Zadanie 10. (0-1)
Przeczytaj poniższy utwór literacki oraz zapoznaj się ze zdjęciem muralu.
Tekst 1.
Ignacy Krasicki
Jagnię i wilcy
Zawżdy1 znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie:
Dwóch wilków jedno w lesie nadybali2 jagnię.
Już go mieli rozerwać; rzekło: „Jakim prawem?”
„Smacznyś, słaby i w lesie!” - Zjedli niezabawem3.
Ignacy Krasicki, Jagnię i wilcy, [w:] tegoż, Bajki, Wrocław 1989.
Tekst 2.
Mural Człowieczy los powstał w ramach projektu zrealizowanego przez Fundację Open Art Projects; został
namalowany w Warszawie przez grupę „Twożywo” z Polski i grupę „Farbfieber” z Niemiec, www.twożywo.art.pl
1 Zawżdy - stale, zawsze.
2 Nadybać - niespodzianie
znaleźć, spotkać kogoś, coś;
natrafić na coś.
3 Niezabawem - zaraz potem.
MPOP-P1_100
Czy w bajce Jagnię i wilcy Ignacego Krasickiego oraz na muralu wyrażono taką samą
refleksję o życiu człowieka? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do każdego
z tekstów.
Uwaga: nie dysponuję wizerunkiem muralu, więc interpretuję go na podstawie wymowy tytułu „Człowieczy los" i typowej dla grupy „Twożywo" tematyki społecznej.
\nRozstrzygnięcie: Tak, w obu tekstach wyrażono zbliżoną, gorzką refleksję o życiu człowieka.
\nUzasadnienie: Bajka Krasickiego ukazuje brutalne prawo silniejszego: „Zawdy znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie" - wilki bez realnej winy zjadają bezbronne jagnię, którego jedyną „winą" jest to, że jest „smaczny, słaby i w lesie". To uniwersalna refleksja o niesprawiedliwości świata i bezsilności słabszych wobec przemocy. Mural Człowieczy los, jak wskazuje tytuł, podejmuje refleksję nad kondycją i przeznaczeniem człowieka, ukazując los jednostki jako zdeterminowany, często naznaczony bezradnością wobec sił od niej silniejszych. Obie wypowiedzi łączy zatem przekonanie, że życie człowieka bywa naznaczone niesprawiedliwością i dominacją silniejszych.
\n1 pkt - rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie w odniesieniu do bajki ORAZ do muralu.
0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
(W arkuszach 600 i 660 zasady oceniania są odmienne: 1 pkt - poprawne wyjaśnienie; 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykłady dla arkuszy 600/660: „W bajce wyrażono refleksję, że silniejsza jednostka decyduje o losie słabszej."; „Silniejszy krzywdzi słabszego jak wilki, które zjadły jagnię w bajce Krasickiego.")
\nTak samo. Człowieczy los - to gra słów, to los owiec, to prawo silniejszego obowiązujące także wśród ludzi. Podobnie jest w bajce Krasickiego, z której wynika, że silniejszy decyduje o losie słabszego - wilki zjadły jagnię.; Nie. W bajce ukazano wilki, które dopuszczają się przemocy wobec bezbronnego jagnięcia, więc refleksja jest taka, że słabi są niszczeni przez silnych. Na muralu wilk (alegoria siły i niezależności) prowadzi owcę (alegoria potulności i naiwności). Podobnie jest w życiu - charyzmatyczne jednostki często decydują o losie zwyczajnych ludzi, wskazują im drogę, prowadzą ich.; I tak, i nie. Zarówno w bajce, jak i na muralu wyrażono refleksję, że silniejsza jednostka decyduje o losie słabszej. Jednak wilki u Krasickiego nie ukrywają swoich złych zamiarów, natomiast intencja wilka na muralu nie jest jasna, ponieważ przedstawiono go tak, jakby był opiekunem owcy. Nie wiadomo, czy słabsza jednostka jest zagrożona.
"}]}