{"id":"maturazai-litewski-mol-p1-1p-152/zad/1.3","paper_id":"maturazai-litewski-mol-p1-1p-152","number":"1.3","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie odnosi sie do tekstu Reginy Koženiauskienė i Nijolė Linkevičienė SINONIMIJA IR FRAZEOLOGIJA - STILIAUS TURTAS (zad. 1), w szczegolnosci do 2. akapitu (wypowiedz Reginy K. o ubozeniu jezyka).\n\n1.3 uzduotis (0-2)\nKokia yra svarbiausia 2 pastraipos mintis? Suformuluokite ją savais žodžiais, necituokite teksto.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Coraz rzadziej siegamy do bogactwa naszego jezyka - nie potrafimy wyrazac subtelnych znaczen i uzywamy coraz mniej synonimow.**\n\n## Sposob 1 - analiza 2. akapitu\nKrok po kroku:\n1. W 2. akapicie Regina K. mowi: \"vis mažiau jų vartojame\" (uzywamy ich coraz mniej), \"nebemokame pasisemti iš šnekamosios kalbos versmių\" (nie umiemy juz czerpac ze zrodel jezyka mowionego), \"nebesugebame atsirinkti\" (nie umiemy wybierac).\n2. Nastepnie dodaje: \"Vartojame tik bendriausios reikšmės žodžius\" (uzywamy tylko slow o najogolniejszym znaczeniu) i \"nebepajėgiame atskleisti antrinių, subtilių, prasminių daiktų ar reiškinių bruožų\" (nie jestesmy w stanie ujawnic drugorzednych, subtelnych, znaczeniowych cech rzeczy i zjawisk).\n3. Mysl przewodnia tego akapitu zawiera zatem DWA elementy:\n- ubostwo uzywanych synonimow (coraz mniej ich stosujemy),\n- niemoznosc/niezdolnosc do przekazywania subtelnych znaczen.\n4. Odpowiedz wlasna (nie cytujac tekstu) powinna wskazac oba elementy, np.: \"Jestesmy coraz mniej zdolni do korzystania z bogatego zasobu synonimow jezyka litewskiego i nie potrafimy wyrazac subtelnych znaczen slow i zjawisk.\"\n\n## Sposob 2 - rekonstrukcja tezy akapitu\nAkapit Reginy K. zaczyna sie od ironicznego odwolania do hymnu litewskich slow (\"šių eilučių tarsi lietuviškų žodžių himno\"), a nastepnie kontrastuje to piekno z rzeczywistoscia: \"gal ir nebeturime\" (moze juz ich nie mamy) i \"vis mažiau jų vartojame\" (uzywamy ich coraz mniej). To strukturalne przejscie od admiracji do krytyki wskazuje na glowna mysl: bogactwo synonimow jest zagrozone przez nasze wlasne zanizanie jego uzycia i niezdolnosc do wyrazania niuansow.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwie prawidlowe informacje: (1) uzywamy coraz mniej synonimow / nie potrafimy czerpac z zasobow jezyka; (2) nie umiemy przekazywac subtelnych znaczen\n> - **1 pkt** - jedna prawidlowa informacja\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** dowolne wlasne sformulowanie obejmujace oba elementy; cytowanie tekstu nie jest akceptowane\n\nCo zapamietac? Przy pytaniach o glowna mysl akapitu (\"svarbiausia mintis\") nalezy sformulowac odpowiedz WLASNYMI SLOWAMI (\"savais žodžiais\") i zawrzec wszystkie kluczowe watki - tu: ubostwo uzycia synonimow + niezdolnosc wyrazania subtelnosci.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie odnosi sie do tekstu Reginy Koženiauskienė i Nijolė Linkevičienė SINONIMIJA IR FRAZEOLOGIJA - STILIAUS TURTAS (zad. 1), w szczegolnosci do 2. akapitu (wypowiedz Reginy K. o ubozeniu jezyka).

\n

1.3 uzduotis (0-2)
Kokia yra svarbiausia 2 pastraipos mintis? Suformuluokite ją savais žodžiais, necituokite teksto.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Coraz rzadziej siegamy do bogactwa naszego jezyka - nie potrafimy wyrazac subtelnych znaczen i uzywamy coraz mniej synonimow.

\n

Sposob 1 - analiza 2. akapitu

\n

Krok po kroku:

\n
  1. W 2. akapicie Regina K. mowi: "vis mažiau jų vartojame" (uzywamy ich coraz mniej), "nebemokame pasisemti iš šnekamosios kalbos versmių" (nie umiemy juz czerpac ze zrodel jezyka mowionego), "nebesugebame atsirinkti" (nie umiemy wybierac).
  2. Nastepnie dodaje: "Vartojame tik bendriausios reikšmės žodžius" (uzywamy tylko slow o najogolniejszym znaczeniu) i "nebepajėgiame atskleisti antrinių, subtilių, prasminių daiktų ar reiškinių bruožų" (nie jestesmy w stanie ujawnic drugorzednych, subtelnych, znaczeniowych cech rzeczy i zjawisk).
  3. Mysl przewodnia tego akapitu zawiera zatem DWA elementy:
\n\n
  1. Odpowiedz wlasna (nie cytujac tekstu) powinna wskazac oba elementy, np.: "Jestesmy coraz mniej zdolni do korzystania z bogatego zasobu synonimow jezyka litewskiego i nie potrafimy wyrazac subtelnych znaczen slow i zjawisk."
\n

Sposob 2 - rekonstrukcja tezy akapitu

\n

Akapit Reginy K. zaczyna sie od ironicznego odwolania do hymnu litewskich slow ("šių eilučių tarsi lietuviškų žodžių himno"), a nastepnie kontrastuje to piekno z rzeczywistoscia: "gal ir nebeturime" (moze juz ich nie mamy) i "vis mažiau jų vartojame" (uzywamy ich coraz mniej). To strukturalne przejscie od admiracji do krytyki wskazuje na glowna mysl: bogactwo synonimow jest zagrozone przez nasze wlasne zanizanie jego uzycia i niezdolnosc do wyrazania niuansow.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 1.3, max 2 pkt):
- 2 pkt - dwie prawidlowe informacje: (1) uzywamy coraz mniej synonimow / nie potrafimy czerpac z zasobow jezyka; (2) nie umiemy przekazywac subtelnych znaczen
- 1 pkt - jedna prawidlowa informacja
- 0 pkt - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi
- Akceptowane warianty: dowolne wlasne sformulowanie obejmujace oba elementy; cytowanie tekstu nie jest akceptowane
\n

Co zapamietac? Przy pytaniach o glowna mysl akapitu ("svarbiausia mintis") nalezy sformulowac odpowiedz WLASNYMI SLOWAMI ("savais žodžiais") i zawrzec wszystkie kluczowe watki - tu: ubostwo uzycia synonimow + niezdolnosc wyrazania subtelnosci.

"}]}