Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.
\nТема 1. На основі даного урывка тексту передстав проблем і порозважай над ним. Выкорыстай тезу і думкы авторa і однес ся до інчых текстів культуры. Твоя працa повинна чыслити не менше як 300 слів.
\nНестор Репела, Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю
\nНестор Репела
\nЖый так, як я вчу, а не так - як я жыю
\nЛем, Лемко, Лемковина - то тоты слова, якыма мы і почынаме тоту свою бесіду - го миліст рідности той лемківской - што найперше, а пак юж го миліст жытя того свого, нам, Лемкам - лемківского. Бо выберати ся даґде, ци то дашто робити, то тра знати найперше початок тому, а при тым передвиджувати і конец. Тым путьом то ся ма жытя наше, то-ж си тра го ним міркувати, перемышлювати, як зачати, што знати, кым быти і чым кінчыти. Бо без того не мож ся го добро выкєрувати, бо жытя пережыти - то не поле перейти. Та бо жытя - то річ тяжка і важна, та і діло трудне, а іщы мати ся го ним Чловеком - то єст преокрутна, як важніст, так і необхідніст.
\nЧловек го достоінстві ся ма до свого рода і цілой народности і ма до того од себе штоси в собі, штоси своє, особисте вкладене. Лемко ма го тот свій рід і го того свого рода бесіду вкладену гордіст свого особистого слова ЛЕМ, чым і жыє.
\nІ тот Лемко лем з тым словом жыє, бо лем з ним він во гордости Лемка. Та бо то і правда, же лем то ним і гордит ся преокрутні та і прикрашат си ним свою лемківску бесіду, тым словом кровно-народовым - лем. Та бо і лем то з ним заєдно, без него він, як і без хліба, не може ся обыйти і хто бы му лем повіл: Ей, ты Лемку, не гвар ЛЕМ, дам ти пятку! - О, та ЛЕМ дайте! - одповіст зараз.
\n…Ta і през тото то слово ЛЕМ і тот нарід Карпато-Русинів Лемками ся почал величати Та гнес-ден далеко му юж до того родимого краю - Карпат, бо змушений ся мал лишыти го і піти світом, поза границі; з волі Бога і долі немилой осиротил і себе, і рід, і край свій рідний.
\nЖытя ріжныма путями веде чловека і на каждым з тых пути обяснює му як ся тра поводити го ним і обмышлювати свій крок. Лем же не каждий чловек си тото обясніня осьвідомлює і през то жыє надійом по веліню свого жытя; а тото хтіня - веліня ся мало коли го миліст обертат. Бо кіт на пецу повіл: - Я жыю надійом - коли позерал на кобасу, што вісіла на траґарі, і мило велял си оґоном та мурликал весело. Вшытко має єден конец, а кобаса два, і през тот другій конец, по більшій части, битым ся ма, бо не зна ся того, што біда гварит: - Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю.
\nРіжні то з нашым народом ся ма. [ ] Єдны нич юж не знают, другы не вірят, повідают: - Што нам юж гнес з того? А я гварю - же кажды інчы народы мают гонір і любов мают, повагу до свого народа, то і мы, Русины-Лемкы, повинни сме своє поважати. Бо хто нас буде поважал і вірил нам, кєд мы своє, а тым і себе, не віриме го ся.
\nОпамятайме ся! Майме си тыж до ся і до свого народа, до його бесіды, до його ЛЕМ - любов, повагу і пошану. Майме гонір!
\n[Донбас, осін 1998 рока]
\nН. Репела, Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю, [в:] Idem, Місце при столі, Крениця-Ліґниця 2001, с. 5-6.
\nТема 1. На основі даного урывка тексту передстав проблем і порозважай над ним. Выкорыстай тезу і думкы авторa і однес ся до інчых текстів культуры. Твоя працa повинна чыслити не менше як 300 слів.
","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Wypowiedz argumentacyjna (min. 300 slow w jezyku lemkowskim) na temat: godnosc, tozsamosc i odpowiedzialnosc Lemkow za wlasne dziedzictwo kulturowe i jezykowe - na podstawie eseju Nestora Repely "Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю".
\nPonizej przedstawiono wzorcowy plan i omowienie wypracowania dla zdajacego. Samo wypracowanie musi byc napisane w jezyku lemkowskim przez zdajacego.
\nKrok 1: Zidentyfikuj glowny problem tekstu.
\nNestor Repela w eseju porusza kilka scisle ze soba powiazanych problemow:
\nKrok 2: Okresl tezy i argumenty autora.
\nTeza autora: Lemkowie powinni z godnoscia i miloscia podchodzic do swojego narodu, jezyka i slowa "ЛЕМ", bo kto nie szanuje wlasnego dziedzictwa, nie moze oczekiwac szacunku od innych.
\nArgumenty w tekscie:
\nKrok 3: Zajmij stanowisko wobec stanowiska autora.
\nZdajacy powinien wyrazic wlasne stanowisko: zgodzic sie (z argumentami), polemizowac lub przyjac stanowisko zniuansowane. Przyklad stanowiska: "Zgadzam sie z autorem - bez milosci do wlasnego jezyka i kultury tozsamosc narodu zamiera, co widac we wspolczesnym swiecie na wielu przykladach."
\nKrok 4: Odniesc sie do innych tekstow kultury.
\nPrzykladowe konteksty:
\nStruktura wzorcowej pracy:
\nCechy stylu stosownego: jezyk lemkowski (cyrylica), dbalosc o poprawnosc gramatyczna i ortograficzna lemkowszczyzny, stosowny rejestr, brak zbyt potocznhych wyrazen, logiczne powiazanie zdania.
\nKlucz CKE (zad. 1 - Temat 1, max 40 pkt):\n
A. Okreslenie problemu:
- 9 pkt - pelne i zgodne z tekstem okreslenie problemu (godnosc, tozsamosc, odpowiedzialnosc Lemkow, kontrast miedzy nauczaniem a zyciem)
- 6 pkt - zgodne z tekstem, ale niepelne
- 3 pkt - czesciowo zgodne z tekstem
- 0 pkt - brak lub niezgodne z tekstem (UWAGA: 0 pkt w A = 0 za calosc)
B. Stanowisko wobec rozwiazania przyjetego przez autora:
- 9 pkt - adekwatne i pelne stanowisko wzgledem tekstu
- 6 pkt - adekwatne, ale niepelne
- 3 pkt - czesciowo adekwatne
- 0 pkt - brak lub nieadekwatne (gdy A=3 i B=0 => 0 za calosc)
C. Poprawnosc rzeczowa: 2 pkt (brak bledow) / 0 pkt (blad kardynalny = dyskwalifikacja)
D. Zamysl kompozycyjny: 6 pkt (funkcjonalna) / 3 pkt (zaburzenia) / 0 pkt (brak)
E. Spojnosc lokalna: 2 pkt / 1 pkt / 0 pkt
F. Styl tekstu: 4 pkt (stosowny) / 2 pkt (czesciowo stosowny) / 0 pkt (niestosowny)
G. Poprawnosc jezykowa: 4 pkt / 2 pkt / 0 pkt
H. Poprawnosc zapisu: 4 pkt / 2 pkt / 0 pkt
UWAGA: Praca krotsza niz 300 slow = punkty tylko za A, B, C.
Co zapamietac?
\n