{"id":"maturazai-litewski-mol-p1-1p-152/zad/2.3","paper_id":"maturazai-litewski-mol-p1-1p-152","number":"2.3","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-litewski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie odnosi sie do tekstu wystapienia Prezydent Dalii Grybauskaitė (zad. 2), w szczegolnosci do 3. akapitu, gdzie pojawia sie litewskie przyslowie.\n\n2.3 uzduotis (0-2)\nSuraskite tekste lietuvių patarlę. Ką teksto autorė nori ja pasakyti?","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Przyslowie: \"Varnas varnui akies nekerta.\" (Kruk krukowi oka nie wykole.)\nPrezydent uzywa go mowiac o nieuczciwych sedziach i ich wzajemnej ochronie / solidarnosci korporacyjnej.**\n\n## Sposob 1 - odnalezienie przyslowia w tekscie\nKrok po kroku:\n1. Przyslowie (patarle) to krotkie, tradycyjne powiedzenie zawierajace ogolna prawde zyciowa, czesto w formie metaforycznej.\n2. W 3. akapicie pojawia sie zwrot: \"kur varnas varnui akies nekerta\" - to jest litewskie przyslowie \"Varnas varnui akies nekerta\" (Kruk krukowi oka nie wykole).\n3. Kontekst uzycia: \"Tačiau dar gaji ir senoji ydinga tvarka - kur varnas varnui akies nekerta.\" (Jednak wciaz zywa jest stara wadliwa zasada - gdzie kruk krukowi oka nie wykole.)\n4. Prezydent mowi o \"senoji ydinga tvarka\" (starej wadliwej zasadzie) - o tym, ze niedoskonale wzorce postepowania w sadach sa wciaz obecne.\n5. Sens: sedziowie tworza zamkniety krag, chronia swoich (korupcja kolegialna), nie donoszą na siebie nawzajem - tak jak kruk krukowi oka nie wykole.\n\n## Sposob 2 - analiza funkcji przyslowia w przemowieniu\nPrzysłowie pelni w przemowieniu Prezydent funkcje retoryczna: odwolanie do tradycyjnej madrosci ludowej (patarle) nadaje krytyce sedziow wymiaru powszechnie zrozumialego, wspolnego doswiadczenia kulturowego. Nie jest to oskaryzenie wyjatkowe - to zjawisko stare, dobrze znane z listopadowej tradycji. Jednoczesnie uzycie przyslowia lagoodzi bezposrednia krytyke i czyni ja bardziej obrazowa.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - prawidlowe zacytowanie przyslowia: \"Varnas varnui akies nekerta\" ORAZ wyjasnienie jego uzycia: Prezydent mowi nim o nieuczciwych sedziach i ich wzajemnej ochronie\n> - **1 pkt** - prawidlowe zacytowanie przyslowia (bez wyjasnienia)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Przy zadaniach o przysłowiach w tekscie: (1) zacytuj przyslowie dosłownie, (2) wyjasnij cel jego uzycia w tym konkretnym kontekscie - oba elementy sa potrzebne dla 2 punktow. Polskie odpowiedniki: \"Kruk krukowi oka nie wykole\" / \"Swoj swojego kryje\".","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk litewski · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"jezyk-litewski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie odnosi sie do tekstu wystapienia Prezydent Dalii Grybauskaitė (zad. 2), w szczegolnosci do 3. akapitu, gdzie pojawia sie litewskie przyslowie.</p>\n<p>2.3 uzduotis (0-2)<br>Suraskite tekste lietuvių patarlę. Ką teksto autorė nori ja pasakyti?</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**Przyslowie: &quot;Varnas varnui akies nekerta.&quot; (Kruk krukowi oka nie wykole.)<br>Prezydent uzywa go mowiac o nieuczciwych sedziach i ich wzajemnej ochronie / solidarnosci korporacyjnej.**</p>\n<h4>Sposob 1 - odnalezienie przyslowia w tekscie</h4>\n<p>Krok po kroku:</p>\n<ol><li>Przyslowie (patarle) to krotkie, tradycyjne powiedzenie zawierajace ogolna prawde zyciowa, czesto w formie metaforycznej.</li><li>W 3. akapicie pojawia sie zwrot: &quot;kur varnas varnui akies nekerta&quot; - to jest litewskie przyslowie &quot;Varnas varnui akies nekerta&quot; (Kruk krukowi oka nie wykole).</li><li>Kontekst uzycia: &quot;Tačiau dar gaji ir senoji ydinga tvarka - kur varnas varnui akies nekerta.&quot; (Jednak wciaz zywa jest stara wadliwa zasada - gdzie kruk krukowi oka nie wykole.)</li><li>Prezydent mowi o &quot;senoji ydinga tvarka&quot; (starej wadliwej zasadzie) - o tym, ze niedoskonale wzorce postepowania w sadach sa wciaz obecne.</li><li>Sens: sedziowie tworza zamkniety krag, chronia swoich (korupcja kolegialna), nie donoszą na siebie nawzajem - tak jak kruk krukowi oka nie wykole.</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - analiza funkcji przyslowia w przemowieniu</h4>\n<p>Przysłowie pelni w przemowieniu Prezydent funkcje retoryczna: odwolanie do tradycyjnej madrosci ludowej (patarle) nadaje krytyce sedziow wymiaru powszechnie zrozumialego, wspolnego doswiadczenia kulturowego. Nie jest to oskaryzenie wyjatkowe - to zjawisko stare, dobrze znane z listopadowej tradycji. Jednoczesnie uzycie przyslowia lagoodzi bezposrednia krytyke i czyni ja bardziej obrazowa.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 2.3, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - prawidlowe zacytowanie przyslowia: &quot;Varnas varnui akies nekerta&quot; ORAZ wyjasnienie jego uzycia: Prezydent mowi nim o nieuczciwych sedziach i ich wzajemnej ochronie<br>- <strong>1 pkt</strong> - prawidlowe zacytowanie przyslowia (bez wyjasnienia)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Przy zadaniach o przysłowiach w tekscie: (1) zacytuj przyslowie dosłownie, (2) wyjasnij cel jego uzycia w tym konkretnym kontekscie - oba elementy sa potrzebne dla 2 punktow. Polskie odpowiedniki: &quot;Kruk krukowi oka nie wykole&quot; / &quot;Swoj swojego kryje&quot;.</p>"}]}