Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.
\nТема 1. На основі даного урывка тексту передстав проблем і порозважай над ним. Выкорыстай тезу і думкы авторкы і однес ся до інчых текстів культуры. Твоя працa повинна чыслити не менше як 300 слів.
\nOлена Дуць-Файфер
\nВлияня подій І світовой войны на формуваня ся лемківской достоменности - при спілучасти літературных текстів
\nПамят бо, як знаме, хоцбы за Альбваксом, хоц приналежыт до осібного чловека, не єст індивідуальным твором, остала уформувана през збірніст/громаду. „Ум прикликує своі спомины під влияньом соспільности”1, підкрислят Альбвакс. Тоты соспільны рамы памяти рішают, же бесідує ся про збірну, спільнотову ци соспільну памят, котрій приписує ся дві основны, тісно зо собом повязаны функциі - односячу ся до достоменности і леґітимізуючу. Очывидны однесіня медже памятю а достоменністю берут ся з концептуалізуваня достоменности в стислым повязаню зо собом тырваня підмету в часі2. Барбара Шацка3 підкрислят, же збірна памят діє в однесіню до соспільной достоменности на три способы:
\nА леґітимізуюча функция то не лем леґітимізуваня самого істнуваня групы, але тіж єй громадскых структур, єрархіі, норм ітп.
Формуваня, утырваляня і переказ громадской памяти проходит згідно з деякыма культуровыма механізмами, котры ближе окрислили знаны німецкы дослідникы Алейда і Іоан Ассманнове. Предо вшыткым взяли до увагы в своіх концепциях што і з якым ефектом єст запамятуване. Іоан Ассманн высловил тото лаконічні „Лем значуче минуле єст споминане і лем споминане минуле стає ся значуче”4. Конкретызуючы тото узагальніня вартат припомнути знану формулу, же спільнота будує ся, як правило, на памяти або о славных, або траґічных чынах, а подіі І світовой войны дали Лемкам конструкцийну материю до обох тых катеґорий чынів.
Як проходит процес семіотызациі, тзн. станя ся подій значучыма для цілой спільноты, вказує Алейда Ассманн:
Проблем памяти містит ся в переходжыню од „мягкых”, то єст розсіяных і барз ріжнородных біоґрафичных споминів, до форм памяти „твердой”, тзн. зорґанізуваной, спільні поділяной і споюючой, або - бесідуючы словами Нітгаммера - од „індивідуального перепрацуваня досвідчыня” до „формы культуровой”5.
1 M. Halbwachs, Społeczne ramy pamięci, пер. M. Król, Warszawa 1969, c. 125.
2 Ph. Schlesinger, On national identity: Some conceptions and misconceptions criticized, „Social Science Information” 1987, ч. 26 (2), с. 236.
3 B. Szacka, Czas przeszły, pamięć, mit, Warszawa 2008, c. 47-54.
4 J. Assmann, Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, пер. A. Kryczyńska-Pham, Warszawa 2008, c. 91.
5 A. Assmann, 1998 - Między historią a pamięcią, в: Pamięć zbiorowa і kulturowa…, c. 143-173, гев: с. 152.
О. Дуць-Файфер, Влияня подій І світовой войны на формуваня ся лемківской достоменности - при спілучасти літературных текстів, в: ред. О. Дуць-Файфер, Річник Руской Бурсы 2014, Ґорлиці 2014, с. 49-50.
\nТема 1. На основі даного урывка тексту передстав проблем і порозважай над ним. Выкорыстай тезу і думкы авторкы і однес ся до інчых текстів культуры. Твоя працa повинна чыслити не менше як 300 слів.
","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Wypracowanie argumentacyjne (Tema 1) - rozwiazanie modelowe
\nTo zadanie nie ma jednej poprawnej odpowiedzi - zdajacy pisze wlasne wypracowanie argumentacyjne po lemkowsku (minimum 300 slow). Ponizej przedstawiony jest wzorcowy plan i wskazowki, jak uzyskac maksymalna liczbe punktow.
