{"id":"maturazai-litewski-lit-pr-2018-05/zad/2","paper_id":"maturazai-litewski-lit-pr-2018-05","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie dotyczy tekstu M. Martinaicio \"Poezija - tai pastanga uzmegzti rysius su kazkuo\" (zadania 1.-5.).\n\nRemdamiesi tekstu papildykite lentele. Irasykite zodzius, atitinkancius lenteleje pateiktas reiksmes ir pateiktu zodziu reiksmes.\n\nEil. nr. | Reiksme | Zodis\n1. | Vaizdas samoneje |\n2. | | cenzura\n3. | Vieta, kurioje zemes sluoksniai iseina i pavirsiu |\n4. | | rezimas","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. vaizdinys, 2. Valstybes valdymo forma / nustatyta tvarka (cenzura = kontrola panstwa nad informacja), 3. atodanga, 4. Valdzios organu atliekama spaudos ir kitokios viesosios informacijos kontrole (rezimas)**\n\n## Sposob 1 - analiza slownictwa z tekstu\n\nZadanie polega na dopasowaniu slow z tekstu do podanych definicji (lub odwrotnie).\n\n**Pozycja 1: Znaczenie \"Vaizdas samoneje\" (obraz w swiadomosci)**\nW tekscie Martinaitis uzywa slowa \"etnokulturiniais vaizdiniais\" - \"vaizdinys\" to po litewsku 'wyobrazenie, obraz umyslowy'. Odpowiedz: **vaizdinys**.\n\n**Pozycja 2: Znaczenie slowa \"cenzura\"**\nCenzura = kontrola wykonywana przez organy wladzy nad prasa i innymi informacjami publicznymi. Klucz CKE podaje dwie dopuszczalne odpowiedzi: \"Valstybes valdymo forma\" (forma rzadzenia panstwa) lub \"nustatyta tvarka\" (ustalony porzadek). Szerzej: jest to system kontroli informacji.\n\n**Pozycja 3: Znaczenie \"Vieta, kurioje zemes sluoksniai iseina i pavirsiu\" (miejsce, gdzie warstwy ziemi wychodzaja na powierzchnie)**\nW tekscie pojawia sie slowo \"atodangos\" - 'odkrycie, odslonienie' (geol. odkrywka). Martinaitis uzywa tego slowa metaforycznie: \"atsiveria nepaprastai idomios prasmines atodangos\". Odpowiedz: **atodanga**.\n\n**Pozycja 4: Znaczenie slowa \"rezimas\"**\nRezimas = kontrola sprawowana przez organy wladzy nad prasa i innymi informacjami publicznymi (\"Valdzios organu atliekama spaudos ir kitokios viesosios informacijos kontrole\"). W tekscie: \"komunistinio rezimo ledo klodas\".\n\n## Sposob 2 - strategia uzupelniania tabel slownikowych\nPrzy takich zadaniach nalezy: (a) szukac slow w samym tekscie, (b) korzystac z kontekstu zdania, (c) pamietac o formach odmiennych (np. atodangos to dopelniacz od atodanga). Klucz CKE akceptuje rozne sformulowania definicji, o ile sa merytorycznie poprawne.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - cztery poprawne uzupelnienia\n> - **1 pkt** - trzy poprawne uzupelnienia\n> - **0 pkt** - dwa lub mniej poprawnych uzupelnien albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** dla poz. 2 i 4 dopuszczalne rozne sformulowania znaczeniowo zgodne\n\nCo zapamietac? Slowa vaizdinys (wyobrazenie), atodanga (odslonienie/odkrywka) oraz pojecia cenzura i rezimas sa kluczowe dla litewskiego slownictwa spoleczno-politycznego i czesto pojawiaja sie w tekstach publicystycznych.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie dotyczy tekstu M. Martinaicio "Poezija - tai pastanga uzmegzti rysius su kazkuo" (zadania 1.-5.).

\n

Remdamiesi tekstu papildykite lentele. Irasykite zodzius, atitinkancius lenteleje pateiktas reiksmes ir pateiktu zodziu reiksmes.

\n

Eil. nr. | Reiksme | Zodis

\n
  1. | Vaizdas samoneje |
  2. | | cenzura
  3. | Vieta, kurioje zemes sluoksniai iseina i pavirsiu |
  4. | | rezimas
","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

1. vaizdinys, 2. Valstybes valdymo forma / nustatyta tvarka (cenzura = kontrola panstwa nad informacja), 3. atodanga, 4. Valdzios organu atliekama spaudos ir kitokios viesosios informacijos kontrole (rezimas)

\n

Sposob 1 - analiza slownictwa z tekstu

\n

Zadanie polega na dopasowaniu slow z tekstu do podanych definicji (lub odwrotnie).

\n

Pozycja 1: Znaczenie "Vaizdas samoneje" (obraz w swiadomosci)
W tekscie Martinaitis uzywa slowa "etnokulturiniais vaizdiniais" - "vaizdinys" to po litewsku 'wyobrazenie, obraz umyslowy'. Odpowiedz: vaizdinys.

\n

Pozycja 2: Znaczenie slowa "cenzura"
Cenzura = kontrola wykonywana przez organy wladzy nad prasa i innymi informacjami publicznymi. Klucz CKE podaje dwie dopuszczalne odpowiedzi: "Valstybes valdymo forma" (forma rzadzenia panstwa) lub "nustatyta tvarka" (ustalony porzadek). Szerzej: jest to system kontroli informacji.

\n

Pozycja 3: Znaczenie "Vieta, kurioje zemes sluoksniai iseina i pavirsiu" (miejsce, gdzie warstwy ziemi wychodzaja na powierzchnie)
W tekscie pojawia sie slowo "atodangos" - 'odkrycie, odslonienie' (geol. odkrywka). Martinaitis uzywa tego slowa metaforycznie: "atsiveria nepaprastai idomios prasmines atodangos". Odpowiedz: atodanga.

\n

Pozycja 4: Znaczenie slowa "rezimas"
Rezimas = kontrola sprawowana przez organy wladzy nad prasa i innymi informacjami publicznymi ("Valdzios organu atliekama spaudos ir kitokios viesosios informacijos kontrole"). W tekscie: "komunistinio rezimo ledo klodas".

\n

Sposob 2 - strategia uzupelniania tabel slownikowych

\n

Przy takich zadaniach nalezy: (a) szukac slow w samym tekscie, (b) korzystac z kontekstu zdania, (c) pamietac o formach odmiennych (np. atodangos to dopelniacz od atodanga). Klucz CKE akceptuje rozne sformulowania definicji, o ile sa merytorycznie poprawne.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 2, max 2 pkt):
- 2 pkt - cztery poprawne uzupelnienia
- 1 pkt - trzy poprawne uzupelnienia
- 0 pkt - dwa lub mniej poprawnych uzupelnien albo brak odpowiedzi
- Akceptowane warianty: dla poz. 2 i 4 dopuszczalne rozne sformulowania znaczeniowo zgodne
\n

Co zapamietac? Slowa vaizdinys (wyobrazenie), atodanga (odslonienie/odkrywka) oraz pojecia cenzura i rezimas sa kluczowe dla litewskiego slownictwa spoleczno-politycznego i czesto pojawiaja sie w tekstach publicystycznych.

"}]}