{"id":"maturazai-litewski-lit-pr-2016-05/zad/1.2","paper_id":"maturazai-litewski-lit-pr-2016-05","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"1 uzduotis - Lietuvos Respublikos Prezidentes Dalios Grybauskaites kalba Partizanu pagerbimo, kariuomenes ir visuomenes vienybes dienos sventeje (zrodlo: http://www.president.lt). Tekst zrodlowy jak w zadaniu 1.1.\n\nAtsizvelgdami i kalbos tema ir paskirti, paaiskinkite, kodel Lietuvos Respublikos prezidentes Dalios Grybauskaites pasisakyme vyrauja ivardziu ir veiksmazodziu daugiskaitos formos.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Formy liczby mnogiej zaimkow i czasownikow podkreslaja, ze prezydent mowi jako przedstawicielka calego narodu i wyraża idee wspolnoty wszystkich obywateli Litwy.**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu\nKrok 1: W przemowieniu dominuja formy liczby mnogiej: \"esame\" (jestesmy), \"musu\" (nasz/nasze), \"mes\" (my) - powtarzane wielokrotnie.\n\nKrok 2: Prezydent jest glowa panstwa, wiec mowiac \"mes\" (my), nie mowi tylko o sobie, lecz przemawia w imieniu calego narodu litewskiego. To typowa dla stylu oficjalnych przemowien panstwowych forma \"my majestatyczne\" lub \"my solidaryzujace\".\n\nKrok 3: Uzywajac liczby mnogiej, Grybauskaite podkreslaja jednosc narodu - temat centralny przemowienia (\"vienybe\" - jednosc). Formy mnogie buduja poczucie wspolnoty miedzy mowczynia a sluchaczami.\n\n## Sposob 2 - styl przemowien panstwowych\nW retoryce politycznej i dyplomatycznej formy pierwszej osoby liczby mnogiej sa elementem stylu charakterystycznego dla szefow panstw. Sluza one:\n- identyfikacji lidera z wspolnota, ktora reprezentuje\n- wzmocnieniu przekazu o solidarnosci i wspolnym losie\n- perswazji przez wlaczenie sluchaczy w kreowana wizje (\"my - Litwini\")\nW tej mowie funkcja jest szczegolnie silna, bo temat (Dzien Jednosci Armii i Spoleczenstwa) wymaga jezyka jednosci, nie podzialow.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za uzasadnienie uzycia zaimkow i czasownikow w liczbie mnogiej (wskazanie funkcji perswazyjnej lub reprezentatywnej)\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** \"Formy mnogie podkreslaja, ze prezydent reprezentuje stanowisko szefa panstwa i wyraza idee wspolnoty obywateli\" / \"Formy mnogie sa charakterystyczne dla stylu przemowien przywodcow panstwowych\"\n\nCo zapamietac? Litewski \"daugiskaita\" to liczba mnoga. Gdy prezydent mowi \"mes esame stiprus\" (jestesmy silni) zamiast \"as esu stipri\" (jestem silna), gramatycznie wlacza sluchaczy do swojej wypowiedzi i buduje poczucie wspolnoty - to klasyczny chwyt retoryczny w oratorstwie politycznym.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"

1 uzduotis - Lietuvos Respublikos Prezidentes Dalios Grybauskaites kalba Partizanu pagerbimo, kariuomenes ir visuomenes vienybes dienos sventeje (zrodlo: http://www.president.lt). Tekst zrodlowy jak w zadaniu 1.1.

\n

Atsizvelgdami i kalbos tema ir paskirti, paaiskinkite, kodel Lietuvos Respublikos prezidentes Dalios Grybauskaites pasisakyme vyrauja ivardziu ir veiksmazodziu daugiskaitos formos.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Formy liczby mnogiej zaimkow i czasownikow podkreslaja, ze prezydent mowi jako przedstawicielka calego narodu i wyraża idee wspolnoty wszystkich obywateli Litwy.

\n

Sposob 1 - analiza tekstu

\n

Krok 1: W przemowieniu dominuja formy liczby mnogiej: "esame" (jestesmy), "musu" (nasz/nasze), "mes" (my) - powtarzane wielokrotnie.

\n

Krok 2: Prezydent jest glowa panstwa, wiec mowiac "mes" (my), nie mowi tylko o sobie, lecz przemawia w imieniu calego narodu litewskiego. To typowa dla stylu oficjalnych przemowien panstwowych forma "my majestatyczne" lub "my solidaryzujace".

\n

Krok 3: Uzywajac liczby mnogiej, Grybauskaite podkreslaja jednosc narodu - temat centralny przemowienia ("vienybe" - jednosc). Formy mnogie buduja poczucie wspolnoty miedzy mowczynia a sluchaczami.

\n

Sposob 2 - styl przemowien panstwowych

\n

W retoryce politycznej i dyplomatycznej formy pierwszej osoby liczby mnogiej sa elementem stylu charakterystycznego dla szefow panstw. Sluza one:

\n\n

W tej mowie funkcja jest szczegolnie silna, bo temat (Dzien Jednosci Armii i Spoleczenstwa) wymaga jezyka jednosci, nie podzialow.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 1.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - za uzasadnienie uzycia zaimkow i czasownikow w liczbie mnogiej (wskazanie funkcji perswazyjnej lub reprezentatywnej)
- 0 pkt - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi
- Akceptowane warianty: "Formy mnogie podkreslaja, ze prezydent reprezentuje stanowisko szefa panstwa i wyraza idee wspolnoty obywateli" / "Formy mnogie sa charakterystyczne dla stylu przemowien przywodcow panstwowych"
\n

Co zapamietac? Litewski "daugiskaita" to liczba mnoga. Gdy prezydent mowi "mes esame stiprus" (jestesmy silni) zamiast "as esu stipri" (jestem silna), gramatycznie wlacza sluchaczy do swojej wypowiedzi i buduje poczucie wspolnoty - to klasyczny chwyt retoryczny w oratorstwie politycznym.

"}]}