postać (Eros/Amor) i porzucona zbroja z tarczą to typowe atrybuty sceny Sądu Parysa. Parys (syn króla Troi Priama) miał wybrać najpiękniejszą z trzech bogiń: Hery (bogini małżeństwa), Ateny (bogini mądrości) i Afrodyty (bogini miłości). Wybrał Afrodytę - co doprowadziło do wojny trojańskiej. Ten mit NIE należy do cyklu tebańskiego.\n\n**Obraz B - Edyp i Antygona (mit tebański):**\nStarszy brodaty mężczyzna z laską (cechy ślepego wygnańca) i młoda kobieta u jego boku. To klasyczne przedstawienie Edypa w towarzystwie córki Antygony po samooślepieniu i wygnaniu z Teb. Mit tebański obejmuje: Kadmosa, założyciela Teb, dynastię Labdakidów (Lajos → Edyp → Eteokles i Polinik, Antygona, Ismena).\n\n→ **Wniosek:** Obraz B jest związany z cyklem mitów tebańskich - przedstawia Edypa i Antygonę.\n\n## Sposób 3 - kontekst kulturowy\n\n**Cykl mitów tebańskich** obejmuje:\n- Kadmos i założenie Teb (walka ze smokiem, zasianie smocznich zębów)\n- Oidipodeia - los Edypa (wyrocznia, zabójstwo ojca Lajosa, Sfinks, kazirodztwo z matką Jokastą)\n- Tebaid - wyprawa Siedmiu przeciw Tebom, walka Eteoklesa z Polinikiem\n- Antygona - pochówek Polinika wbrew zakazowi Kreona\n\nScena Sądu Parysa należy do **cyklu trojańskiego**, który prowadzi do wojny trojańskiej (*Iliada*, *Odyseja*).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE (zad. 5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - poprawne rozstrzygnięcie (B) + uzasadnienie (wygnanie Edypa lub obraz A = Sąd Parysa)\n> - **0 pkt** - brak uzasadnienia, błędne rozstrzygnięcie lub brak odpowiedzi\n\n**Co zapamiętać?** Edyp ze ślepą laską i Antygona = mit tebański; trzy boginie przed Parysem = mit trojański (Sąd Parysa).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lacinski · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lacinski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Rozstrzygnij, ktory obraz (A czy B) jest zwiazany z cyklem mitow tebanskich. Odpowiedz uzasadnij.</p>\n<p>Rozstrzygnij, ktory obraz (A czy B) jest zwiazany z cyklem mitow tebanskich. Odpowiedz uzasadnij.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Rozstrzygnięcie: B</strong></p>\n<p>Uzasadnienie: Na obrazie B przedstawiono ślepego starca (Edypa) prowadzonego przez młodą kobietę (jego córkę Antygonę) - scena z mitu tebańskiego (wygnanie Edypa z Teb). Obraz A przedstawia tzw. Sąd Parysa (trzy boginie: Hera, Atena, Afrodyta przed Parysem) - mit należący do cyklu trojańskiego, nie tebańskiego.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza ikonografii obu obrazów</h4>\n<p><strong>Obraz A - Sąd Parysa (mit trojański):</strong><br>Trzy nagie lub półnagie kobiety stoją przed siedzącym młodym mężczyzną. Dodatkowa postać (Eros/Amor) i porzucona zbroja z tarczą to typowe atrybuty sceny Sądu Parysa. Parys (syn króla Troi Priama) miał wybrać najpiękniejszą z trzech bogiń: Hery (bogini małżeństwa), Ateny (bogini mądrości) i Afrodyty (bogini miłości). Wybrał Afrodytę - co doprowadziło do wojny trojańskiej. Ten mit NIE należy do cyklu tebańskiego.</p>\n<p><strong>Obraz B - Edyp i Antygona (mit tebański):</strong><br>Starszy brodaty mężczyzna z laską (cechy ślepego wygnańca) i młoda kobieta u jego boku. To klasyczne przedstawienie Edypa w towarzystwie córki Antygony po samooślepieniu i wygnaniu z Teb. Mit tebański obejmuje: Kadmosa, założyciela Teb, dynastię Labdakidów (Lajos → Edyp → Eteokles i Polinik, Antygona, Ismena).</p>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Obraz B jest związany z cyklem mitów tebańskich - przedstawia Edypa i Antygonę.</p>\n<h4>Sposób 3 - kontekst kulturowy</h4>\n<p><strong>Cykl mitów tebańskich</strong> obejmuje:</p>\n<ul><li>Kadmos i założenie Teb (walka ze smokiem, zasianie smocznich zębów)</li><li>Oidipodeia - los Edypa (wyrocznia, zabójstwo ojca Lajosa, Sfinks, kazirodztwo z matką Jokastą)</li><li>Tebaid - wyprawa Siedmiu przeciw Tebom, walka Eteoklesa z Polinikiem</li><li>Antygona - pochówek Polinika wbrew zakazowi Kreona</li></ul>\n<p>Scena Sądu Parysa należy do <strong>cyklu trojańskiego</strong>, który prowadzi do wojny trojańskiej (<em>Iliada</em>, <em>Odyseja</em>).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 5, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne rozstrzygnięcie (B) + uzasadnienie (wygnanie Edypa lub obraz A = Sąd Parysa)<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak uzasadnienia, błędne rozstrzygnięcie lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p><strong>Co zapamiętać?</strong> Edyp ze ślepą laską i Antygona = mit tebański; trzy boginie przed Parysem = mit trojański (Sąd Parysa).</p>"}]}