{"id":"maturazai-litewski-lit-pr-2018-05/zad/4","paper_id":"maturazai-litewski-lit-pr-2018-05","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie dotyczy tekstu M. Martinaicio \"Poezija - tai pastanga uzmegzti rysius su kazkuo\" (zadania 1.-5.).\n\nIs priespaskutines pastraipos israsykite du moteriskosios gimines daiktavardzius, padarytus is priesdeliniu veiksmazodziu.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. atodangos\n2. patirtis**\n\n## Sposob 1 - analiza gramatyczna: rzeczowniki zenskie od czasownikow przedrostkowych\n\nZadanie dotyczy przedostatniego akapitu tekstu (\"priespaskutine paragrafa\"), ktory zaczyna sie od: \"Vilniaus universitete per literaturos seminarus \"\n\nNalezy znalezc rzeczowniki rodzaju zenskiego (mot. gimine) utworzone od czasownikow z przedrostkami (priesdeliniai veiksmazodziai).\n\n**1. atodangos** (forma dopelniacza liczby pojedynczej od: atodanga)\n- Podstawa: czasownik \"atidengti\" (odkryc, odslon?) lub \"atsidengti\" z przedrostkiem \"ato-/at-\"\n- Rodzaj: zenski (konczy sie na -a w mianowniku: atodanga)\n- W tekscie: \"atsiveria nepaprastai idomios prasmines atodangos\" (otwieraja sie niezwykle interesujace odkrycia znaczeniowe)\n- Budowa: przedrostek \"ato-\" + rdzen od czasownika\n\n**2. patirtis** (mianownik liczby pojedynczej)\n- Podstawa: czasownik \"patirti\" (doswiadczyc) z przedrostkiem \"pa-\"\n- Rodzaj: zenski (odmiena na -is, typ zenski w litewskim)\n- W tekscie: \"religine patirtis\" (doswiadczenie religijne)\n- Budowa: przedrostek \"pa-\" + rdzen \"tirt-\" + sufiks rzeczownikowy -tis\n\n## Sposob 2 - jak rozpoznac rzeczowniki od czasownikow z przedrostkami w litewskim?\nLitewskie czasowniki z przedrostkami: at-, pa-, ap-, iS-, nu-, su-, pri-, per-, uz-, pre- itd. Rzeczowniki od nich tworzone moga konczyc sie na: -tis, -imas, -ymas, -imas, -a, -e. Rodzaj zenski w litewskim: koncowki -a, -e, -is (typ IV) lub -yte.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie obu wyrazow: atodangos i patirtis (lub ich formy fleksyjne z tekstu)\n> - **0 pkt** - podanie tylko jednego wyrazu lub odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Litewskie rzeczowniki zenskie od czasownikow z przedrostkami sa bardzo produktywna klasa: patirtis (doswiadczenie) od patirti, atodanga (odkrywka/odslonienie) od atidengti. Forma w tekscie to dopelniacz atodangos i mianownik patirtis.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie dotyczy tekstu M. Martinaicio &quot;Poezija - tai pastanga uzmegzti rysius su kazkuo&quot; (zadania 1.-5.).</p>\n<p>Is priespaskutines pastraipos israsykite du moteriskosios gimines daiktavardzius, padarytus is priesdeliniu veiksmazodziu.<br>1<br>2</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**1. atodangos</p>\n<ol><li>patirtis**</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - analiza gramatyczna: rzeczowniki zenskie od czasownikow przedrostkowych</h4>\n<p>Zadanie dotyczy przedostatniego akapitu tekstu (&quot;priespaskutine paragrafa&quot;), ktory zaczyna sie od: &quot;Vilniaus universitete per literaturos seminarus &quot;</p>\n<p>Nalezy znalezc rzeczowniki rodzaju zenskiego (mot. gimine) utworzone od czasownikow z przedrostkami (priesdeliniai veiksmazodziai).</p>\n<p><strong>1. atodangos</strong> (forma dopelniacza liczby pojedynczej od: atodanga)</p>\n<ul><li>Podstawa: czasownik &quot;atidengti&quot; (odkryc, odslon?) lub &quot;atsidengti&quot; z przedrostkiem &quot;ato-/at-&quot;</li><li>Rodzaj: zenski (konczy sie na -a w mianowniku: atodanga)</li><li>W tekscie: &quot;atsiveria nepaprastai idomios prasmines atodangos&quot; (otwieraja sie niezwykle interesujace odkrycia znaczeniowe)</li><li>Budowa: przedrostek &quot;ato-&quot; + rdzen od czasownika</li></ul>\n<p><strong>2. patirtis</strong> (mianownik liczby pojedynczej)</p>\n<ul><li>Podstawa: czasownik &quot;patirti&quot; (doswiadczyc) z przedrostkiem &quot;pa-&quot;</li><li>Rodzaj: zenski (odmiena na -is, typ zenski w litewskim)</li><li>W tekscie: &quot;religine patirtis&quot; (doswiadczenie religijne)</li><li>Budowa: przedrostek &quot;pa-&quot; + rdzen &quot;tirt-&quot; + sufiks rzeczownikowy -tis</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - jak rozpoznac rzeczowniki od czasownikow z przedrostkami w litewskim?</h4>\n<p>Litewskie czasowniki z przedrostkami: at-, pa-, ap-, iS-, nu-, su-, pri-, per-, uz-, pre- itd. Rzeczowniki od nich tworzone moga konczyc sie na: -tis, -imas, -ymas, -imas, -a, -e. Rodzaj zenski w litewskim: koncowki -a, -e, -is (typ IV) lub -yte.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne podanie obu wyrazow: atodangos i patirtis (lub ich formy fleksyjne z tekstu)<br>- <strong>0 pkt</strong> - podanie tylko jednego wyrazu lub odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Litewskie rzeczowniki zenskie od czasownikow z przedrostkami sa bardzo produktywna klasa: patirtis (doswiadczenie) od patirti, atodanga (odkrywka/odslonienie) od atidengti. Forma w tekscie to dopelniacz atodangos i mianownik patirtis.</p>"}]}