{"id":"maturazai-litewski-lit-pr-2016-05/zad/1.5","paper_id":"maturazai-litewski-lit-pr-2016-05","number":"1.5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"1 uzduotis - Lietuvos Respublikos Prezidentes Dalios Grybauskaites kalba Partizanu pagerbimo, kariuomenes ir visuomenes vienybes dienos sventeje (zrodlo: http://www.president.lt). Tekst zrodlowy jak w zadaniu 1.1.\n\nPaaiskinkite savais zodziais sakini: Musu meiles Lietuvai neiskirto kryziuociai, neisveze gyviniai vagonai.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Milosc Litwinow do ojczyzny nie zostala zniszczona przez bolesne doswiadczenia historyczne: ani walki z Krzyzakami, ani deportacje w wagonach bydlecych (system totalitarny).**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu\nKrok 1: Zdanie oryginalne: \"Musu meiles Lietuvai neiskirto kryziuociai, neisveze gyviniai vagonai.\"\n- \"musu meilei Lietuvai\" - naszej milosci do Litwy\n- \"neiskirto kryziuociai\" - nie zniszczyli/nie rozdzielili Krzyzacy\n- \"neisveze gyviniai vagonai\" - nie wywiezly wagony bydlece\n\nKrok 2: Dwa aluzyjne obrazy historyczne:\n1. \"Krzyzacy\" (kryziuociai) - odniesienie do sredniowiecznych wojen z Zakonem Krzyzackim (XIII-XV w.), gdy Litwa broniła swojej niezaleznosci i poganskiej tozsamosci przed chrystianizacja silami zbrojnymi.\n2. \"Wagony bydlece\" (gyviniai vagonai) - aluzja do deportacji Litwinow przez ZSRR (szczegolnie 1941 i 1949 roku), gdy dziesiatki tysiecy Litwinow bylo wywozonych w wagonach towarowych na Syberie.\n\nKrok 3: Sens zdania: zadne historyczne proby zniszczenia narodu litewskiego - ani sredniowieczne najazdy, ani sowieckie deportacje - nie zdolaly unicestwic milosci Litwinow do ojczyzny.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nOdwolanie do Krzyzakow symbolizuje zagrozenie zewnetrzne z okresu Wielkiego Ksiestwa Litewskiego. Wagony bydlece to jeden z najdramatyczniejszych obrazow litewskiej pamieci zbiorowej - Dalia Grinkeviciute, ktorej teksty sa w zadaniu 3, sama byla deportowana jako dziecko na Syberie w 1941 roku i opisala te doswiadczenia w swojej apysaka. Przemowienie Grybauskaite nawiazuje wiec do tej samej traumatycznej pamieci narodowej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za poprawna odpowiedz wyjasniajaca sens zdania\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** \"Milosci do Litwy nie zniszczylo bolesne doswiadczenie historyczne: ani walki z Krzyzakami, ani totalitarny system (deportacje sowieckie)\"\n\nCo zapamietac? \"Gyviniai vagonai\" (dosłownie: wagony bydlece) to kluczowe pojecie w litewskiej pamieci historycznej, oznaczajace sowieckie deportacje Litwinow na Syberie. Rozumienie tych aluzji kulturowo-historycznych jest niezbedne do interpretacji litewskiej literatury i tekstow oficjalnych.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"

1 uzduotis - Lietuvos Respublikos Prezidentes Dalios Grybauskaites kalba Partizanu pagerbimo, kariuomenes ir visuomenes vienybes dienos sventeje (zrodlo: http://www.president.lt). Tekst zrodlowy jak w zadaniu 1.1.

\n

Paaiskinkite savais zodziais sakini: Musu meiles Lietuvai neiskirto kryziuociai, neisveze gyviniai vagonai.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Milosc Litwinow do ojczyzny nie zostala zniszczona przez bolesne doswiadczenia historyczne: ani walki z Krzyzakami, ani deportacje w wagonach bydlecych (system totalitarny).

\n

Sposob 1 - analiza tekstu

\n

Krok 1: Zdanie oryginalne: "Musu meiles Lietuvai neiskirto kryziuociai, neisveze gyviniai vagonai."

\n\n

Krok 2: Dwa aluzyjne obrazy historyczne:

\n
  1. "Krzyzacy" (kryziuociai) - odniesienie do sredniowiecznych wojen z Zakonem Krzyzackim (XIII-XV w.), gdy Litwa broniła swojej niezaleznosci i poganskiej tozsamosci przed chrystianizacja silami zbrojnymi.
  2. "Wagony bydlece" (gyviniai vagonai) - aluzja do deportacji Litwinow przez ZSRR (szczegolnie 1941 i 1949 roku), gdy dziesiatki tysiecy Litwinow bylo wywozonych w wagonach towarowych na Syberie.
\n

Krok 3: Sens zdania: zadne historyczne proby zniszczenia narodu litewskiego - ani sredniowieczne najazdy, ani sowieckie deportacje - nie zdolaly unicestwic milosci Litwinow do ojczyzny.

\n

Sposob 2 - kontekst historyczny

\n

Odwolanie do Krzyzakow symbolizuje zagrozenie zewnetrzne z okresu Wielkiego Ksiestwa Litewskiego. Wagony bydlece to jeden z najdramatyczniejszych obrazow litewskiej pamieci zbiorowej - Dalia Grinkeviciute, ktorej teksty sa w zadaniu 3, sama byla deportowana jako dziecko na Syberie w 1941 roku i opisala te doswiadczenia w swojej apysaka. Przemowienie Grybauskaite nawiazuje wiec do tej samej traumatycznej pamieci narodowej.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 1.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - za poprawna odpowiedz wyjasniajaca sens zdania
- 0 pkt - odpowiedz bledna lub brak odpowiedzi
- Akceptowane warianty: "Milosci do Litwy nie zniszczylo bolesne doswiadczenie historyczne: ani walki z Krzyzakami, ani totalitarny system (deportacje sowieckie)"
\n

Co zapamietac? "Gyviniai vagonai" (dosłownie: wagony bydlece) to kluczowe pojecie w litewskiej pamieci historycznej, oznaczajace sowieckie deportacje Litwinow na Syberie. Rozumienie tych aluzji kulturowo-historycznych jest niezbedne do interpretacji litewskiej literatury i tekstow oficjalnych.

"}]}