{"id":"maturazai-litewski-lit-pr-2018-05/zad/8","paper_id":"maturazai-litewski-lit-pr-2018-05","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie dotyczy tekstu R. Kozeniauskiene \"Zodzio, elgesio ir jausmo kulturos derme\" (zadania 6.-10.).\n\nIrasykite tekste pavartotus terminus, kuriuos atitinka sie \"Tarptautiniu zodziu zodyno\" apibrezimai.\n1 - grozio kriteriju taikymas ir laikymasis; mokslas, tiriantis grozi ir mena.\n2 - zmoniu elgesio normu visuma; mokslas, tiriantis dorove.\n3 - nustatyta formali ceremoniju tvarka; kurios nors visuomenes ar jos dalies tinkamo elgesio normos.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. estetika\n2. etika\n3. etiketas**\n\n## Sposob 1 - dopasowanie definicji do terminow z tekstu\n\nZadanie polega na znalezieniu w tekscie terminow odpowiadajacych definicjom ze slownika wyrazow obcych.\n\n**1. \"grozio kriteriju taikymas ir laikymasis; mokslas, tiriantis grozi ir mena\"**\n= stosowanie i przestrzeganie kryteriow piekna; nauka badajaca piekno i sztuke\nTo definicja **estetyki** (estetika). W tekscie: \"siurksciu, vulgariu ar zargonisku zodziu vartosena laikydamas nusizengimu etikai\" - Zuperka wiaze estetike z etyka jezyka.\n\n**2. \"zmoniu elgesio normu visuma; mokslas, tiriantis dorove\"**\n= ogol norm zachowania ludzi; nauka badajaca moralnosc\nTo definicja **etyki** (etika). W tekscie pojawia sie wielokrotnie: \"Kalbetojo etine kultura\", \"kalba vadinama neetiska\", \"etika ir etiketa\".\n\n**3. \"nustatyta formali ceremoniju tvarka; kurios nors visuomenes ar jos dalies tinkamo elgesio normos\"**\n= ustalony formalny porzadek ceremonii; normy wlasciwego zachowania danego spoleczenstwa\nTo definicja **etykiety** (etiketas). W tekscie: \"Kalbos etiketas kalbininku daugiausia aiskinamas kaip kalbine mandagumo raiska, formalios ceremonialo tvarkos laikymasis\".\n\n## Sposob 2 - rozroznienie trzech podobnych terminow\n- **Estetika** (estetyka): dotyczy PIEKNA i sztuki - jak cos wyglada, brzmi, jest skonstruowane\n- **Etika** (etyka): dotyczy MORALNOSCI - co jest dobre/zle, prawe/nieprawe\n- **Etiketas** (etykieta): dotyczy FORM zachowania - konwenanse, dobre maniery, ceremonialy\nWszystkie trzy sa ze soba powazane, ale maja rozne zakresy: etykieta to zewnetrzna forma, etyka to wewnetrzna wartosc, estetyka to zmyslowe piekno.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie wszystkich trzech wyrazow: estetika, etika, etiketas\n> - **0 pkt** - podanie mniej niz trzech lub odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Kluczowe wyrazy rozrozniajace: GROZI (piekno) → estetika; DOROVE (moralnosc) → etika; CEREMONIJU TVARKA (porzadek ceremonii) → etiketas. Wszystkie trzy sa uzywane w tekscie Kozeniauskiene w kontekscie kultury jezykowej.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie dotyczy tekstu R. Kozeniauskiene &quot;Zodzio, elgesio ir jausmo kulturos derme&quot; (zadania 6.-10.).</p>\n<p>Irasykite tekste pavartotus terminus, kuriuos atitinka sie &quot;Tarptautiniu zodziu zodyno&quot; apibrezimai.<br>1 - grozio kriteriju taikymas ir laikymasis; mokslas, tiriantis grozi ir mena.<br>2 - zmoniu elgesio normu visuma; mokslas, tiriantis dorove.<br>3 - nustatyta formali ceremoniju tvarka; kurios nors visuomenes ar jos dalies tinkamo elgesio normos.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**1. estetika</p>\n<ol><li>etika</li><li>etiketas**</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - dopasowanie definicji do terminow z tekstu</h4>\n<p>Zadanie polega na znalezieniu w tekscie terminow odpowiadajacych definicjom ze slownika wyrazow obcych.</p>\n<p><strong>1. &quot;grozio kriteriju taikymas ir laikymasis; mokslas, tiriantis grozi ir mena&quot;</strong><br>= stosowanie i przestrzeganie kryteriow piekna; nauka badajaca piekno i sztuke<br>To definicja <strong>estetyki</strong> (estetika). W tekscie: &quot;siurksciu, vulgariu ar zargonisku zodziu vartosena laikydamas nusizengimu etikai&quot; - Zuperka wiaze estetike z etyka jezyka.</p>\n<p><strong>2. &quot;zmoniu elgesio normu visuma; mokslas, tiriantis dorove&quot;</strong><br>= ogol norm zachowania ludzi; nauka badajaca moralnosc<br>To definicja <strong>etyki</strong> (etika). W tekscie pojawia sie wielokrotnie: &quot;Kalbetojo etine kultura&quot;, &quot;kalba vadinama neetiska&quot;, &quot;etika ir etiketa&quot;.</p>\n<p><strong>3. &quot;nustatyta formali ceremoniju tvarka; kurios nors visuomenes ar jos dalies tinkamo elgesio normos&quot;</strong><br>= ustalony formalny porzadek ceremonii; normy wlasciwego zachowania danego spoleczenstwa<br>To definicja <strong>etykiety</strong> (etiketas). W tekscie: &quot;Kalbos etiketas kalbininku daugiausia aiskinamas kaip kalbine mandagumo raiska, formalios ceremonialo tvarkos laikymasis&quot;.</p>\n<h4>Sposob 2 - rozroznienie trzech podobnych terminow</h4>\n<ul><li><strong>Estetika</strong> (estetyka): dotyczy PIEKNA i sztuki - jak cos wyglada, brzmi, jest skonstruowane</li><li><strong>Etika</strong> (etyka): dotyczy MORALNOSCI - co jest dobre/zle, prawe/nieprawe</li><li><strong>Etiketas</strong> (etykieta): dotyczy FORM zachowania - konwenanse, dobre maniery, ceremonialy</li></ul>\n<p>Wszystkie trzy sa ze soba powazane, ale maja rozne zakresy: etykieta to zewnetrzna forma, etyka to wewnetrzna wartosc, estetyka to zmyslowe piekno.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 8, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne podanie wszystkich trzech wyrazow: estetika, etika, etiketas<br>- <strong>0 pkt</strong> - podanie mniej niz trzech lub odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Kluczowe wyrazy rozrozniajace: GROZI (piekno) → estetika; DOROVE (moralnosc) → etika; CEREMONIJU TVARKA (porzadek ceremonii) → etiketas. Wszystkie trzy sa uzywane w tekscie Kozeniauskiene w kontekscie kultury jezykowej.</p>"}]}