\nKrok 1: Okreslenie problemu z tekstu (Kategoria A)
\nTekst Oleny Duc-Fajfer dotyczy zwiazku miedzy zbiorowa pamiecia a tozsamoscia grupowa (достоменністю) spolecznosci lemkowskiej. Autorka, powolujac sie na Halbwachsa i Assmannow, wskazuje, ze:
\nKrok 2: Sformulowanie wlasnego stanowiska (Kategoria B)
\nZdajacy powinien odniesc sie do tezy autorki - moze sie z nia zgadzac, polemizowac lub rozwijac. Przykladowe stanowisko:
\n"Zgadzam sie z autorka, ze zbiorowa pamiec jest fundamentem tozsamosci grupowej. Bez wspolnie przechowywanych wspomnien - przekazywanych przez literatura, piesjni, obrzedy - spolecznosc traci poczucie ciagloski i wyjatkowosci. Historia Lemkow potwierdza te prawidlowosc: trauma wysiedlen (Akcja Wisla 1947) i heroizm obrony ojcowskiej ziemi staly sie osnowa lemkowskiej tozsamosci kulturowej, utrwalonej wlasnie w tekstach literackich."
\nKrok 3: Odniesienie do innych tekstow kultury (wymagane!)
\nPrzykladowe teksty kultury do wykorzystania:
\nKrok 4: Kompozycja wypracowania
\nKontekst historyczny kluczowy dla zrozumienia tekstu:
\nKlucz CKE (zad. 1, max 40 pkt) - Wypowiedz argumentacyjna:\n
- A. Okreslenie problemu (0/3/6/9 pkt): 9 pkt - okreslenie pelne i zgodne z tekstem; 6 pkt - zgodne, ale niepelne; 3 pkt - czesciowo zgodne; 0 pkt - brak lub niezgodne
- B. Stanowisko wobec autora (0/3/6/9 pkt): 9 pkt - adekwatne i pelne; 6 pkt - adekwatne, niepelne; 3 pkt - czesciowo adekwatne; 0 pkt - brak lub nieadekwatne
- C. Poprawnosc rzeczowa (0/2 pkt): 2 pkt - brak bledow; 0 pkt - jeden blad lub wiecej
- D. Zamysl kompozycyjny (0/3/6 pkt): 6 pkt - kompozycja funkcjonalna; 3 pkt - zaburzenia; 0 pkt - brak zamyslu
- E. Spojnosc lokalna (0/1/2 pkt): 2 pkt - pelna spojnosc lub niewielkie zaburzenia; 1 pkt - znaczne zaburzenia; 0 pkt - niespojnosc
- F. Styl tekstu (0/2/4 pkt): 4 pkt - stosowny; 2 pkt - czesciowo stosowny; 0 pkt - niestosowny
- G. Poprawnosc jezykowa (0/2/4 pkt): 4 pkt - brak bledow lub nieliczne nierazace; 2 pkt - liczne nierazace lub nieliczne razace; 0 pkt - liczne razace
- H. Poprawnosc zapisu (0/2/4 pkt): 4 pkt - zapis poprawny lub nieliczne nierazace; 2 pkt - liczne nierazace lub nieliczne razace; 0 pkt - liczne razace
- UWAGA: Jesli A = 0 pkt - nie przyznaje sie punktow w pozostalych kategoriach. Jesli A = 3 pkt i B = 0 pkt - nie przyznaje sie punktow w pozostalych. Praca < 300 slow - punkty tylko za A, B, C. Blad kardynalny rzeczowy - 0 pkt za cala prace.
Co zapamietac? Uzyj terminologii z tekstu (достоменністю, збірна памят, семіотызация). Przytocz dosłownie cytat z tekstu (np. formule Assmanna). Odnies sie do co najmniej jednego innego tekstu kultury. Zadbaj o wyrazna trojdzielna kompozycje. Pisz po lemkowsku - egzaminator ocenia takze poprawnosc jezykowa w jezyku mniejszosci.
"}]}