{"id":"maturazai-litewski-lit-pr-2019-05/zad/9","paper_id":"maturazai-litewski-lit-pr-2019-05","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie odnosi sie do tekstu J. Sukysa Ar visada snekame tik zodziais? (zadania 6.-9.). Trzy pierwsze zdania 2. akapitu to: ,,Isiziurekite - argi nesneka zmogaus akys? Veidas - rustus, abejingas ar besisypsantis? Kuno poza?\n\nPaaiskinkite, kokia funkcija atlieka trys pirmieji 2 pastraipos sakiniai.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trys pirmieji antros pastraipos sakiniai atlieka kompozicine funkcija. Jie signalizuoja, apie ka toliau kalbes autorius.**\n(Trzy pierwsze zdania drugiego akapitu pelnia funkcje kompozycyjna. Sygnalizuja one, o czym bedzie dalej mowil autor.)\n\n## Sposob 1 - analiza funkcji stylistycznej pytan retorycznych\nTrzy pierwsze zdania drugiego akapitu to:\n1. **\"Isiziurekite - argi nesneka zmogaus akys?\"** (Przyjrzyjcie sie - czy oczy czlowieka nie mowia?)\n2. **\"Veidas - rustus, abejingas ar besisypsantis?\"** (Twarz - surowa, obojetna czy usmiecnieta?)\n3. **\"Kuno poza?\"** (Poza ciala?)\n\nFunkcja tych zdan:\n- Sa to **pytania retoryczne** (retoriniai klausimai) - nie wymagaja odpowiedzi, sluza do wywolania refleksji\n- Pelnia **funkcje kompozycyjna** (kompozicine funkcija) - sa wstepem do dalszej czesci akapitu\n- **Zapowiadaja temat**: cale zdania wskazuja na rozne formy komunikacji niewerbalnej (oczy, twarz, cialo), o ktorych autor bedzie pisac dalej\n- Sa **skrotowe** - to eliptyczne zdania (\"Veidas?\", \"Kuno poza?\") tworzace napieice i ciekawose czytelnika\n\n## Sposob 2 - kontekst retoryczny\nTe trzy zdania to klasyczny **retoryczny zabieg wyliczenia pytan** (anaforyczne pytania retoryczne). Autor:\n1. Zwraca uwage czytelnika przez pytania\n2. Sugeruje, ze jest wiecej form komunikacji niz slowa\n3. Wprowadza temat akapitu: komunikacja niewerbalna przez oczy, wyraz twarzy i poze ciala\n\nPodobna funkcje pelnia w literaturze: \"captatio benevolentiae\" (zachecenie czytelnika do refleksji) i \"propositio\" (zapowiedz tematu).\n\nJednym slowem: to wstep kompozycyjny ktory \"otwiera\" temat niewerbalnej komunikacji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za stwierdzenie, ze zdania pelnia funkcje kompozycyjna i/lub signalizuja/zapowiadaja temat dalszej czesci tekstu\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna (np. tylko opis tresci bez funkcji) lub brak\n> - **Akceptowane warianty:** kazda odpowiedz stwierdzajaca, ze zdania sa wstepem/zapowiedzia tematu\n\nCo zapamietac? Pytanie o \"funkcje\" zdania wymaga odpowiedzi dotyczacej ROLI tych zdan w tekscie, nie ich TRESCI. Funkcja kompozycyjna = rola strukturalna w budowie tekstu (wstep, srodek, zakonczenie, zapowiedz tematu, podsumowanie).","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie odnosi sie do tekstu J. Sukysa Ar visada snekame tik zodziais? (zadania 6.-9.). Trzy pierwsze zdania 2. akapitu to: ,,Isiziurekite - argi nesneka zmogaus akys? Veidas - rustus, abejingas ar besisypsantis? Kuno poza?

\n

Paaiskinkite, kokia funkcija atlieka trys pirmieji 2 pastraipos sakiniai.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Trys pirmieji antros pastraipos sakiniai atlieka kompozicine funkcija. Jie signalizuoja, apie ka toliau kalbes autorius.
(Trzy pierwsze zdania drugiego akapitu pelnia funkcje kompozycyjna. Sygnalizuja one, o czym bedzie dalej mowil autor.)

\n

Sposob 1 - analiza funkcji stylistycznej pytan retorycznych

\n

Trzy pierwsze zdania drugiego akapitu to:

\n
  1. "Isiziurekite - argi nesneka zmogaus akys?" (Przyjrzyjcie sie - czy oczy czlowieka nie mowia?)
  2. "Veidas - rustus, abejingas ar besisypsantis?" (Twarz - surowa, obojetna czy usmiecnieta?)
  3. "Kuno poza?" (Poza ciala?)
\n

Funkcja tych zdan:

\n\n

Sposob 2 - kontekst retoryczny

\n

Te trzy zdania to klasyczny retoryczny zabieg wyliczenia pytan (anaforyczne pytania retoryczne). Autor:

\n
  1. Zwraca uwage czytelnika przez pytania
  2. Sugeruje, ze jest wiecej form komunikacji niz slowa
  3. Wprowadza temat akapitu: komunikacja niewerbalna przez oczy, wyraz twarzy i poze ciala
\n

Podobna funkcje pelnia w literaturze: "captatio benevolentiae" (zachecenie czytelnika do refleksji) i "propositio" (zapowiedz tematu).

\n

Jednym slowem: to wstep kompozycyjny ktory "otwiera" temat niewerbalnej komunikacji.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 9, max 1 pkt):
- 1 pkt - za stwierdzenie, ze zdania pelnia funkcje kompozycyjna i/lub signalizuja/zapowiadaja temat dalszej czesci tekstu
- 0 pkt - odpowiedz niepoprawna (np. tylko opis tresci bez funkcji) lub brak
- Akceptowane warianty: kazda odpowiedz stwierdzajaca, ze zdania sa wstepem/zapowiedzia tematu
\n

Co zapamietac? Pytanie o "funkcje" zdania wymaga odpowiedzi dotyczacej ROLI tych zdan w tekscie, nie ich TRESCI. Funkcja kompozycyjna = rola strukturalna w budowie tekstu (wstep, srodek, zakonczenie, zapowiedz tematu, podsumowanie).

"}]}